• Click để copy

Chính sách mới về bảo hiểm thất nghiệp: Mở rộng quyền lợi nhưng cần tránh trục lợi

Từ ngày 1-1-2026, nhiều chính sách mới về bảo hiểm thất nghiệp sẽ chính thức có hiệu lực theo Luật Việc làm năm 2025. Việc mở rộng đối tượng tham gia, điều chỉnh mức đóng linh hoạt và tăng cường hỗ trợ người lao động được đánh giá là bước tiến quan trọng trong đảm bảo an sinh xã hội. Tuy nhiên, bên cạnh những kỳ vọng tích cực, không ít ý kiến cũng bày tỏ băn khoăn về nguy cơ trục lợi quỹ bảo hiểm thất nghiệp và những bất cập phát sinh trong quá trình thực hiện.

Mở rộng diện tham gia, tăng cơ hội bảo đảm an sinh

Theo Luật Việc làm 2025, từ ngày 1-1-2026, chính sách bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) sẽ có nhiều thay đổi đáng chú ý. Một trong những điểm mới nổi bật là mở rộng đối tượng tham gia BHTN đối với người lao động làm việc theo hợp đồng từ đủ 1 tháng trở lên và lao động làm việc không trọn thời gian nhưng có mức lương đạt ngưỡng theo quy định.

Cụ thể, Điều 31 Luật Việc làm năm 2025 quy định người lao động làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 1 tháng trở lên, kể cả trường hợp hợp đồng có tên gọi khác nhưng có nội dung thể hiện việc làm có trả công và chịu sự quản lý của người sử dụng lao động, đều thuộc diện tham gia BHTN. Đáng chú ý, lao động làm việc không trọn thời gian cũng thuộc diện tham gia nếu có mức lương bằng hoặc cao hơn mức tối thiểu làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc.

Chính sách mới về bảo hiểm thất nghiệp: Mở rộng quyền lợi nhưng cần tránh trục lợi
Bảo hiểm thất nghiệp mới, người lao động được tư vấn, giới thiệu việc làm miễn phí.  Ảnh THU HƯƠNG

Nhiều chuyên gia cho rằng, quy định mới sẽ góp phần tăng diện bao phủ an sinh xã hội, nhất là với nhóm lao động thời vụ, bán thời gian hoặc lao động phi chính thức vốn trước đây ít được bảo vệ khi mất việc.

Bên cạnh đó, Điều 33 Luật Việc làm năm 2025 cũng điều chỉnh mức đóng BHTN theo hướng linh hoạt hơn. Theo đó, người lao động đóng tối đa 1% tiền lương tháng; người sử dụng lao động đóng tối đa 1% quỹ tiền lương tháng và Nhà nước hỗ trợ tối đa 1% từ ngân sách trung ương. Chính phủ sẽ căn cứ tình hình kinh tế-xã hội để quy định cụ thể mức đóng phù hợp từng thời kỳ.

Ngoài chế độ trợ cấp thất nghiệp, Điều 30 Luật Việc làm năm 2025 cũng bổ sung nhiều nội dung hỗ trợ người lao động như tư vấn, giới thiệu việc làm; hỗ trợ đào tạo, nâng cao kỹ năng nghề; hỗ trợ doanh nghiệp đào tạo lại lao động để duy trì việc làm.

Theo các chuyên gia lao động, những thay đổi này cho thấy chính sách BHTN không chỉ dừng ở hỗ trợ tài chính khi mất việc mà đang dần chuyển sang hướng hỗ trợ người lao động quay trở lại thị trường lao động nhanh hơn.

Nỗi lo trục lợi quỹ bảo hiểm thất nghiệp

Bên cạnh những tín hiệu tích cực, nhiều ý kiến cho rằng chính sách mới cũng đặt ra không ít thách thức trong quản lý và kiểm soát quỹ BHTN.

