Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức: Tạo hình lại toàn bộ lưỡi và sàn miệng, thành họng cho bệnh nhân ung thư lưỡi

Bệnh nhân nam ngoài 60 tuổi, dân tộc Dao, được chuyển đến Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức trong tình trạng suy dinh dưỡng, với khối u lớn, cứng chắc vùng lưỡi đã xâm lấn toàn bộ gốc lưỡi, sàn miệng và thành họng. Trước đó, bệnh nhân có triệu chứng đau loét vùng lưỡi kéo dài nhưng chủ quan không đi khám, chỉ đến viện khi đã không ăn uống được trong suốt 4-5 tháng, cơ thể suy dinh dưỡng nghiêm trọng.

Bệnh nhân được hội chẩn phối hợp giữa Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức và Bệnh viện Tai mũi họng Trung ương với hình ảnh khối u lớn, cứng chắc vùng lưỡi, gần như không còn phần lưỡi lành, gây khó khăn trong thăm khám, ăn uống và cả gây mê khi phẫu thuật. Phim chụp cho thấy khối u đã lan rộng toàn bộ khoang miệng, buộc phải cắt bỏ toàn bộ lưỡi, sàn miệng và nạo vét hạch cổ để loại bỏ tổn thương ung thư.

Bác sĩ Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức thăm khám lại cho bệnh nhân. Ảnh: Bệnh viện cung cấp.

Theo bác sĩ Bùi Mai Anh, Khoa Phẫu thuật Hàm mặt - Tạo hình và Thẩm mỹ, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cho biết, đây là một trong những ca bệnh nặng và phức tạp hiếm gặp, sau cắt bỏ toàn bộ khối sẽ tạo khuyết hổng lớn và mất đi các cấu trúc chức năng quan trọng của khoang miệng: Toàn bộ lưỡi, gốc lưỡi, thành bên họng, toàn bộ sàn miệng…

“Việc phẫu thuật không chỉ là cắt bỏ khối u mà các bác sĩ cố gắng phục hồi lại tối đa chức năng ăn, nói, nuốt - vốn là những chức năng quan trọng liên quan đến chất lượng sống của người bệnh. Chúng tôi đã lập kế hoạch rất tỉ mỉ từ gây mê (đặt ống nội khí quản, mở khí quản) cho đến phục hồi hậu phẫu trong bối cảnh bệnh nhân suy dinh dưỡng, nguy cơ nhiễm trùng, chậm liền vết mổ rất cao. Chính vì vậy, chúng tôi đã quyết định tạo hình lại toàn bộ lưỡi và sàn miệng, thành họng bằng sử dụng vạt tự do dạng chùm lấy từ vùng đùi: Gồm các đảo da - cơ kèm theo nối ghép thần kinh vận động cho lưỡi, da mỡ cho thành họng nhằm phục hồi một phần chức năng cho người bệnh. Nếu quá trình phục hồi thuận lợi, sau một thời gian, phần cơ lưỡi mới có thể cử động, giúp bệnh nhân ăn được, nuốt được và có thể phát âm một số từ đơn giản”, bác sĩ Bùi Mai Anh chia sẻ.

PGS, TS Nguyễn Hồng Hà, Trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt - Tạo hình và Thẩm mỹ, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức thông tin, ung thư khoang miệng hiện đang xếp thứ 3 trong các loại ung thư vùng đầu cổ, với đặc điểm dễ bị bỏ qua ở giai đoạn đầu do triệu chứng không rõ ràng. Đặc biệt, vùng lưỡi và sàn miệng là nơi giao nhau giữa đường ăn và đường thở, có cấu trúc giải phẫu chật hẹp, rất khó tạo hình khi đã bị tổn thương nặng. Do đó, nếu thấy có vết loét kéo dài, đau miệng, khó nhai, khó nuốt, thay đổi giọng nói hoặc cảm giác vùng lưỡi, cần đi khám sớm tại các cơ sở chuyên khoa tai mũi họng hoặc răng hàm mặt. Nhiều người bệnh vì chủ quan, chỉ khi ảnh hưởng lớn đến khả năng ăn uống mới đi khám, lúc ấy tổn thương đã quá muộn, việc điều trị khó khăn và tốn kém hơn rất nhiều.

HÀ VŨ