Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn: Văn phòng Quốc hội không chỉ tham mưu, mà còn điều phối, kết nối toàn diện

Ủy viên Bộ Chính trị, Phó chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến và các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cùng dự cuộc làm việc.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì cuộc làm việc. Ảnh: LÂM HIỂN

Nhận thức đúng hơn về vị trí, vai trò của Văn phòng Quốc hội

Phát biểu kết luận tại cuộc làm việc với Văn phòng Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn ghi nhận và đánh giá cao nỗ lực, tinh thần trách nhiệm của tập thể lãnh đạo, cán bộ, công chức, viên chức và người lao động của Văn phòng Quốc hội trong thời gian qua. Trong bối cảnh khối lượng công việc lớn, nhiều nhiệm vụ mới, khó, thậm chí có việc chưa từng có tiền lệ, Văn phòng Quốc hội đã cơ bản bảo đảm tốt công tác tham mưu, tổng hợp, phục vụ hoạt động của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, lãnh đạo Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và đại biểu Quốc hội.

Nhấn mạnh nhiệm kỳ mới đang đặt ra những yêu cầu, tiêu chuẩn và áp lực mới đối với hoạt động của Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội cho biết, Quốc hội phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ trong công tác lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước; đồng hành tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, khơi thông nguồn lực, tạo động lực cho phát triển nhanh và bền vững. Trong bối cảnh đó, Văn phòng Quốc hội không thể vận hành theo tư duy cũ, cách làm cũ, quy trình cũ.

"Tinh thần chung là không để bộ máy trở thành điểm nghẽn; không để quy trình trở thành rào cản; không để trách nhiệm bị phân tán, chồng chéo hoặc đùn đẩy; không để chuyển đổi số chỉ dừng ở khẩu hiệu, hình thức; không để cán bộ làm việc theo thói quen cũ trong một nhiệm kỳ có yêu cầu mới", Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.

Quang cảnh cuộc làm việc. Ảnh: LÂM HIỂN

Về định hướng thời gian tới, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu cần xác định lại và nhận thức đúng hơn về vị trí, vai trò của Văn phòng Quốc hội. Trong giai đoạn mới, Văn phòng Quốc hội phải là thiết chế bảo đảm vận hành thông suốt hoạt động của Quốc hội; là trung tâm tham mưu tổng hợp, điều phối, kết nối thông tin, tổ chức thực hiện và bảo đảm điều kiện hoạt động tổng thể. 

Trong đó, Văn phòng Quốc hội cần tập trung thực hiện tốt 3 nhiệm vụ trọng tâm gồm: Điều phối, kết nối thông tin, bảo đảm vận hành thông suốt các kỳ họp Quốc hội, phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các hoạt động trọng tâm trên nền tảng số, dữ liệu số và trí tuệ nhân tạo theo hướng nhanh, chính xác, kịp thời; tham mưu, phục vụ trực tiếp, hiệu quả hoạt động của Chủ tịch Quốc hội, các Phó chủ tịch Quốc hội và lãnh đạo Quốc hội theo hướng chủ động, chuyên nghiệp hơn; đồng thời bảo đảm đồng bộ, hiện đại các điều kiện phục vụ chung về hành chính, lễ tân, thông tin, truyền thông, chuyển đổi số, tài chính và vận hành hệ thống.

Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh và Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội Nguyễn Hữu Đông dự cuộc làm việc. Ảnh: LÂM HIỂN

Đề cập yêu cầu đổi mới cơ chế vận hành Văn phòng Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội cho rằng, khó khăn lớn nhất hiện nay không còn mang tính riêng lẻ ở từng đơn vị hay từng lĩnh vực, mà chủ yếu xuất phát từ cơ chế vận hành tổng thể của bộ máy. Thực tế vẫn còn tình trạng giao thoa chức năng, quy trình nhiều tầng nấc, phối hợp chưa liên thông, phân cấp chưa đủ mạnh, trách nhiệm ở một số khâu chưa rõ, dữ liệu chưa thông suốt và đội ngũ cán bộ chưa theo kịp yêu cầu mới.

Theo Chủ tịch Quốc hội, đây là những điểm nghẽn cần được tập trung xử lý ngay để nâng cao hiệu quả hoạt động của Văn phòng Quốc hội trong giai đoạn mới.

