Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn: Không né tránh, mạnh dạn bãi bỏ các quy định không còn phù hợp dù thuộc lợi ích quản lý

Cùng dự có các Ủy viên Trung ương Đảng: Lê Tiến Châu, Phó thủ tướng Chính phủ, Phó trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo; Nguyễn Khắc Định, Phó chủ tịch Quốc hội, Phó trưởng ban Chỉ đạo.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Trưởng ban Chỉ đạo chủ trì phiên họp. Ảnh: VŨ HIẾU

Công tác tổng rà soát đã được triển khai đúng hướng, thực chất và đi vào chiều sâu

Báo cáo về tình hình triển khai tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, đại diện Cơ quan thường trực Ban chỉ đạo, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tư Pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, công tác tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật đã đạt nhiều kết quả bước đầu như: Ban hành tương đối đầy đủ các văn bản chỉ đạo, điều hành và hướng dẫn thực hiện; tổ chức các hội nghị tập huấn trên phạm vi toàn quốc, bảo đảm thống nhất nhận thức và cách làm… Trong đó, Bộ Tư pháp đã chính thức vận hành Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật phiên bản mới để làm nguồn cung cấp dữ liệu quan trọng cho hoạt động tổng rà soát, đồng thời đã xây dựng hệ thống thông tin báo cáo trực tuyến, các mẫu báo cáo cũng như các hỗ trợ trực tuyến phục vụ tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.

Bên cạnh đó, Bộ Ngoại giao đã công khai Danh mục các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên; Bộ Tư pháp đã hoàn thành việc xây dựng và vận hành chuyên mục "Tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật" tại Cổng Pháp luật Quốc gia là kênh cung cấp thông tin chính thức của việc thực hiện tổng rà soát.

Trong thời gian tới, các bộ, ngành và địa phương sẽ tiếp tục được đôn đốc đẩy nhanh tiến độ, đồng thời tăng cường lấy ý kiến người dân, doanh nghiệp và cán bộ thực thi pháp luật để kịp thời phát hiện các bất cập, vướng mắc trong hệ thống pháp luật hiện hành.

Phó thủ tướng Chính phủ, Phó trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo Lê Tiến Châu phát biểu tại phiên họp. Ảnh: VŨ HIẾU

Không để kinh phí, công nghệ và dữ liệu trở thành “điểm nghẽn”

Tại phiên họp, các ý kiến thẳng thắn trao đổi, tập trung làm rõ những vướng mắc bất cập, góp ý để đảm bảo triển khai hiệu quả các nhiệm vụ tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.

Phát biểu tại phiên họp, Phó thủ tướng Chính phủ, Phó trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo Lê Tiến Châu nhấn mạnh, đợt tổng rà soát lần này là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, được triển khai theo kết luận của Bộ Chính trị và nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đòi hỏi sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, không phải là nhiệm vụ riêng của ngành tư pháp.

Theo Phó thủ tướng, qua báo cáo bước đầu của cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo, nhiều địa phương đã hoàn thành các công việc mang tính tổ chức như xây dựng kế hoạch, thành lập tổ công tác. Tuy nhiên, vẫn còn một số bộ, ngành chậm triển khai, cho thấy sự quan tâm chưa tương xứng và chưa nhận thức đầy đủ về vai trò, ý nghĩa của đợt tổng rà soát lần này.

Phó thủ tướng yêu cầu phải làm rõ trách nhiệm của người đứng đầu. Theo đó, bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ và chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố phải trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm về chất lượng, tiến độ, kết quả rà soát. 

Liên quan đến điều kiện bảo đảm cho công tác rà soát, Phó thủ tướng yêu cầu không để kinh phí, công nghệ và dữ liệu trở thành “điểm nghẽn”. Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính sớm ban hành hướng dẫn cụ thể về kinh phí bảo đảm thực hiện tổng rà soát; Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp chặt chẽ với Bộ Tư pháp để ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo vào quá trình rà soát văn bản pháp luật. Các bộ, ngành, địa phương phải chủ động số hóa, làm sạch và cập nhật dữ liệu văn bản thuộc phạm vi quản lý.

Quang cảnh phiên họp. Ảnh: VŨ HIẾU

Nhấn mạnh yêu cầu về chất lượng, Phó thủ tướng đề nghị kết quả rà soát phải bảo đảm nguyên tắc: Rõ văn bản, rõ điều khoản, rõ nội dung vướng mắc, rõ căn cứ pháp lý và thực tiễn, rõ phương án xử lý, rõ cơ quan chịu trách nhiệm và rõ thời hạn hoàn thành. Theo đó, yêu cầu công tác rà soát văn bản pháp luật phải thực chất, không chấp nhận các báo cáo chung chung, hình thức hoặc thiếu phân tích thực tiễn. Bộ Tư pháp cần có cơ chế thẩm định, phản biện độc lập và trả lại các báo cáo chất lượng thấp, không để tình trạng “tự rà soát, tự đánh giá đạt yêu cầu”.

