Bệnh viện Quân y 175: Bước tiến vượt bậc trong sinh thiết xương từ Robot Maxio

Sinh thiết xương là một kỹ thuật quan trọng giúp chẩn đoán chính xác nhiều bệnh lý, đặc biệt trong chuyên ngành ung thư. Trước đây, với những tổn thương phức tạp hoặc nằm sâu trong các vùng như cột sống cổ, xương nền sọ, phương pháp sinh thiết mở (mổ sinh thiết) thường là lựa chọn duy nhất. Dù mang lại kết quả chính xác, sinh thiết mở tiềm ẩn nhiều hạn chế như đòi hỏi phẫu thuật khó khăn, gây mê và thời gian hồi phục lâu, tăng nguy cơ biến chứng như chảy máu, tổn thương thần kinh, tốn kém chi phí và ảnh hưởng sức khỏe bệnh nhân, đặc biệt ở những người bệnh không đủ điều kiện sức khỏe để phẫu thuật.

Mỗi năm, Bệnh viện Quân y 175 có khoảng 400-500 bệnh nhân cần sinh thiết xương chẩn đoán. Tuy nhiên, thời điểm năm 2019, bệnh viện mới triển khai sinh thiết xương dưới hướng dẫn của chụp cắt lớp vi tính. Phương pháp này gặp nhiều nhược điểm, thời gian thực hiện kéo dài, tăng nguy cơ tai biến, do đó chỉ định khá hạn chế. Nhiều trường hợp bệnh nhân có vị trí khó không thực hiện được. 

Bệnh viện Quân y 175 ứng dụng sáng tạo kỹ thuật hiện đại vào sinh thiết xương.

Trước những vướng mắc trong thực hiện sinh thiết xương và yêu cầu công tác điều trị bệnh ngày càng cao, từ năm 2022, Bệnh viện Quân y 175 đã ứng dụng Robot Maxio – công nghệ tiên tiến hỗ trợ định vị dẫn đường trong sinh thiết các khối u đặc và điều trị u bằng sóng cao tần. Giải pháp này nhanh chóng được tích hợp vào các quy trình thực hiện thường quy, mang lại hiệu quả vượt trội với độ chính xác và tính an toàn cao.

Thạc sĩ, Bác sĩ Phạm Thành Luân, Khoa Xạ trị, Viện Ung bướu và Y học hạt nhân, Bệnh viện Quân y 175, người trực tiếp phụ trách triển khai kỹ thuật này, chia sẻ rằng: Sinh thiết xương đặt ra thách thức riêng do đặc tính cứng của xương. Khác với sinh thiết các tạng mềm (phổi, gan, thận), việc sử dụng Robot Maxio để thực hiện toàn bộ quy trình sinh thiết xương là không khả thi. Bởi lẽ, khi khoan vào tổn thương xương bằng kim có hình dạng đặc biệt và cần lực xoay, rung lắc mạnh - điều mà cánh tay robot không đáp ứng được do thiết kế cảnh báo an toàn sẽ tự động ngừng hoạt động khi rung lắc vượt mức cho phép.

Kỹ thuật gây tê qua cánh tay robot.

Nhận thấy những thách thức này, đội ngũ y bác sĩ của bệnh viện đã sáng tạo một quy trình kết hợp, tận dụng tối đa ưu điểm của robot trong giai đoạn cố định, định vị và dẫn đường, sau đó sử dụng kỹ thuật khoan xương truyền thống để hoàn thành thao tác sinh thiết. Bước đầu, với hệ thống túi hút chân không của robot giúp cố định bệnh nhân tuyệt đối, bảo đảm không có dịch chuyển trong suốt quá trình thực hiện. Đây là yếu tố then chốt đối với sinh thiết xương bởi với sai lệch dù rất nhỏ cũng có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng. Bước tiếp theo, robot hỗ trợ định vị từ đường vào trên da, hướng kim, độ sâu và góc độ tiếp cận tổn thương trên nhiều mặt phẳng, vượt xa độ chính xác mà bác sĩ có thể đạt được khi thực hiện thủ công.