Chuyển từ mô hình hành chính truyền thống sang quản trị hiện đại

Nêu các nhiệm vụ cụ thể, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Văn phòng Quốc hội tập trung đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, xác định rõ trách nhiệm và nâng cao hiệu quả quản trị theo hướng hiện đại, minh bạch, lấy kết quả đầu ra làm thước đo. Văn phòng Quốc hội phải rà soát các lĩnh vực như tài chính, mua sắm, đấu thầu, quản lý tài sản, lễ tân, hậu cần, thông tin, truyền thông, chuyển đổi số, phục vụ kỳ họp... để chuyển mạnh từ cơ chế “tiền kiểm” sang quản lý bằng tiêu chuẩn, quy trình, dữ liệu và hậu kiểm.

Đối với việc kiện toàn tổ chức bộ máy, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu “tinh gọn nhưng phải mạnh”. Việc sắp xếp lại Văn phòng Quốc hội không chỉ là giảm đầu mối, mà phải thiết kế lại toàn bộ quy trình vận hành, xác định rõ khâu chủ trì, phối hợp, thời hạn xử lý và trách nhiệm cá nhân nếu công việc chậm tiến độ hoặc không đạt yêu cầu.

Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng và Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh tại cuộc làm việc. Ảnh: LÂM HIỂN

Trong đổi mới phương thức vận hành, Văn phòng Quốc hội được yêu cầu chuyển từ mô hình hành chính truyền thống sang quản trị hiện đại theo kết quả đầu ra. Các báo cáo phải được lượng hóa bằng số liệu cụ thể như số lượng công việc xử lý, tỷ lệ đúng hạn, chậm hạn, nguyên nhân và trách nhiệm của từng khâu. Quan điểm được nhấn mạnh là “quản trị hiện đại phải đo được, giám sát được và truy trách nhiệm được”.

Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu khẩn trương kiện toàn cơ chế giúp việc cho Tổng Thư ký Quốc hội theo hướng tinh gọn nhưng đủ mạnh, đủ thông tin và năng lực phục vụ các kỳ họp Quốc hội, phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Đồng thời, cần sớm triển khai ứng dụng số để theo dõi tiến độ chuẩn bị nội dung các kỳ họp, bảo đảm kiểm soát được hồ sơ, trách nhiệm và cảnh báo chậm tiến độ.

Liên quan đến chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), Chủ tịch Quốc hội khẳng định, chuyển đổi số không chỉ là số hóa hay mua phần mềm, mà là thay đổi toàn diện quy trình, phương thức quản trị và ra quyết định. Văn phòng Quốc hội được giao tập trung xây dựng kho dữ liệu dùng chung của Quốc hội, rà soát các phần mềm hiện có, xây dựng bộ chỉ số đánh giá chuyển đổi số, phát triển công cụ hỗ trợ đại biểu Quốc hội và nghiên cứu chiến lược ứng dụng AI phục vụ các nghiệp vụ cốt lõi. “AI không thay con người quyết định, nhưng phải giúp xử lý nhanh hơn, chính xác hơn và có căn cứ hơn”, Chủ tịch Quốc hội lưu ý.

Phó chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Thu Hà phát biểu tại cuộc làm việc.

Về công tác thông tin, truyền thông, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tổ chức lại theo tư duy nghị trường, bảo đảm thông tin về Quốc hội phải chính xác, kịp thời, thống nhất thông điệp và có sức lan tỏa. Các cơ quan báo chí, truyền thông và nền tảng thông tin của Quốc hội sẽ được rà soát theo hướng hợp nhất để nâng cao tính chuyên nghiệp, hiện đại.

Trong công tác cán bộ, yêu cầu được đặt ra là đổi mới mạnh mẽ theo hướng đánh giá bằng sản phẩm, bố trí theo năng lực, đào tạo theo vị trí việc làm và tăng cường kỷ luật trách nhiệm. Đội ngũ cán bộ Văn phòng Quốc hội cần được nâng cao năng lực trong các lĩnh vực mới như lập pháp, phân tích chính sách, dữ liệu, AI, chuyển đổi số, truyền thông chính sách và quản trị tài chính công.

Bên cạnh đó, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu chuẩn hóa cơ chế phối hợp giữa Văn phòng Quốc hội với Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội và các cơ quan Trung ương liên quan, bảo đảm quy trình thống nhất, có đầu mối, có thời hạn và có trách nhiệm rõ ràng.