• Click để copy

Bảo tồn di sản Hoàng thành Thăng Long từ khuyến nghị của UNESCO

Tháng 8-2010, Hoàng thành Thăng Long được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) ghi danh là Di sản Văn hóa thế giới dựa trên 3 đặc điểm nổi bật: Chiều dài lịch sử văn hóa liên tục 1.300 năm, tính liên tục của di sản với tư cách là một trung tâm quyền lực và các tầng di tích, di vật phong phú.

Sau 16 năm, di sản Hoàng thành Thăng Long không chỉ dừng lại ở những phát lộ dưới lòng đất hay các mảnh vỡ lịch sử được chỉnh lý tỉ mỉ, mà đang đứng trước bước ngoặt mới: Phục dựng không gian kiến trúc trung tâm và đưa giá trị di sản hòa vào dòng chảy công nghiệp văn hóa của thành phố sáng tạo Hà Nội.

Khuyến nghị UNESCO và bài toán “tính xác thực”

Ngày 23-7-2026, tại Kỳ họp lần thứ 48 của Ủy ban Di sản thế giới (cơ quan trực thuộc UNESCO, gồm 21 quốc gia thành viên, trong đó có Việt Nam) tổ chức ở Busan (Hàn Quốc) đã thông qua Báo cáo về tình trạng bảo tồn của Di sản thế giới Khu di tích trung tâm Hoàng thành Thăng Long-Hà Nội.

Bảo tồn di sản Hoàng thành Thăng Long từ khuyến nghị của UNESCO
Các đại biểu và du khách diễu hành, tham quan đường hoa “Bình minh khát vọng” tại Hoàng thành Thăng Long tổ chức dịp Tết Nguyên đán 2026. Ảnh: SONG ANH 

Theo đó, tại Quyết định số 48 COM 7B.25 của Ủy ban Di sản thế giới Kỳ họp lần thứ 48 đã biểu dương quốc gia thành viên về những tiến bộ đạt được trong việc xây dựng và đưa ra các ý định liên quan đến việc khôi phục và cấu trúc tương lai dự kiến cho di sản Hoàng Thành Thăng Long, cũng như việc tiếp tục thúc đẩy công tác chuẩn bị tài liệu kỹ thuật cho việc phục dựng điện Kính Thiên. Đồng thời, khuyến khích và thúc đẩy việc sử dụng khu di sản trở thành nơi gặp gỡ, tổ chức các lễ hội, sự kiện văn hóa, chính trị và thông qua các di sản văn hóa phi vật thể nhằm khôi phục chức năng ban đầu của khu di sản với tư cách là trung tâm văn hóa, tôn giáo, chính trị của Việt Nam, làm cho di sản trở nên có ý nghĩa đối với cộng đồng, mang lại sức sống và sự bền vững cho không gian di sản.

Theo PGS, TS Bùi Minh Trí, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh thành (nay là Trung tâm Nghiên cứu Kinh thành thuộc Viện Khảo cổ học, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam), trước quyết định của UNESCO, bài toán đặt ra cho các nhà khoa học, các nhà quản lý và cộng đồng hiện nay không chỉ là bảo tồn nguyên trạng di sản Hoàng thành Thăng Long, mà là giải quyết hài hòa giữa khuyến nghị của UNESCO về tính xác thực và nhu cầu phát triển di sản sống trong không gian đô thị hiện đại.

PGS, TS Bùi Minh Trí cho biết, từ con đường tái thiết bằng khoa học liên ngành, các phát hiện then chốt đã xuất hiện trong quá trình giải mã điện Kính Thiên, như: Kỹ thuật xây dựng tinh xảo của người xưa; phục dựng 3D quần thể 64 công trình thời Lý và đặc biệt là tòa chính điện Kính Thiên thời Lê sơ (quy mô 9 gian, diện tích gần 1.200m², kiến trúc trùng diêm lợp ngói rồng men vàng); nghiên cứu phân loại hàng vạn di vật đã chứng minh sự tồn tại của các lò quan Thăng Long suốt 6 thế kỷ, chế tác ra những dòng gốm sứ phẩm cấp tuyệt hảo, thấu quang, trang trí rồng 5 móng... Trong quá trình tiến tới phục dựng điện Kính Thiên và khôi phục Trục Trung tâm (dự kiến đến năm 2035), một trong những thách thức lớn nhất là đáp ứng các quy chuẩn quốc tế về bảo tồn. Việc phục dựng điện Kính Thiên không đơn thuần là dựng lại một công trình vật chất bằng gỗ, mà là trả lại không gian thực hành các nghi lễ truyền thống, tái hiện lịch sử dân tộc. Đó cũng chính là khuyến nghị cốt lõi Công ước UNESCO 1972 nêu rõ: Dữ liệu khảo cổ và tư liệu lịch sử phải đạt độ tin cậy tuyệt đối, minh bạch giữa yếu tố gốc và yếu tố phục dựng.

