Ca ghép thận thứ 500: Dấu ấn chuyên ngành ghép tạng tại Bệnh viện TWQĐ 108

Dự hội nghị có Đại tá, PGS, TS Vũ Ngọc Lâm - Phó giám đốc Bệnh viện TWQĐ 108; Đại tá, TS, BS Nguyễn Việt Cường - Phó giám đốc Bệnh viện Quân y 175, Thượng tá, PGS, TS, BS Phạm Quốc Toản - Phó giám đốc Bệnh viện Quân y 103; Trung tá, TS, BS Nguyễn Minh Tuấn - Phó giám đốc Bệnh viện 198 - Bộ Công an; các bác sĩ, chuyên gia chuyên ngành Nội thận - lọc máu, Ngoại tiết niệu, Trung tâm ghép tạng Bệnh viện TWQĐ 108, Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Việt Đức; các đại biểu trong và ngoài quân đội.

Toàn cảnh hội nghị.

Phát biểu khai mạc hội nghị, PGS, TS Vũ Ngọc Lâm, Phó giám đốc Bệnh viện TWQĐ 108 chia sẻ ghép tạng nói chung và ghép thận nói riêng được đánh giá là một trong những thành tựu khoa học lớn nhất của y học thế kỷ XX. Phương pháp điều trị bằng ghép thận là cách điều trị duy nhất để cứu sống người bệnh trong một số trường hợp như suy thận mạn giai đoạn cuối, các bệnh tự miễn như lupus ban đỏ gây suy thận mạn, hội chứng tụy thận do tiểu đường...

“Ghép thận cho đến thời điểm hiện tại, vẫn được coi là phương pháp điều trị tối ưu nhất cho những người bệnh mắc bệnh thận mạn giai đoạn cuối. Mặc dù ghép thận đã được tiến hành ở Việt Nam từ những năm 1992. Tuy nhiên, trong lĩnh vực ghép thận vẫn luôn có các khó khăn, thử thách đặt ra. Hội nghị khoa học lần này với chủ đề “Ghép thận tại Bệnh viện TWQĐ 108: Những thách thức mới” sẽ là cơ hội chúng tôi nhìn lại hành trình gần 10 năm thực hiện ghép thận tại bệnh viện, đồng thời là cơ hội để các nhà khoa học, các chuyên gia đầu ngành về lĩnh vực ghép thận trong và ngoài nước cùng chia sẻ kinh nghiệm trong lĩnh vực này”, PGS, TS Vũ Ngọc Lâm nói.

PGS, TS Vũ Ngọc Lâm – Phó giám đốc Bệnh viện TWQĐ 108 phát biểu khai mạc hội nghị.

Trong gần một thập niên, 500 bệnh nhân được ghép thận tại Bệnh viện TWQĐ 108, tỷ lệ sống trên 5 năm đạt 95%, tương đương các nước phát triển. Thông tin được BSCK2 Ngô Quân Vũ, Trưởng khoa Nội thận - lọc máu, cho biết tại hội nghị. Ca ghép thận đầu tiên được thực hiện tại Bệnh viện vào năm 2016 cho bệnh nhân Lê Hữu Đa sinh năm 1964, nhận thận từ người hiến sống. Đến nay đã được 10 năm, chức năng thận vẫn ổn định. Đến nay, trải qua 8 năm, bệnh viện đã thực hiện 500 ca mang lại hy vọng sống mới cho các bệnh nhân suy thận mạn tính giai đoạn cuối. Tỷ lệ ghép tăng dần qua các năm, hiện trung bình mỗi năm ghép từ 120-140 ca, chủ yếu là từ người cho sống. Trong đó, 65% bệnh nhân ghép thận là nam, nữ chiếm 35%. Bệnh nhân ghép thận trẻ nhất là 19 tuổi, cao nhất là 70 tuổi, trong đó nhóm tuổi được ghép nhiều nhất là 20-39 tuổi, đạt 46%.