Tiến hành một cuộc “tổng kiểm kê thể chế”

Sau khi nghe Báo cáo của Cơ quan thường trực Ban chỉ đạo, các ý kiến phát biểu, phát biểu kết luận phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn ghi nhận và đánh giá cao tinh thần chủ động, trách nhiệm của Cơ quan thường trực Ban chỉ đạo, các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương trong việc triển khai tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm phạm luật. Chủ tịch Quốc hội nêu rõ: Công tác tổng rà soát đã được triển khai đúng hướng, thực chất và đi vào chiều sâu.

Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý một số nhiệm vụ còn chậm tiến độ, chưa bảo đảm yêu cầu đề ra; việc triển khai ở một số cơ quan, địa phương còn thiếu đồng đều… Nêu rõ như vậy, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh: Việc tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật lần này không phải là một nhiệm vụ hành chính thông thường, mà là một cuộc “tổng kiểm kê thể chế”, một bước chuẩn bị chiến lược cho phát triển đất nước trong giai đoạn mới. “Nếu làm không nghiêm túc, thì không chỉ lãng phí nguồn lực, mà còn bỏ lỡ cơ hội cải cách thể chế; bỏ lỡ cơ hội chấn chỉnh những điểm nghẽn thể chế, vốn đang là “nút thắt của nút thắt” trong phát triển” - Chủ tịch Quốc hội khẳng định.

Trên cơ sở đó, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu việc rà soát phải gắn với yêu cầu phát triển, tập trung làm rõ những quy định đang cản trở phát triển, chồng chéo, mâu thuẫn hoặc không còn phù hợp. Đồng thời, quá trình rà soát phải bảo đảm “đúng, trúng, thực chất”, tránh tình trạng báo cáo hình thức, kết quả chung chung. Chủ tịch Quốc hội cũng nhấn mạnh cần lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, tăng cường lắng nghe thực tiễn, lấy ý kiến rộng rãi, đặc biệt từ các đối tượng chịu tác động trực tiếp, coi đây là thước đo khách quan nhất để đánh giá chất lượng pháp luật.

Nhận diện đầy đủ những bất cập, vướng mắc, bảo đảm kết quả rà soát “đúng, trúng, thực chất”

Đề cập tới nhiệm vụ trọng tâm trong tháng 5 và tháng 6, Chủ tịch Quốc hội giao Thường trực Ban chỉ đạo ngay sau cuộc họp này có văn bản thông báo kết luận gửi các cơ quan còn có nhiệm vụ chậm, muộn phải nâng cao ý thức trách nhiệm trong việc hoàn thành các nhiệm vụ quan trọng, như: Khẩn trương hoàn thành ban hành kế hoạch, hướng dẫn việc ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ thực hiện rà soát; ban hành văn bản hướng dẫn về kinh phí bảo đảm thực hiện tổng rà soát… Cùng với đó, các cơ quan tổ chức rà soát có trọng tâm, trọng điểm: Tập trung vào các lĩnh vực có tác động lớn đến phát triển, như: Phân cấp, phân quyền; khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo; phát triển kinh tế tư nhân; hội nhập quốc tế…

Yêu cầu các cơ quan, tổ chức, địa phương phải bám sát chỉ đạo, hướng dẫn của Ban Chỉ đạo và cơ quan thường trực, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu kịp thời phản ánh những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện. Bộ Tư pháp với vai trò Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo được giao thiết lập đường dây nóng để tiếp nhận, hướng dẫn, giải đáp kịp thời cho các cơ quan, địa phương. Cùng với đó, quá trình rà soát cần lấy ý kiến sâu rộng của người dân, doanh nghiệp, đối tượng chịu tác động và đội ngũ cán bộ, công chức trực tiếp thi hành pháp luật nhằm nhận diện đầy đủ những bất cập, vướng mắc, bảo đảm kết quả rà soát “đúng, trúng, thực chất”.

Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh việc rà soát phải bảo đảm khách quan, khoa học, cầu thị; không né tránh, mạnh dạn đề xuất sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ các quy định không còn phù hợp, dù thuộc thẩm quyền hay lợi ích quản lý của cơ quan mình. Đối với các quy định liên quan đến phân cấp, phân quyền, thủ tục hành chính, dữ liệu số và cung cấp dịch vụ công trực tuyến, việc rà soát cần bảo đảm phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Nêu rõ kết quả rà soát phải gắn với kiến nghị cụ thể, xác định rõ nội dung cần sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tránh tình trạng kiến nghị chung chung, hình thức, thiếu tính khả thi.

Bên cạnh đó, công tác truyền thông cũng cần được đẩy mạnh nhằm tạo đồng thuận xã hội, huy động sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân.

Đại biểu thảo luận tại phiên họp. Ảnh: VŨ HIẾU

Nhấn mạnh khối lượng công việc rất lớn, yêu cầu rất cao, thời gian rất gấp, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các bộ, ngành, địa phương, cơ quan với tinh thần trách nhiệm cao nhất, quyết tâm chính trị mạnh mẽ nhất, triển khai nhiệm vụ một cách nghiêm túc, thực chất, hiệu quả, góp phần tạo chuyển biến căn bản trong hoàn thiện hệ thống pháp luật, phục vụ phát triển nhanh và bền vững đất nước.