Bác sĩ của bạn: Khó khăn trong điều trị cho người nghiện thuốc lá điện tử

Về vấn đề này, ThS, bác sĩ Nguyễn Thành Long - Phó trưởng phòng Khám, tư vấn và điều trị ngoại trú, Viện Sức khỏe tâm thần Quốc gia (Bệnh viện Bạch Mai) chia sẻ: Đối với trường hợp bệnh nhân sử dụng cả thuốc lá điện tử và có pha trộn thêm ma túy sẽ gây khó khăn hơn trong việc điều trị lâm sàng bởi việc điều trị còn liên quan đến làm giảm thèm nhớ và chống tái nghiện sau này. Thực ra ở đây chúng ta có thể nói là bệnh nhân phụ thuộc vào nhiều các chất khác nhau, do đó chúng tôi phải điều trị đồng thời cả các rối loạn tâm thần do các vấn đề sử dụng nhiều các chất khác nhau (cần sa, hóa dược liệu khác). Chính vì vậy có thể là quá trình điều trị sẽ phải phức tạp hơn, chúng tôi sẽ phải kết hợp cả điều trị bằng hóa dược, phối hợp các điều trị điều biến (tức là dùng can thiệp bằng các can thiệp khác nhau tác động lên não bộ, và cuối cùng là các trị liệu tâm lý). Quá trình này cần đòi hỏi sự hỗ trợ và cam kết của gia đình cũng như bệnh nhân sự quyết tâm để có thể không tái nghiện lại sử dụng thuốc lá khi quay trở lại cộng đồng. Đây chính là chìa khóa, mấu chốt để sau khi mà đã giải quyết được hết tất cả các rối loạn tâm thần thì bệnh nhân có thể quay trở lại cộng đồng và không tái nghiện lại nữa.

ThS, bác sĩ Nguyễn Thành Long, Phó trưởng phòng Khám, tư vấn và điều trị ngoại trú, Viện Sức khỏe tâm thần Quốc gia đang tư vấn cho bệnh nhân. Ảnh: LONG THÀNH

Hiện nay tình trạng mua bán tự do các thuốc lá điện tử trên thị trường đang rất phổ biến, do đó nếu không được kiểm soát kịp thời thì sẽ rất là nguy hiểm. Thuốc lá điện tử hiện nay có quá nhiều loại, cũng vì thế mà mức độ nguy hiểm càng cao lên. Nguy hiểm hơn, rất nhiều bệnh nhân khi được đưa vào Viện để điều trị thì có cho biết, họ tư điều chỉnh, tự pha trộn thêm các dạng tinh dầu khác nhau, điều đó sẽ dẫn đến cái nguy cơ lạm dụng, làm tăng nguy cơ phụ thuộc vào nicotine.

Chúng tôi đã điều trị cho một bệnh nhân nam, khi học đại học đã được tiếp cận thuốc lá điện tử. Lúc đầu bệnh nhân được một người bạn trong nhóm cho dùng thử, sau đó nhờ đi làm thêm có tiền bệnh nhân tự bỏ tiền ra mua, bệnh nhân không còn hút thuốc lá điếu nữa, vì cảm thấy khi hút thuốc lá điện tử vẫn giúp bệnh nhân tỉnh táo, sảng khoái, không căng thẳng mà nó còn không bị ám mùi hôi như thuốc lá thông thường,  tinh dầu thuốc lá điện tử có nhiều mùi hương như bạc hà,.. thơm hơn, khi hút nhả khói ra nhiều hơn và việc cầm điếu thuốc lá điện tử trên tay trông “sành điệu” hơn rất nhiều so với thuốc lá thường.

Bệnh nhân hút gần như cả ngày, vài giờ bệnh nhân lại trốn vào nhà vệ sinh hoặc ra một góc kín để hút, đặc biệt những lúc phải thức đêm ôn thi hết môn, bệnh nhân hút cả đêm. Bệnh nhân chưa từng có ý định bỏ thuốc lá điện tử vì cảm thấy đây chỉ là tinh dầu thơm pha hương liệu để giống thuốc lá thông thường nên không gây hại đến sức khỏe. Bệnh nhân tốt nghiệp đi làm công ty tư nhân, công việc căng thẳng nhiều, có những đợt có đơn hàng lớn và thức đêm để kịp tiến độ, bệnh nhân hút thuốc lá điện tử có tinh dầu pha thêm cần sa liên tục, 20-25 lần/ ngày. Nếu không dùng bệnh nhân cảm thấy lo lắng, căng thẳng, khó tập trung, không thể vào giấc được. Cách 2 năm, công việc dồn dập nhiều, bệnh nhân không thể làm xong hết việc, thiếu ngủ liên tục, bệnh nhân cảm thấy buồn chán, không muốn tiếp tục làm việc nữa, sáng dậy bệnh nhân cảm thấy mệt mỏi, không có năng lượng để làm gì, chỉ muốn ngồi một chỗ, về nhà bệnh nhân không muốn trò chuyện giao tiếp với ai, có những lúc công việc không vừa ý, bệnh nhân cáu, gắt, đập phá đồ đạc trong nhà để giải tỏa áp lực, đêm tới bệnh nhân không thể ngủ được, bệnh nhân phải pha thêm nhiều cần sa vào chai tinh dầu để hút thì mới ngủ được 3-4 giờ. Mẹ bệnh nhân nhận thấy sự khác thường của con, đưa bệnh nhân đi khám tại Viện để điều trị. Sau một thời gian điều trị tích cực thì bệnh nhân đã có tiến triển, khí sắc cải thiện, đỡ buồn chán, hợp tác điều trị, ăn ngủ được hơn.

Qua đây, tôi muốn nói rằng thuốc lá điện tử có khả năng gây nghiện và gây phụ thuộc như thuốc lá công nghiệp thông thường. Thậm chí, sau khi được các bạn trẻ tự pha chế, tự điều chỉnh công suất của thuốc lá điện tử để có thể tăng nồng độ của nicotine. Những hành vi đó sẽ dẫn đến mức độ phụ thuộc cao hơn so với thuốc lá công nghiệp.

THU HƯƠNG