Chọn chương trình đào tạo đại học để thích ứng thị trường lao động

Tại Ngày hội lựa chọn nguyện vọng xét tuyển đại học - cao đẳng 2026 ngày 4-7, từ góc nhìn của các chuyên gia tuyển sinh và đào tạo đại học, điều quyết định giá trị của 4 năm đại học không chỉ nằm ở điểm đầu vào, mà ở việc người học lựa chọn được chương trình đào tạo phù hợp với năng lực, định hướng nghề nghiệp và yêu cầu của thị trường lao động đang thay đổi rất nhanh.

PGS, TS Vũ Văn Ngọc, Viện trưởng Viện Đào tạo Tiên tiến, Chất lượng cao và POHE, Đại học Kinh tế Quốc dân, cho rằng sau khi biết điểm thi, thí sinh cần xây dựng chiến lược đăng ký nguyện vọng một cách khoa học thay vì chỉ tập trung vào các ngành “hot”. Cách tiếp cận này cho thấy tuyển sinh đại học hiện nay không còn đơn thuần là cuộc đua điểm số, mà là quá trình lựa chọn chiến lược học tập dài hạn.

“Cùng với chương trình chuẩn, các mô hình đào tạo tiên tiến, chất lượng cao và POHE đang trở thành lựa chọn được nhiều thí sinh quan tâm bởi tính hội nhập và khả năng thích ứng nghề nghiệp cao hơn. Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở chương trình đào tạo và chuẩn đầu ra. Các chương trình này đều đạt kiểm định quốc tế ACBSP (Hội đồng Kiểm định các trường và chương trình đào tạo về Kinh doanh - Hoa Kỳ) và FIBAA (Quỹ Kiểm định Các chương trình Quản trị Kinh doanh Quốc tế - châu Âu), đồng thời tăng cường tỷ lệ học bằng tiếng Anh. Với chương trình POHE, sinh viên học khoảng 30% bằng tiếng Anh; chương trình chất lượng cao khoảng 50%; còn chương trình tiên tiến được giảng dạy hoàn toàn bằng tiếng Anh”, PGS, TS Vũ Văn Ngọc chia sẻ.

Thí sinh tìm hiểu thông tin về Viện Đào tạo Tiên tiến, Chất lượng cao và POHE, Đại học Kinh tế Quốc dân.

Không chỉ thay đổi ngôn ngữ đào tạo, các chương trình này còn tăng cường thực hành tại doanh nghiệp ngay trong quá trình học. Theo PGS, TS Vũ Văn Ngọc, việc tiếp xúc sớm với môi trường làm việc thực tế giúp sinh viên tích lũy kinh nghiệm, nâng cao năng lực cạnh tranh khi tham gia thị trường lao động. Riêng chương trình tiên tiến còn có sự tham gia giảng dạy của các giảng viên, chuyên gia quốc tế, tạo điều kiện để sinh viên có thể làm việc tại doanh nghiệp đa quốc gia hoặc ở nước ngoài sau khi tốt nghiệp.

Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng thí sinh cần đánh giá đúng năng lực ngoại ngữ trước khi lựa chọn. Chẳng hạn, chương trình tiên tiến của Đại học Kinh tế Quốc dân yêu cầu chuẩn tiếng Anh tương đương IELTS 6.5 trở lên. Học phí các chương trình này cũng cao hơn chương trình chuẩn do được đầu tư mạnh về chất lượng đào tạo, dù sinh viên có kết quả học tập tốt vẫn có cơ hội nhận học bổng giá trị cao.

Xu hướng quốc tế hóa đào tạo cũng đang được nhiều trường đại học đẩy mạnh thông qua các chương trình liên kết quốc tế.

Bà Trương Ngọc Bảo Châu, Quản lý Phát triển đối tác và Dự án, Phòng Hợp tác quốc tế, Trường Đại học Thăng Long, cho rằng giá trị của các chương trình liên kết không chỉ nằm ở tấm bằng quốc tế mà còn ở khả năng trang bị cho sinh viên năng lực hội nhập toàn cầu.

Theo bà, sinh viên được học tập trong môi trường giáo dục trong nước nhưng đồng thời được chuẩn bị ngoại ngữ, kỹ năng và tư duy quốc tế trước khi chuyển tiếp sang nước ngoài. Với mô hình “du học bán phần” của Trường Đại học Thăng Long, sinh viên học hai năm đầu tại Việt Nam trước khi tiếp tục học tại trường đối tác quốc tế.

Nhà trường tiếp tục hỗ trợ sinh viên trong giai đoạn chuyển tiếp để thích nghi với môi trường học tập mới. Sinh viên được học cùng giảng viên của Đại học Birmingham (Vương quốc Anh) và nhận bằng quốc tế sau khi tốt nghiệp.

Ở góc nhìn khác, TS Trịnh Thanh Huyền, Viện trưởng Viện Đào tạo Quốc tế, Học viện Tài chính, cho rằng điểm thi tốt nghiệp THPT chỉ phản ánh kết quả của một kỳ thi, trong khi năng lực nghề nghiệp được hình thành trong suốt quá trình học đại học.

Theo bà, trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng coi trọng năng lực thực tế, ngoại ngữ và khả năng thích ứng, việc lựa chọn chương trình đào tạo có định hướng quốc tế và gắn với nhu cầu thị trường sẽ có ý nghĩa lâu dài hơn việc chỉ tập trung vào điểm chuẩn. Chương trình DDP (Chương trình đào tạo liên kết bậc đại học, hệ chính quy theo hình thức mỗi bên cấp một bằng cử nhân) liên kết giữa Học viện Tài chính và Đại học Greenwich (Vương quốc Anh) là một ví dụ. Sinh viên có thể học toàn bộ tại Việt Nam hoặc theo mô hình 3+1 với năm cuối học tại Anh, nhưng đều được cấp đồng thời bằng của hai trường sau tốt nghiệp. Theo thống kê của chương trình, hơn 98% sinh viên có việc làm sau tốt nghiệp, trong đó hơn 35% làm việc tại các công ty kiểm toán Big4, ngân hàng thương mại, tập đoàn đa quốc gia và nhiều tổ chức tài chính lớn.