Bộ Khoa học và Công nghệ đề xuất 30 sản phẩm công nghệ chiến lược

Cùng với danh mục 10 công nghệ chiến lược, Bộ Khoa học và Công nghệ đề xuất danh mục 30 sản phẩm công nghệ chiến lược trong Dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về Danh mục công nghệ chiến lược và Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược.

Nếu được thông qua, quyết định này sẽ có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1-7-2026 và thay thế Quyết định số 1131/QĐ-TTg ngày 12-6-2025 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành Danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược.

Danh mục 30 sản phẩm công nghệ chiến lược được đề xuất

Bộ Khoa học và Công nghệ đề xuất danh mục 30 sản phẩm công nghệ chiến lược sau:

STT	Nhóm 1: Nhóm các sản phẩm công nghệ chiến lược đã có thị trường, có thể tạo ra tác động lớn và trực tiếp đến phát triển kinh tế
1.	Mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt, trợ lý ảo và AI chuyên ngành.
2.	AI camera xử lý tại biên.
3.	Nền tảng bản sao số (Digital Twin).
4.	Nền tảng điện toán đám mây.
5.	Hạ tầng mạng Blockchain và hệ thống truy xuất nguồn gốc.
6.	Thiết bị và hệ thống mạng di động thế hệ sau 5G/5G-Adv.
7.	Robot di động tự hành và robot công nghiệp.
8.	Hệ thống, nền tảng, giải pháp phục vụ sản xuất thông minh.
9.	Sản phẩm bảo mật và an ninh mạng cho hạ tầng quan trọng và cơ sở dữ liệu quốc gia.
10.	Vắc xin thế hệ mới dùng cho người.
11.	Liệu pháp tế bào (tế bào gốc, tế bào miễn dịch) dùng cho người.
12.	Hệ thống sản xuất sản phẩm y tế cá thể hoá ứng dụng công nghệ in 3D.
13.	Hệ thống cảm biến sinh học thông minh.
14.	Vắc xin, chế phẩm sinh học dùng trong chăn nuôi, thú y, thủy sản, trồng trọt, bảo vệ thực vật.
15.	Hệ thống sản xuất, thu hoạch, chế biến sâu sản phẩm, phụ phẩm nông nghiệp và sinh khối.
16.	Giống, cây trồng, vật nuôi, thủy sản thế hệ mới được tạo ra từ công nghệ tế bào, chỉnh sửa gen và công nghệ sinh học tiên tiến.
17.	Vật liệu tiên tiến và vật liệu chức năng hiệu năng cao cho công nghiệp chế biến, chế tạo.
18.	Pin, ắc quy tiên tiến và hệ thống tích trữ năng lượng tích hợp (BESS).
19.	Hệ thống sản xuất, lưu trữ, vận chuyển, và phân phối hydrogen xanh, nhiên liệu sinh học.
20.	Thiết bị điện cao áp, siêu cao áp; Máy điện, động cơ điện và hệ thống truyền tải truyền động điện hiện đại hiệu suất cao.
21.	Hệ thống thu giữ, sử dụng và lưu trữ carbon.
22.	Thiết bị, phương tiện bay không người lái (UAV) và hệ thống quản lý, phát hiện, giám sát và chế áp UAV.
Nhóm 2: Nhóm các sản phẩm công nghệ tạo động lực tăng trưởng mới, công nghệ nền tảng cho tương lai, công nghệ bảo đảm tự chủ trong lĩnh vực an ninh, quốc phòng
23.	Chip chuyên dụng.
24.	Truyền thông lượng tử, tính toán lượng tử, cảm biến lượng tử.
25.	Hệ thống khai thác, chế biến sâu, và sản phẩm chế biến sâu từ khoáng sản, dầu khí và đất hiếm.
26.	Hệ thống, thiết bị, dịch vụ và giải pháp công nghệ thăm dò lòng đất, biển sâu, công trình biển và năng lượng ngoài khơi.
27.	Lò phản ứng hạt nhân module nhỏ (SMR).
28.	Vệ tinh, chùm vệ tinh quỹ đạo thấp quan sát trái đất.
29.	Công trình xây dựng đường sắt tốc độ cao.
30.	Nền tảng công nghiệp, phương tiện, thiết bị và các hệ thống tích hợp đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị.