Thạc sĩ, Bác sĩ Phạm Thành Luân phấn khởi cho biết: "Tại thời điểm hiện tại, Bệnh viện Quân y 175 là đơn vị duy nhất ở Việt Nam ứng dụng thành công Robot Maxio để thực hiện sinh thiết tại các vị trí xương. Nhờ ứng dụng Robot Maxio, các ca sinh thiết không chỉ đạt độ chính xác cao mà còn hạn chế tối đa mức độ xâm lấn, giúp giảm thiểu rủi ro, tăng tỷ lệ thành công, đồng thời tiết kiệm thời gian và chi phí cho bệnh nhân. Sản phẩm này của chúng tôi mang tính sáng tạo, cải tiến và tìm tòi phát triển từ những phương pháp, kỹ thuật và trang bị sẵn có. Hiện tại, bệnh viện đã thực hiện sinh thiết được nhiều tổn thương tại các vị trí rất khó như: Cột sống cổ và ngực cao, xương đá, xương chũm, các tổn thương xương sâu, khó tiếp cận khác. Điều này có ý nghĩa đặc biệt khi nhiều đơn vị bạn dù cũng sở hữu Robot Maxio nhưng vẫn chưa thực hiện được các kỹ thuật tương tự, cần gửi bệnh nhân đến Bệnh viện Quân y 175 để phối hợp điều trị”.

Thành tựu này của Bệnh viện Quân y 175 không chỉ khẳng định năng lực chuyên môn, mà còn đánh dấu một bước tiến quan trọng của bệnh viện trong việc nâng cao chất lượng chẩn đoán và điều trị, góp phần chăm sóc sức khỏe cộng đồng một cách toàn diện. Từ tháng 8-2023 đến 8-2024, bệnh viện đã thực hiện hơn 130 ca sinh thiết xương, trong đó có 95 trường hợp tổn thương ở vị trí khó (cột sống cổ, xương nền sọ và cột sống ngực).

Theo Thạc sĩ, Bác sĩ Phạm Thành Luân, nếu như trước đây, bệnh viện thường phải từ chối những trường hợp sinh thiết tại các vị trí nguy hiểm do nguy cơ tai biến cao thì hiện nay, với Robot Maxio, tỷ lệ thành công đã tăng đáng kể, trong khi thời gian thực hiện trung bình giảm xuống chỉ còn 20-30 phút mỗi ca, số lần chọc kim trung bình giảm từ 5–7 lần xuống chỉ còn 2 lần. Quan trọng hơn, bệnh nhân gần như không đau đớn và có thể xuất viện ngay trong ngày.

Bác sĩ Bệnh viện Quân y 175 thăm hỏi bệnh nhân sau khi được sinh thiết xương.

Là bệnh nhân được sinh thiết xương ở vị trí khó, ông N.Q.T (quê Quảng Ngãi) có tổn thương ở xương chum khó tiếp cận vì ở sâu, gần nhiều cơ quan nguy cấp (mạch máu, não, các dây thần kinh sọ não). Bên cạnh đó, việc phẫu thuật để sinh thiết cũng rất khó khăn, nếu thực hiện sinh thiết không có robot thì tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cao. Tuy nhiên, chỉ với 30 phút sử dụng Robot Maxio, bệnh nhân đã được sinh thiết thành công. Kết quả chẩn đoán nhanh chóng giúp bệnh nhân N.Q.T có phác đồ điều trị kịp thời.

Việc ứng dụng Robot Maxio không chỉ nâng cao chất lượng chẩn đoán và điều trị tại Bệnh viện Quân y 175 mà còn tạo nên một mô hình tham khảo cho các cơ sở y tế trong cả nước. Nhờ sáng tạo trong việc kết hợp công nghệ và kỹ thuật y học, giải pháp này đã tăng tỷ lệ chẩn đoán chính xác, góp phần quan trọng trong điều trị bệnh lý xương, đặc biệt trong chuyên ngành ung thư và thần kinh. Qua đó, giúp bệnh nhân giảm chi phí y tế tới 75% so với mổ mở và giúp giảm gánh nặng quá tải tại các bệnh viện tuyến cuối và giảm thiểu nguy cơ tai biến nghiêm trọng.

Kỹ thuật sinh thiết xương bằng Robot Maxio là minh chứng rõ ràng cho sự sáng tạo và quyết tâm tối ưu hóa trang thiết bị hiện đại trong y học của đội ngũ y tế Bệnh viện Quân y 175, mang lại lợi ích thiết thực cho bệnh nhân. Hiện giải pháp này của bệnh viện đang được đề cử tham gia Giải thưởng Thành tựu y khoa Việt Nam.

Bài và ảnh: ÁNH TUYẾT