Bộ Y tế nói gì về tình trạng thiếu vaccine tiêm chủng mở rộng?

Bảo đảm kinh phí mua vaccine cho chương trình tiêm chủng mở rộng

Trả lời câu hỏi về tình trạng thiếu vaccine tiêm chủng mở rộng, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương cho biết: Chương trình Tiêm chủng mở rộng do Nhà nước chi trả toàn bộ được triển khai trên toàn quốc từ năm 1985 nhằm cung cấp dịch vụ tiêm chủng miễn phí cho trẻ em dưới 1 tuổi. Số loại vaccine tăng dần theo thời gian, từ 6 vaccine thiết yếu năm 1985 tới nay đã có hơn 10 loại vaccine phòng các bệnh truyền nhiễm phổ biến, nguy hiểm được cung cấp miễn phí cho trẻ em và phụ nữ có thai triển khai trong tiêm chủng mở rộng trên toàn quốc.

Trong thời gian qua, Bộ Y tế đã quyết liệt chỉ đạo các đơn vị, địa phương, phối hợp bộ, ban ngành liên quan, đẩy mạnh các hoạt động bảo đảm nguồn cung vaccine trong chương trình tiêm chủng mở rộng.

Tuy nhiên, năm 2023, thực hiện Luật Ngân sách, các địa phương chủ động thực hiện các thủ tục mua sắm vaccine từ ngân sách của địa phương. Sau khi thực hiện, rất nhiều địa phương đã báo cáo các khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện.

Trước yêu cầu thực tiễn và thực hiện Nghị quyết 99 của Quốc hội ngày 24-6-2023 về việc tiếp tục bố trí ngân sách trung ương để tiếp tục thực hiện chương trình tiêm chủng mở rộng quốc gia quốc gia bảo đảm thống nhất, hiệu quả trong cả nước, Bộ Y tế đã phối hợp với Bộ Tài chính và bộ, ngành liên quan báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành Nghị quyết số 98/NQ-CP ngày 10-7-2023, Quyết định số 931/QĐ-TTg ngày 5-8-2023 giao kinh phí để Bộ Y tế thực hiện mua tập trung các loại vaccine.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương trả lời câu hỏi của báo chí tại họp báo. Ảnh: VGP

Theo đó, đối với vaccine có khả năng sản xuất trong nước (10 loại vaccine), Bộ Y tế đã rà soát các quy định của pháp luật và thực hiện mua theo hình thức đặt hàng. Đến nay, Bộ Y tế đã gửi Bộ Tài chính xem xét, phê duyệt phương án giá tối đa, trên cơ sở đó Bộ Y tế sẽ phê duyệt phương án giá cụ thể (dự kiến hoàn thành trong tháng 12-2023) và giao Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương ký hợp đồng với các đơn vị sản xuất vaccine để tiếp nhận vaccine và thực hiện phân bổ ngay cho các địa phương.

Đối với vaccine 5 trong 1 phải nhập khẩu, Bộ Y tế đã giao cho Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương thực hiện mua sắm theo hình thức đấu thầu rộng rãi trong nước theo quy định của Luật Đấu thầu. Trong quá trình chờ hoàn tất các thủ tục mua sắm, Bộ Y tế đã chủ động tìm nguồn viện trợ, tài trợ vaccine từ các tổ chức quốc tế, trong nước cho Chương trình Tiêm chủng mở rộng. Cuối tháng 8-2023, được sự viện trợ, tài trợ từ WHO, UNICEF và các tổ chức khác, Bộ Y tế đã tiếp nhận 258.000 liều vaccine 5 trong 1. Bộ Y tế (Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương) đã phân bổ số vaccine này và đã hướng dẫn địa phương thực hiện tiêm vaccine cho trẻ trong tiêm chủng mở rộng trong tháng 9, 10-2023. Chính phủ Australia sẽ viện trợ cho Việt Nam 490.600 liều vaccine 5 trong 1; dự kiến vaccine sẽ về Việt Nam trong tháng 12-2023.

Hiện nay, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, Chương trình tiêm chủng mở rộng đã có văn bản hướng dẫn các tỉnh về việc tiêm bổ sung, tiêm vét cho các địa phương.

Ngoài ra, Bộ Y tế đã và đang chỉ đạo các đơn vị liên quan thực hiện việc lập kế hoạch cung ứng vaccine trong năm 2024 kịp thời bảo đảm nguồn cung vaccine; chỉ đạo các địa phương chủ động trong giám sát, phát hiện dịch và đáp ứng, triển khai các biện pháp về tiêm chủng vaccine cho đối tượng nguy cơ cao tại ổ dịch để khoanh vùng, không để dịch bệnh lây lan.