Bộ Khoa học và Công nghệ đề xuất 30 sản phẩm công nghệ chiến lược

Đồ họa tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. Ảnh do Ban Quản lý dự án đường sắt cung cấp

Vì sao bổ sung nhóm liên quan đến đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị?

Lý giải về việc bổ sung “công trình xây dựng đường sắt tốc độ cao” và “nền tảng công nghiệp, phương tiện, thiết bị và các hệ thống tích hợp đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị” vào danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược, Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết: Hai sản phẩm này thuộc loại sản phẩm tiêu biểu cho nhóm sản phẩm có khả năng vừa tạo động lực tăng trưởng mới, vừa nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia thông qua một dự án hạ tầng chiến lược và nhóm có khả năng hình thành ngành công nghiệp mới và nâng năng lực cạnh tranh quốc gia thông qua một dự án hạ tầng quốc gia quy mô rất lớn.

Về sản phẩm công trình xây dựng đường sắt tốc độ cao, Bộ Xây dựng nêu rõ, việc triển khai đường sắt tốc độ cao sẽ tạo tác động lan tỏa đến nhiều lĩnh vực như điện, năng lượng, công nghệ thông tin, đồng thời định hình lại phát triển đô thị theo mô hình TOD, tạo động lực hình thành các cực tăng trưởng mới và nâng cao hiệu quả sử dụng đất. Do đó, đây là loại sản phẩm không chỉ “đi theo” tăng trưởng, mà còn có thể dẫn dắt tái cấu trúc không gian kinh tế và công nghiệp. Các doanh nghiệp có thể dẫn dắt gồm Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam, Tập đoàn Hòa Phát, THACO cùng các doanh nghiệp xây dựng, vật liệu, cơ khí; đơn vị sử dụng cuối là các cơ quan quản lý, vận hành hệ thống đường sắt quốc gia, doanh nghiệp vận tải, hành khách và logistics.

Đối với “nền tảng công nghiệp, phương tiện, thiết bị và các hệ thống tích hợp đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị”, theo Bộ Xây dựng, ở góc độ tác động kinh tế - xã hội, việc hình thành năng lực đối với phương tiện, thiết bị, hệ thống thông tin - tín hiệu, điện - sức kéo và các cấu phần tích hợp sẽ kéo theo sự phát triển của nhiều ngành như thép chất lượng cao, hợp kim nhôm, vật liệu composite, điều hòa không khí, thiết bị phục vụ hành khách, cơ khí chính xác, điện - điện tử và phần mềm điều khiển. Đây chính là kiểu sản phẩm mà tác động chiến lược không chỉ nằm ở bản thân nó, mà ở sức lan tỏa công nghiệp nhiều tầng.

Ngoài ra, Bộ Xây dựng cũng nêu rõ, các doanh nghiệp có thể đóng vai trò dẫn dắt trong trục này gồm Tập đoàn Viettel, VNPT, Tập đoàn Hòa Phát, THACO, cùng các viện nghiên cứu, trường đại học và Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam trong tiếp nhận chuyển giao công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực. Điều này cho thấy sản phẩm có hệ chủ thể thực hiện tương đối rõ, không phải là một sản phẩm không có doanh nghiệp hay cơ quan tiếp nhận.

Về phía doanh nghiệp, theo Bộ Khoa học và Công nghệ, văn bản của Bộ Xây dựng và các tổng hợp liên quan cho thấy THACO và Tập đoàn Hòa Phát được kỳ vọng ở các cấu phần phương tiện, cơ khí, vật liệu, trong khi Tập đoàn Viettel, VNPT có thể tham gia ở các hệ thống thông tin - tín hiệu và điều hành. Cách phân vai như vậy là một dấu hiệu tốt của mức độ sẵn sàng, vì thị trường đã bắt đầu có thể gắn với những lớp năng lực doanh nghiệp tương đối cụ thể.

Nghị quyết số 172/2024/QH15 của Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam với chiều dài khoảng 1.541km, tốc độ thiết kế 350km/h, 23 ga hành khách, 5 ga hàng hóa, sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 1,713 triệu tỷ đồng. Đây là một trong những dự án hạ tầng lớn nhất từng được Quốc hội phê duyệt, đủ tạo ra một không gian thị trường dài hạn để hình thành năng lực xây dựng, vật liệu, cơ khí, điện, tín hiệu và dịch vụ kỹ thuật liên quan.