Điểm đến ấn tượng của thành phố sáng tạo

PGS, TS Lê Thị Thu Hiền, Cục trưởng Cục Di sản văn hóa (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đánh giá, sự giúp đỡ, đồng hành của Hội đồng quốc tế về di tích và di chỉ (ICOMOS) trong việc hỗ trợ các hoạt động bảo tồn di sản Hoàng thành Thăng Long, đặc biệt là việc Đoàn tư vấn của UNESCO/ICOMOS đã trực tiếp đến Hoàng thành Thăng Long (lần thứ nhất vào tháng 7-2023, lần thứ hai vào tháng 7-2025) giúp cho việc định hướng bảo tồn khu di sản theo quy chuẩn khoa học bảo tồn. Thời gian qua, Cục Di sản văn hóa đã tham mưu, trình và được Quốc hội ban hành Luật Di sản văn hóa năm 2024, cùng với 3 nghị định của Chính phủ, 8 thông tư của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch hướng dẫn thi hành Luật Di sản văn hóa, đã góp phần quan trọng cho việc bảo tồn di sản văn hóa của quốc gia, trong đó có di sản Hoàng thành Thăng Long.

Đồng chí Nguyễn Thanh Quang, Giám đốc Khu di tích trung tâm Hoàng thành Thăng Long-Hà Nội cho rằng, với sự giúp đỡ nhiệt tình của ICOMOS, UNESCO, các chuyên gia, nhà khoa học trong nước và quốc tế, thành phố Hà Nội đã nỗ lực triển khai công tác nghiên cứu, chủ động thực hiện các khuyến nghị của UNESCO nhằm đưa ra các giải pháp kỹ thuật, đề xuất các hoạt động tu bổ, phục dựng điện Kính Thiên; khôi phục Ngự đạo, nền móng các hành lang bảo đảm đáp ứng cơ sở khoa học về bảo tồn. Thông qua các hoạt động phối hợp bảo tồn di sản, mối quan hệ giữa ICOMOS với các cơ quan liên quan, khu di sản đã học hỏi được nhiều kinh nghiệm quý báu từ các chuyên gia quốc tế nhằm áp dụng vào việc bảo tồn giá trị nổi bật toàn cầu của Hoàng thành Thăng Long theo hướng bền vững cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

Các giải pháp trọng tâm nhằm mở rộng sản phẩm di sản bao gồm đã và đang triển khai như: Khu trưng bày khảo cổ dưới tầng hầm Nhà Quốc hội trở thành hình mẫu bảo tồn hiện đại của châu Á khi kết hợp ánh sáng, âm thanh, công nghệ Mapping, Hologram và tạo hình rồng bay 3D; đưa các lễ hội truyền thống như Tết Nguyên đán, Lễ ban sóc, Lễ tiến lịch, các nghi thức đổi gác... thực hành trong không gian kinh đô xưa, giúp công chúng và du khách không chỉ xem di sản mà được sống trong di sản; nhiều hoạt động mang tính cộng đồng như đường hoa “Bình minh khát vọng”, tour đêm “Giải mã Hoàng thành Thăng Long”; kết nối Hoàng thành Thăng Long với không gian di sản đô thị xung quanh (khu phố cổ, trục không gian Ba Đình, hồ Tây) để phát triển các sản phẩm du lịch đêm, không gian trình diễn nghệ thuật truyền thống (chèo, tuồng, ca trù), sản phẩm quà tặng lưu niệm dựa trên hoa văn gốm sứ ngự dụng thời Lý-Lê. Đặc biệt, ngày 15-6-2026, Kỳ họp thứ tư HĐND TP Hà Nội đã thông qua Nghị quyết phê duyệt chủ trương đầu tư Dự án bảo quản, tu bổ, phục hồi điện Kính Thiên. Phạm vi lập dự án khoảng 10.700m², bao gồm: Nền điện Kính Thiên, sân Đan Trì, sân nền phía Đông và phía Tây, cùng khu vực sân vườn phía Bắc đến nhà D67 trong khuôn viên di sản Hoàng thành Thăng Long.

“Việc kiên trì tuân thủ các khuyến nghị của UNESCO, đề cao tính xác thực khoa học song song với tinh thần đổi mới sáng tạo trong cách tiếp cận công chúng chính là chìa khóa để bảo tồn di sản bền vững. Với quyết tâm của chính quyền TP Hà Nội và sự đồng hành của giới khoa học trong nước, quốc tế, Hoàng thành Thăng Long không chỉ dừng lại ở một ký ức vàng son được bảo lưu, mà đang trở thành động lực văn hóa mạnh mẽ, định hình danh chính thành phố sáng tạo của Hà Nội”, đồng chí Nguyễn Thanh Quang cho hay.

