3 tháng đầu năm 2025, cả nước có 20 người tử vong do bệnh dại

Mới đây nhất là nam bệnh nhân 36 tuổi, sống tại huyện Tánh Linh, tỉnh Bình Thuận tử vong do bệnh dại vì bị mèo hoang cào bắp chân chảy máu vào tháng 2 nhưng không tiêm phòng. Trước đó, một nam thanh niên 28 tuổi ở xã Đồng Tâm, huyện Lạc Thủy, tỉnh Hòa Bình cũng bị chó lạ chạy rông cắn nhưng không tiêm vaccine nên phát bệnh dại và tử vong sau 50 ngày.

Bác sĩ chuyên khoa I Lê Thị Trúc Phương, Chuyên viên Y khoa, Hệ thống tiêm chủng VNVC cho biết, bệnh dại có xu hướng gia tăng vào mùa nắng nóng. Đặc biệt các tháng nắng nóng mùa hè, nhiệt độ cao hơn mức trung bình khiến các động vật, nhất là chó, mèo dễ bị căng thẳng và bệnh dại có xu hướng gia tăng vào mùa nắng nóng do xu hướng ra ngoài tìm kiếm thức ăn và nước uống. Điều này làm tăng nguy cơ lây truyền bệnh dại giữa các loài vật. Bên cạnh đó, con người tham gia các hoạt động ngoài trời có xu hướng tiếp xúc động vật nhiều hơn. Đặc biệt, trẻ em nô đùa ở những nơi có vật nuôi thả rông, làm tăng nguy cơ bị con vật tấn công và lây nhiễm bệnh dại.

Tiêm vaccine phòng bệnh dại tại Hệ thống tiêm chủng VNVC. Ảnh: Phong Lan

Theo bác sĩ Lê Thị Trúc Phương, khi phát bệnh dại, gần 100% người bệnh sẽ tử vong. Cách phòng ngừa bệnh dại duy nhất hiện nay là tiêm vaccine dại ngay sau khi bị động vật cắn hoặc cào, kể cả vật nuôi. Cần tiêm đủ liều và đúng lịch theo chỉ định của bác sĩ.

Bác sĩ Lê Thị Trúc Phương cho biết virus dại gây hai thể bệnh gồm dại hung dữ và dại thể liệt. Khoảng 80% người mắc thể dại hung dữ với các hành vi co thắt hầu họng, tăng động, ảo giác, sợ gió, sợ nước. Người bệnh tử vong sau vài ngày do ngừng tim và suy hô hấp. Còn dại thể liệt diễn tiến chậm hơn, người bệnh bị liệt dần các cơ bắt đầu từ vị trí vết thương và lan ra toàn thân, cuối cùng dẫn tới tử vong.

Thời gian ủ bệnh dại phụ thuộc vào tình trạng vết cắn, vị trí, lượng virus đi vào cơ thể, không nên đợi chó mèo chết mới đi tiêm phòng.

Việt Nam có hai loại vaccine dại gồm Verorab (Pháp) và Abhayrab (Ấn Độ). Phác đồ tiêm gồm 5 mũi vào các ngày 0, 3, 7, 14, 28 với đường tiêm bắp và 8 mũi vào các ngày 0, 3, 7, 18 với đường tiêm trong da. Trường hợp vết thương nặng và có nguy cơ phơi nhiễm uốn ván, bác sĩ có thể chỉ định tiêm thêm huyết thanh kháng dại và vaccine, huyết thanh kháng uốn ván. Trong quá trình tiêm, mọi người kết hợp theo dõi con vật trong vòng 10 ngày, bác sĩ có thể chỉ định dừng tiêm tùy theo tình trạng vết thương. 

Ngoài vaccine, bác sĩ Phương khuyên khi bị chó mèo cắn, cào, liếm trên vết thương hở, cần rửa sạch vết thương dưới vòi nước chảy trong 15 phút. Sau đó, sát khuẩn bằng cồn 45-70 độ hoặc cồn iốt để làm giảm thiểu lượng virus dại tại vết cắn, chủng ngừa dại càng sớm càng tốt. Nếu không có xà phòng, mọi người có thể dùng những dầu gội, sữa tắm thay thế và sát trùng lại bằng cồn. Không điều trị bằng thuốc nam và các phương thuốc dân gian, gia truyền, làm chậm trễ cơ hội dự phòng dại.

Bác sĩ Phương cho biết, vaccine dại hiện nay được sản xuất theo công nghệ mới, có tính miễn dịch và an toàn cao, hiệu quả cao gấp nhiều lần so với vaccine thế hệ cũ đã ngừng sử dụng, đặc biệt không có tác dụng phụ ảnh hưởng đến trí nhớ. Vì vậy, người dân cần không nên lo lắng các phản ứng phụ của vaccine dại mà bỏ lỡ “thời gian vàng” phòng bệnh.

CHÂU ANH