Thực tế thời gian qua cho thấy, tình trạng người lao động chủ động nghỉ việc để hưởng trợ cấp thất nghiệp không còn hiếm. Có trường hợp vừa nhận trợ cấp thất nghiệp vừa làm việc tại nơi khác nhưng không khai báo đầy đủ. Một số doanh nghiệp cũng lợi dụng chính sách để “hợp thức hóa” việc chấm dứt hợp đồng lao động nhằm giúp người lao động hưởng trợ cấp.

Ngoài ra, tình trạng doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng BHXH và BHTN vẫn diễn ra tại nhiều địa phương, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người lao động.

Đáng chú ý, Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 đã lần đầu quy định rõ khái niệm “chậm đóng” và “trốn đóng” bảo hiểm. Theo Điều 38 của luật này, hành vi chậm đóng được xác định là việc doanh nghiệp không đóng hoặc đóng chưa đủ tiền BHXH, BHTN sau thời hạn quy định. Trong khi đó, Điều 39 quy định trốn đóng là hành vi cố tình không thực hiện nghĩa vụ đóng bảo hiểm dù đã bị cơ quan chức năng đôn đốc.

Nhiều chuyên gia lo ngại, nếu không kiểm soát tốt, việc mở rộng diện tham gia BHTN có thể làm gia tăng áp lực lên quỹ bảo hiểm thất nghiệp trong tương lai, nhất là trong bối cảnh thị trường lao động còn nhiều biến động.

Cần hoàn thiện cơ chế giám sát, xử lý nghiêm hành vi vi phạm

Trao đổi về vấn đề này, Luật sư Phạm Văn Hội (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho rằng, việc mở rộng diện tham gia BHTN là cần thiết nhằm bảo đảm quyền lợi cho người lao động trong bối cảnh việc làm ngày càng thiếu ổn định.

Tuy nhiên, theo Luật sư Phạm Văn Hội, đi cùng với mở rộng quyền lợi phải là cơ chế kiểm soát chặt chẽ để tránh thất thoát quỹ bảo hiểm.

“Quỹ bảo hiểm thất nghiệp là quỹ an sinh xã hội mang tính chia sẻ cộng đồng. Nếu xảy ra tình trạng trục lợi hoặc hưởng sai quy định sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của những người lao động thực sự khó khăn”, luật sư Nguyễn Văn Hậu nhận định.

Theo Luật sư Phạm Văn Hội, Điều 29 Luật Việc làm năm 2025 đã quy định nguyên tắc quản lý Quỹ BHTN phải bảo đảm công khai, minh bạch, sử dụng đúng mục đích và an toàn quỹ. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để tăng cường giám sát việc sử dụng nguồn quỹ này.

Liên quan trách nhiệm pháp lý, Luật sư Phạm Văn Hội cho biết, hành vi gian dối nhằm hưởng bảo hiểm thất nghiệp trái quy định có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo tính chất, mức độ vi phạm.

Đối với doanh nghiệp cố tình trốn đóng bảo hiểm cho người lao động, Điều 216 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) quy định người vi phạm có thể bị phạt tiền đến 1 tỷ đồng hoặc phạt tù đến 7 năm nếu trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN gây hậu quả nghiêm trọng.

“Người lao động cũng cần chủ động theo dõi quá trình đóng bảo hiểm của doanh nghiệp để kịp thời phản ánh nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm. Không nên vì thỏa thuận trước mắt mà tiếp tay cho hành vi trục lợi quỹ bảo hiểm thất nghiệp”, Luật sư Phạm Quốc Hội khuyến cáo.

Nhiều chuyên gia cũng cho rằng, để chính sách BHTN phát huy hiệu quả, cần tăng cường kết nối dữ liệu lao động, việc làm và bảo hiểm xã hội nhằm kiểm soát chính xác tình trạng việc làm của người lao động. Đồng thời, cần đẩy mạnh thanh tra, xử lý nghiêm các trường hợp gian lận hoặc trục lợi quỹ bảo hiểm.