Tin mới

Mức hưởng BHYT 100%: Vì sao người bệnh vẫn phải trả thêm tiền?
Mức hưởng BHYT 100%: Vì sao người bệnh vẫn phải trả thêm tiền?

Việc người bệnh dù thuộc nhóm được hưởng 100% chi phí khám, chữa bệnh (KCB) bảo hiểm y tế (BHYT) nhưng vẫn phải tự chi trả một số khoản đang khiến không ít người băn khoăn. Thực tế, mức hưởng BHYT được xác định trên cơ sở phạm vi, điều kiện và tỷ lệ thanh toán theo quy định, chứ không đồng nghĩa với việc quỹ BHYT chi trả toàn bộ chi phí điều trị. Hiểu đúng quyền lợi sẽ giúp người tham gia BHYT chủ động hơn trong quá trình KCB và lựa chọn dịch vụ y tế phù hợp.

Phòng đột quỵ và bảo vệ tim mạch trong mùa lạnh
Phòng đột quỵ và bảo vệ tim mạch trong mùa lạnh

Thời tiết miền Bắc đã chuyển lạnh khiến tim và mạch máu phải chịu thêm áp lực, đặc biệt ở người cao tuổi, người mắc bệnh tăng huyết áp, đái tháo đường và bệnh tim mạch. Giữ ấm cơ thể, kiểm soát tốt bệnh nền, duy trì sinh hoạt khoa học và nhận biết sớm dấu hiệu cảnh báo là những biện pháp quan trọng giúp phòng ngừa đột quỵ, các biến cố tim mạch trong mùa lạnh.

Sửa đổi đồng bộ pháp luật để ngăn chặn đầu cơ bất động sản
Sửa đổi đồng bộ pháp luật để ngăn chặn đầu cơ bất động sản

Việc Quốc hội xem xét sửa đổi đồng thời Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản đặt ra yêu cầu khắc phục những bất cập, chồng chéo trong hệ thống pháp luật, đồng thời tăng cường quản lý thị trường bất động sản. Trong bối cảnh giá chung cư tại nhiều đô thị tăng cao, tình trạng đầu cơ, thổi giá tiềm ẩn nhiều hệ lụy, việc hoàn thiện các quy định pháp luật không chỉ nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp mà còn phải hướng tới bảo vệ quyền lợi người mua nhà, bảo đảm thị trường phát triển minh bạch, lành mạnh.

Người dân cần làm gì khi đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện, gia hạn thẻ bảo hiểm y tế trực tuyến không thành công?
Người dân cần làm gì khi đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện, gia hạn thẻ bảo hiểm y tế trực tuyến không thành công?

Người dân khi thanh toán trực tuyến để gia hạn thẻ bảo hiểm y tế (BHYT), đóng tiếp bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện cần kiểm tra kết quả ghi nhận trên hệ thống BHXH Việt Nam. Nếu tài khoản đã bị trừ tiền nhưng chưa ghi nhận kết quả, cần liên hệ đơn vị cung cấp dịch vụ thanh toán và cơ quan BHXH để tra soát, không tự ý thanh toán lại khi chưa xác định rõ trạng thái giao dịch trước đó.

Phòng tránh ùn tắc, tai nạn giao thông trên tuyến đường trọng điểm
Phòng tránh ùn tắc, tai nạn giao thông trên tuyến đường trọng điểm

Lưu lượng phương tiện trên đường Vành đai 3 trên cao (Hà Nội) thường xuyên tăng cao, gây áp lực lớn lên hạ tầng giao thông. Lực lượng chức năng khuyến cáo người dân chủ động lựa chọn lộ trình, chấp hành quy tắc giao thông để phòng ngừa ùn tắc, tai nạn.

Thời tiết hôm nay (16-11): Bắc Bộ ngày nắng, Nam Bộ chiều tối có mưa
Thời tiết hôm nay (16-11): Bắc Bộ ngày nắng, Nam Bộ chiều tối có mưa

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, thời tiết hôm nay (16-11): Các tỉnh, thành Bắc Bộ và khu vực từ Thanh Hóa đến Huế có sương mù nhẹ vào sáng sớm, ngày nắng, trời lạnh về đêm và sáng; Nam Bộ, TP Hồ Chí Minh và một số khu vực Nam Trung Bộ, Tây Nguyên chiều tối và đêm có mưa rào, dông vài nơi..