Đánh thức, lan tỏa văn hóa bản địa Cần Giờ

Sự giao thoa giữa đô thị hiện đại với hệ sinh thái biển, rừng ngập mặn và các giá trị văn hóa bản địa đặc trưng làm cho Cần Giờ dần trở thành điểm đến hấp dẫn.

Lễ hội Nghinh Ông Cần Giờ. Ảnh: LÊ OANH

Cần Giờ hiện sở hữu nhiều giá trị văn hóa đặc sắc gắn với hệ sinh thái rừng-biển, lịch sử đấu tranh cách mạng, đời sống cư dân vùng biển và hệ thống tín ngưỡng dân gian, lễ hội truyền thống và các làng chài lâu đời. Nổi bật là Lễ hội Nghinh Ông-Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia được công nhận năm 2013; Khu dự trữ sinh quyển rừng ngập mặn Cần Giờ được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) công nhận từ năm 2000, với diện tích hơn 75.700ha đã tạo nên không gian văn hóa-sinh thái đặc trưng của TP Hồ Chí Minh. Gắn với rừng ngập mặn là Di tích lịch sử quốc gia Căn cứ Rừng Sác-căn cứ địa quan trọng của bộ đội đặc công trong những năm kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Những đặc trưng tiêu biểu về văn hóa-lịch sử trên đã tạo nhiều lợi thế, tiềm năng để Cần Giờ phát triển các loại hình du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe, du lịch cộng đồng, du lịch đường thủy, thể thao biển và kinh tế đêm ven biển.

Chọn Cần Giờ là điểm đến nghỉ ngơi thường xuyên của gia đình, chị Huỳnh Hoa (phường An Đông, TP Hồ Chí Minh) chia sẻ: “Mỗi lần về Cần Giờ, tôi đều có cảm giác rất dễ chịu vì không khí yên bình, người dân thân thiện, mến khách. Gia đình tôi ghé các làng chài, nghe người dân kể chuyện làm nghề biển, thực hiện các nghi thức tín ngưỡng dân gian và thưởng thức các món ăn địa phương. Những trải nghiệm giúp tôi hiểu hơn về đời sống, tập quán và văn hóa của người dân Cần Giờ mà khó nơi nào có được”.

Ông Nguyễn Hữu Ân, Phó trưởng phòng Quy hoạch, phát triển tài nguyên du lịch (Sở Du lịch TP Hồ Chí Minh) cho biết, khu vực Cần Giờ được định hướng chuyển từ khai thác tài nguyên tự nhiên đơn thuần sang nâng cao giá trị trải nghiệm, phát triển các sản phẩm du lịch chất lượng cao, có bản sắc riêng và gắn với mục tiêu phát triển bền vững. Xa hơn, Cần Giờ được kỳ vọng sẽ góp phần hoàn thiện cấu trúc du lịch theo hướng “Một điểm đến-đa hệ sinh thái trải nghiệm”, nơi du khách có thể đồng thời trải nghiệm du lịch đô thị, văn hóa, ẩm thực, MICE, sinh thái, nghỉ dưỡng và các hoạt động biển trong cùng một hành trình.

Kinh tế đêm mang bản sắc văn hóa biển là một trong những định hướng mới đối với phát triển kinh tế kết hợp du lịch của khu vực Cần Giờ. Trong đó ưu tiên khai thác các hoạt động gắn với cảnh quan tự nhiên, văn hóa địa phương và đời sống ngư dân như chợ đêm ẩm thực hải sản, các chương trình nghệ thuật cộng đồng, lễ hội truyền thống, trải nghiệm văn hóa biển, tuyến du lịch đường thủy về đêm. Cùng với đó, khi các dự án dịch vụ, thương mại, vui chơi giải trí và lưu trú quy mô lớn đi vào hoạt động, Cần Giờ sẽ có thêm điều kiện để hình thành các khu vực kinh tế đêm hiện đại, tạo động lực thu hút du khách lưu trú dài hơn và sử dụng nhiều dịch vụ hơn. Tuy nhiên, các hoạt động dịch vụ cần được quy hoạch phù hợp, kiểm soát tiếng ồn, ánh sáng và các tác động môi trường nhằm bảo đảm không ảnh hưởng đến Khu dự trữ sinh quyển thế giới và hệ sinh thái rừng ngập mặn đặc thù của địa phương.

Các dự án hạ tầng chiến lược như cầu Cần Giờ thay thế phà Bình Khánh, tuyến metro Bến Thành-Cần Giờ, tuyến đường Rừng Sác mở rộng, tuyến đường ven biển phía Nam kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long đang tạo động lực mạnh mẽ cho sự phát triển của khu vực Cần Giờ. Khi hoàn thành, các công trình này là nền tảng quan trọng để Cần Giờ xây dựng và phát triển những sản phẩm văn hóa đặc trưng, góp phần làm giàu thêm sự đặc sắc, tăng sức hút, đa loại hình văn hóa-du lịch của thành phố.