Trong bối cảnh thị trường lao động còn nhiều biến động, việc hoàn thiện chính sách bảo hiểm thất nghiệp không chỉ giúp bảo vệ người lao động khi mất việc mà còn góp phần giữ ổn định an sinh xã hội. Tuy nhiên, để chính sách đi vào thực chất, rất cần sự đồng bộ từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp và chính người lao động trong việc thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật.

Tin mới

Quản lý thị trường hàng hóa phái sinh: Rõ thẩm quyền, hiệu quả giám sát, giảm chi phí tuân thủ
Quản lý thị trường hàng hóa phái sinh: Rõ thẩm quyền, hiệu quả giám sát, giảm chi phí tuân thủ

Một thị trường hàng hóa phái sinh hiện đại không thể được quản lý hiệu quả chỉ bằng các biện pháp hành chính truyền thống. Yêu cầu đặt ra không đơn thuần là tăng cường số lượng thủ tục hay cơ quan tham gia quản lý, mà quan trọng hơn là xác định rõ thẩm quyền, nâng cao khả năng phát hiện và kiểm soát rủi ro, đồng thời bảo đảm chi phí tuân thủ hợp lý cho doanh nghiệp. Đây cũng là những vấn đề trọng tâm cần được giải quyết trong quá trình xây dựng Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh, nhằm hình thành khuôn khổ pháp lý minh bạch, an toàn, tạo điều kiện cho thị trường phát triển và phục vụ nền kinh tế thực.

Thúc đẩy phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh minh bạch, hiện đại và kết nối quốc tế
Thúc đẩy phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh minh bạch, hiện đại và kết nối quốc tế

Ngày 16/11/2026, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) phối hợp với Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC) tổ chức Hội nghị tuyên truyền, phổ biến Nghị định số 302/2026/NĐ-CP ngày 01/8/2026 của Chính phủ và Thông tư số 47/2026/TT-BCT ngày 03/9/2026 của Bộ trưởng Bộ Công Thương.

Khởi tố 22 đối tượng sản xuất, mua bán khí cười
Khởi tố 22 đối tượng sản xuất, mua bán khí cười

Ngày 15-11, Công an TP Hà Nội cho biết, đơn vị vừa triệt phá đường dây sản xuất, mua bán trái phép khí N2O (khí cười), khởi tố, bắt tạm giam 22 đối tượng để điều tra về tội “Sản xuất hàng cấm” và “Mua bán hàng cấm”.

Vụ án Mr Pips: Phó Đức Nam và Lê Khắc Ngọ bị phạt tù chung thân
Vụ án Mr Pips: Phó Đức Nam và Lê Khắc Ngọ bị phạt tù chung thân

Sau 3 tuần xét xử và nghị án, chiều 16-11, Tòa án nhân dân TP Hà Nội tuyên án phạt 188 bị cáo trong vụ án Phó Đức Nam (tức Mr Pips) và đồng phạm về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; Rửa tiền; Chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có; Trốn thuế” xảy ra tại Hà Nội và một số tỉnh, thành phố.

Học sinh tranh tài lập trình robot, giải bài toán môi trường đô thị
Học sinh tranh tài lập trình robot, giải bài toán môi trường đô thị

Với chủ đề “Thành phố thông minh” (Synapse City), Vòng chung kết toàn quốc Cuộc thi Robotics Quốc tế AIROC 2026 khu vực miền Bắc đã quy tụ 700 học sinh đến từ gần 50 trường học tham gia tranh tài.

Năm 2027, cộng tối đa 0,5 điểm trong tuyển sinh
Năm 2027, cộng tối đa 0,5 điểm trong tuyển sinh

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa thông tin, đã ban hành Thông tư số 95/2026/TT-BGDĐT ngày 11-11-2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của các thông tư của Bộ ban hành quy định về xác định số lượng tuyển sinh, chương trình đào tạo, tuyển sinh và đào tạo cao đẳng ngành giáo dục mầm non, đại học và sau đại học.