Các đại biểu dự hội nghị.

TS, BS Nguyễn Việt Hải, Chủ nhiệm Khoa Tiết niệu trên, Bệnh viện TWQĐ 108 cho hay ghép thận là phương pháp điều trị hiệu quả, chất lượng cao, chi phí thấp so với các phương pháp như chạy thận nhân tạo, lọc màng bụng cho người suy thận mạn giai đoạn cuối. Một bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối phải chạy thận 3 lần một tuần, cuộc sống gần như gắn liền với bệnh viện, không có khả năng lao động, tạo gánh nặng cho gia đình xã hội. Nếu được ghép thận, bệnh nhân sống tốt, quay trở lại lao động bình thường, có ích cho xã hội.

Như trường hợp ông Phạm Minh Tuyên 51 tuổi (Thái Bình) mắc suy thận, phải chạy thận suốt 11 năm, khiến sức khỏe giảm sút, công việc bị gián đoạn khi mỗi tuần phải thu xếp đến viện chạy thận 3 lần. Năm 2017, ông được ghép thận tại Bệnh viện TWQĐ 108, đến nay được 8 năm, sức khỏe tốt, quay trở lại làm việc bình thường. “Ghép thận không chỉ giúp tôi kéo dài thời gian sống, mà còn nâng cao chất lượng sống. Được khỏe mạnh, được làm việc, tiếp tục cống hiến như hôm nay khiến tôi vô cùng hạnh phúc”, ông Tuyên tại hội nghị và cảm ơn các y bác sĩ đã giúp ông được “hồi sinh”.

Ông Phạm Minh Tuyên 51 tuổi (Thái Bình) là một trong những bệnh nhân ghép thận đầu tiên tại Bệnh viện TWQĐ 108.

Ngày nay, ghép thận đã có những bước phát triển lớn như ghép thận từ người cho chết não, ghép thận từ người cho sống, giúp điều trị cho rất nhiều trường hợp bệnh lý suy thận mạn giai đoạn cuối mà các phương pháp điều trị thay thế thận khác không đạt được. Tại Việt Nam, thành công đầu tiên trong ghép tạng ở nước ta phải kể đến ghép thận, sau đó là ghép gan và ghép tim.

Để triển khai ghép thận nói riêng và ghép tạng nói chung cần đòi hỏi kết hợp của nhiều chuyên ngành: Ngoại khoa, nội khoa, gây mê, hồi sức tích cực, cận lâm sàng, chẩn đoán hình ảnh và các phòng, ban liên quan, tạo thành một tổ hợp kết hợp chặt chẽ. Khi tiến hành một ca ghép thận thành công, tất cả các chuyên ngành đều phát triển, đáp ứng được chất lượng về chẩn đoán, cấp cứu và điều trị cũng như điều phối tổ chức thực hiện.

Tuy nhiên, quá trình ghép thận không phải lúc nào cũng thuận lợi. Những thách thức mới, từ các bệnh lý phức tạp, nguy cơ miễn dịch cao, đến các ca ghép bất tương hợp nhóm máu, đặt ra yêu cầu lớn về chuyên môn và công nghệ. Ngoài ra, vấn đề lớn nhất hiện nay là thiếu hụt nguồn thận ghép, trong khi nhu cầu ghép rất cao. Trong số các ca ghép, nguồn tạng từ người cho sống là chủ yếu, người hiến chết não, ngừng tim chiếm rất ít.

Trong khuôn khổ của hội nghị, các báo cáo viên và chuyên gia cũng cùng nhau thảo luận về các phương pháp điều trị mới, kinh nghiệm trong ghép thận bất tương hợp nhóm máu và tối ưu hóa thuốc ức chế miễn dịch, trao đổi với các chuyên gia quốc tế hàng đầu như GS Lionel Rostaing (Grenoble University, Pháp) và GS Shin Sung (Asan Medical Center, Hàn Quốc).

AN NGỌC – QUANG HUY