Để giải quyết căn cơ, lâu dài, Bộ Y tế đang phối hợp với các bộ, ngành liên quan sửa đổi Nghị định số 104/2016/NĐ-CP ngày 1-7-2016 của Chính phủ quy định về hoạt động tiêm chủng, trong đó cho phép bố trí ngân sách Trung ương để bảo đảm báo kinh phí mua vaccine cho chương trình tiêm chủng mở rộng.

Giải quyết vướng mắc về chuyển tuyến

Về vướng mắc trong chuyển tuyến, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương cho biết: Sau 15 năm ban hành Luật Bảo hiểm y tế, Việt Nam đã đạt được những kết quả rất quan trọng. Bao phủ bảo hiểm y tế đến nay đã đạt gần 91 triệu người với khoảng 92% dân số. Số lượt khám chữa bệnh bảo hiểm cũng đã gia tăng với 150,5 triệu lượt trong năm 2022. Bên cạnh đó, quyền lợi của người tham gia bảo hiểm y tế cũng ngày càng được mở rộng. Mỗi năm quỹ Bảo hiểm y tế chi trả khoảng 110 nghìn tỷ đồng cho khám chữa bệnh. Nguồn kinh phí do quỹ Bảo hiểm y tế chi trả cho chi phí khám chữa bệnh đang chiếm tỉ trọng lớn trong nguồn thu của bệnh viện. Chất lượng dịch vụ y tế đang từng bước được nâng cao.

Để đạt được kết quả này, Thứ trưởng nhấn mạnh, một trong những yếu tố quan trọng là việc tổ chức đăng ký khám bệnh chữa bệnh bảo hiểm y tế ban đầu và chuyển tuyến khám chữa bệnh, quy định phân tuyến chuyên môn, chuyển tuyến và giấy chuyển tuyến có ý nghĩa quan trọng góp phần bảo đảm ổn định cân đối, bền vững hệ thống khám chữa bệnh cũng như là công tác khám chữa bệnh.

Tuy nhiên, Thứ trưởng cũng cho biết, trong quá trình thực hiện đã phát sinh một số vướng mắc, bất cập như: Quy định đăng ký khám chữa bệnh ban đầu còn nặng về hành chính; thủ tục chuyển tuyến, cấp giấy chuyển tuyến còn có tình trạng gây phiền hà cho người bệnh, thậm chí có trường hợp phát sinh tiêu cực "xin - cho", giữ bệnh nhân lại… gây bức xúc trong dư luận.

Từ ngày 1-1-2016, việc thực hiện thông tuyến khám chữa bệnh giữa trạm y tế tuyến xã với phòng khám đa khoa của bệnh viện tuyến huyện và từ 1-1-2021, việc thông tuyến tỉnh trên toàn quốc đối với khám chữa bệnh nội trú cũng tạo một số vướng mắc liên quan đến tuyến, vượt tuyến, chuyển tuyến, gây ra tình trạng quá tải trở lại ở tuyến trên và giảm tỉ lệ khám, chữa bệnh ở y tế cơ sở.

Để bảo đảm chất lượng phục vụ người bệnh cao nhất, Bộ Y tế đã và đang tăng cường chỉ đạo triển khai đồng bộ các giải pháp để nâng cao năng lực, mở rộng phạm vi chi trả bảo hiểm y tế cho tuyến dưới; áp dụng hình thức giấy chuyển tuyến điện tử để việc cấp giấy chuyển tuyến được thuận tiện, nhanh chóng; lập hồ sơ quản lý sức khỏe người dân và mở rộng mô hình bác sĩ y học gia đình; nâng cao chất lượng y tế cơ sở.

Bên cạnh đó là tiếp tục mở rộng danh mục và thời gian cấp phát thuốc bảo hiểm y tế cho tuyến xã đối với một số bệnh mãn tính; cải thiện quy trình cấp giấy chuyển tuyến có thời hạn một năm cho một số bệnh mãn tính; cân đối cải cách các quy định chuyển tuyến.

Thứ trưởng Bộ Y tế cũng nhấn mạnh, tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động về chỉ đạo tuyến, bệnh viện vệ tinh, luân phiên luân chuyển cán bộ, đào tạo chuyển giao kỹ thuật để tăng cường năng lực và trình độ chuyên môn của tuyến dưới, bảo đảm thực hiện tốt các kỹ thuật theo phân tuyến chuyên môn kỹ thuật. Đồng thời nâng cao chất lượng bệnh viện như: Củng cố xây dựng hệ thống tổ chức quản lý chất lượng bệnh viện; đào tạo kiểm tra giám sát thực hiện quản lý chất lượng bệnh viện.

Bên cạnh đó, tiếp tục đẩy mạnh hoạt động quản lý chất lượng xét nghiệm và xây dựng các bộ tiêu chí đánh giá kiểm định chất lượng lâm sàng giúp nâng cao chất lượng chuyên môn, rút ngắn thời gian điều trị, tiết kiệm chi phí cũng như thời gian của người bệnh.

TTXVN