Chủ động trước diễn biến phức tạp của dịch sốt xuất huyết

Phóng viên (PV): Ông có thể cho biết tình hình SXH tại Việt Nam đang diễn biến như thế nào?  

Ông Võ Hải Sơn: SXH là bệnh truyền nhiễm cấp tính do muỗi truyền, có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi. Bệnh thường diễn biến nhanh, từ thể nhẹ chuyển sang nặng và có thể dẫn đến tử vong nếu không được điều trị kịp thời. Tại Việt Nam, SXH lưu hành ở hầu hết các địa phương. Trung bình mỗi năm, cả nước ghi nhận khoảng 100.000 trường hợp mắc và khoảng 100 ca tử vong.

Mặc dù số ca mắc tập trung nhiều ở các tỉnh, thành phố phía Nam, song những năm gần đây, khu vực miền Bắc, miền Trung và Tây Nguyên cũng bắt đầu ghi nhận số mắc tăng dần. Tính từ đầu năm đến nay, cả nước đã ghi nhận hơn 32.000 ca mắc, trong đó có 5 trường hợp tử vong. So với cùng kỳ năm 2024 (ghi nhận 36.276 ca và 6 ca tử vong), số ca mắc giảm 11,2%, tử vong giảm 1 trường hợp. Tuy nhiên, hiện nay chúng ta đang bước vào mùa cao điểm của dịch SXH. Trong thời gian tới, có thể tiếp tục ghi nhận số ca mắc gia tăng tại các địa phương nếu không kịp thời triển khai các biện pháp phòng, chống dịch một cách quyết liệt và đồng bộ.

Ông Võ Hải Sơn. Ảnh: AN AN

PV: Ông đánh giá như thế nào về việc kiểm soát dịch tại các địa phương hiện nay?

Ông Võ Hải Sơn: SXH vẫn đang trong tầm kiểm soát. Tuy nhiên, với điều kiện thời tiết thuận lợi cho muỗi phát triển như hiện nay, nguy cơ gia tăng số ca mắc trong thời gian tới là rất lớn. Theo dõi nhiều năm qua cho thấy, số ca mắc thường gia tăng vào khoảng thời gian từ tháng 6 đến tháng 12. Đáng chú ý là chu kỳ xảy ra các đợt bùng phát dịch đang có xu hướng rút ngắn, từ khoảng 5 năm một đợt trước đây, nay còn khoảng 3-4 năm. Vì vậy, nếu các địa phương không triển khai các biện pháp phòng, chống dịch kịp thời, nguy cơ bùng phát dịch trong năm 2025 là hoàn toàn có thể xảy ra.

PV: Cục Phòng bệnh có khuyến cáo cụ thể nào dành cho người dân trong thời điểm này, thưa ông?

Ông Võ Hải Sơn: Ngay từ đầu năm, Bộ Y tế đã quán triệt tinh thần triển khai các biện pháp phòng, chống dịch bệnh nói chung và SXH nói riêng phải từ sớm, từ xa. Bộ Y tế đánh giá cao sự vào cuộc của các ban, ngành, đoàn thể và người dân trong thời gian qua. Tuy nhiên, để duy trì thành quả và tiếp tục kiểm soát tốt dịch bệnh, những hoạt động này cần được thực hiện một cách kiên trì, liên tục, với sự tham gia mạnh mẽ của cả cộng đồng. Đến thời điểm này, biện pháp phòng bệnh SXH hiệu quả nhất vẫn là diệt muỗi, diệt lăng quăng/bọ gậy và tránh muỗi đốt. Người dân cần đậy kín tất cả dụng cụ chứa nước để muỗi không vào đẻ trứng, ngủ màn kể cả ban ngày, mặc quần áo dài để tránh bị muỗi đốt, sử dụng các biện pháp xua muỗi như kem bôi, đèn hoặc vợt điện. Quan trọng nhất là khi bị sốt cần đến ngay cơ sở y tế để được khám và điều trị kịp thời, không nên tự điều trị tại nhà vì dễ bỏ lỡ thời điểm phát hiện dấu hiệu cảnh báo của bệnh.

Tiêm vaccine phòng sốt xuất huyết tại Hệ thống tiêm chủng VNVC. Ảnh: PHONG LAN

Chúng tôi kêu gọi mỗi gia đình hãy dành ít nhất 10 phút mỗi tuần để kiểm tra và loại bỏ các ổ bọ gậy trong các vật dụng chứa nước sinh hoạt, thau rửa, đậy nắp các bể nước, thả cá vào bể cảnh để tiêu diệt lăng quăng. Đồng thời, cần thay nước lọ hoa thường xuyên, nhỏ muối hoặc hóa chất vào các bát nước kê chân chạn, bể cảnh hoặc hòn non bộ; loại bỏ các vật liệu phế thải có thể đọng nước, lật úp các dụng cụ không sử dụng... để không tạo điều kiện cho muỗi đẻ trứng, phát triển.

PV: Vaccine phòng SXH đã được triển khai tiêm dịch vụ tại một số cơ sở y tế. Vậy vai trò của vaccine trong phòng, chống dịch hiện nay được nhìn nhận ra sao, thưa ông?

Ông Võ Hải Sơn: Vaccine phòng SXH là một trong những biện pháp mới, chủ động trong công tác phòng, chống dịch bệnh. Việc đưa vaccine vào tiêm chủng là tín hiệu tích cực, góp phần giảm số ca mắc và tử vong, hỗ trợ thực hiện mục tiêu bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng vaccine không thể thay thế các biện pháp phòng bệnh truyền thống. Để đạt hiệu quả phòng, chống dịch bền vững, chúng ta vẫn cần duy trì các hoạt động giám sát dịch tễ, kiểm soát véc tơ truyền bệnh, xử lý ổ dịch sớm và triệt để, tuyên truyền nâng cao nhận thức, đặc biệt là huy động sự tham gia chủ động từ mỗi người dân. Những hành động nhỏ, đơn giản như thau rửa bể nước, loại bỏ vật chứa nước đọng, ngủ màn, phát hiện sớm khi có triệu chứng... tuy không tốn kém nhưng mang lại ý nghĩa lớn trong việc bảo vệ chính bản thân, gia đình và cộng đồng khỏi dịch bệnh nguy hiểm.

PV: Trân trọng cảm ơn ông!

YẾN NHI (ghi)