Đặt nguyện vọng đại học: Không chỉ là chọn trường, mà là chọn đường đi dài hạn

Trong bối cảnh đó, việc đặt nguyện vọng không còn là câu chuyện may rủi hay chỉ dựa vào cảm tính. Theo các chuyên gia tuyển sinh, thí sinh cần có chiến lược rõ ràng, biết phân tầng nguyện vọng hợp lý và đặc biệt phải hiểu bản thân muốn gì thay vì chạy theo xu hướng.

TS Lê Tuấn Hiệp, Phó giám đốc Học viện Tài chính cho rằng trước hết, thí sinh cần căn cứ vào kết quả thi của bản thân, quy chế tuyển sinh và công thức quy đổi điểm xét tuyển của học viện để xác định mức điểm xét tuyển của mình. Sau đó, tham khảo điểm chuẩn năm 2025 làm cơ sở lựa chọn nguyện vọng.

Theo ông, khi sắp xếp nguyện vọng, thí sinh không nên đăng ký quá nhiều ngành có mức điểm chuẩn các năm gần tương đương nhau mà nên phân bổ giữa các nhóm ngành có mức điểm khác nhau để tạo khoảng an toàn. Đồng thời, nên ưu tiên những ngành mình yêu thích và cân nhắc cả các chương trình đào tạo chuẩn, chương trình đào tạo định hướng chất lượng cao nếu cùng lĩnh vực đào tạo để có thêm cơ hội trúng tuyển.

TS Lê Tuấn Hiệp cho biết tại Học viện Tài chính, thí sinh có thể cân nhắc đăng ký các chương trình đào tạo chuẩn, chương trình định hướng chất lượng cao hoặc các cơ sở đào tạo tại Hà Nội, Hưng Yên và TP Hồ Chí Minh để tăng thêm cơ hội trúng tuyển.

Chia nguyện vọng thành 3 nhóm để giảm rủi ro cũng là quan điểm được nhiều chuyên gia tuyển sinh đồng tình trong mùa tuyển sinh năm nay.

Thí sinh tìm hiểu thông tin tuyển sinh của Học viện Tài chính.

Thầy Nguyễn Quang Trung, Phó trưởng phòng Truyền thông và Tuyển sinh, Trường Đại học Thương mại, gợi ý thí sinh nên phân bổ nguyện vọng theo 3 nhóm: Khoảng 30% là các ngành yêu thích, 40% là các ngành phù hợp với mức điểm đạt được và 30% là các nguyện vọng an toàn, có điểm cao hơn điểm chuẩn các năm trước.

“Quan trọng hơn, thí sinh cần lựa chọn ngành học phù hợp với năng lực và sở thích của bản thân thay vì đơn thuần chỉ chạy theo các ngành có sức hút. Điều này giúp tăng khả năng tập trung học tập trong những năm đại học và phát triển nghề nghiệp lâu dài”, thầy Nguyễn Quang Trung nói.

Trong khi đó, PGS, TS Nguyễn Phú Khánh, Phó tổng giám đốc Đại học Phenikaa cho rằng thí sinh nên tận dụng tối đa số lượng nguyện vọng được phép đăng ký để gia tăng cơ hội trúng tuyển, song không nên đăng ký dàn trải thiếu chiến lược.

Theo ông, 15 nguyện vọng là con số hợp lý để tránh tình trạng các em đăng ký quá nhiều nguyện vọng không phù hợp. Thí sinh có thể chia thành 3 nhóm gồm: Nhóm đầu tiên là những ngành yêu thích dù điểm chuẩn có thể cao hơn mức điểm của mình hiện tại, nhóm thứ hai là các ngành phù hợp với mức điểm dự kiến và cuối cùng là nhóm an toàn với những ngành có điểm chuẩn thấp hơn mức điểm đạt được. Khi lựa chọn nguyện vọng cũng nên sắp xếp trong cùng một nhóm ngành để khi trúng tuyển bất cứ ngành nào cũng có thể theo được ngành mình yêu thích.

“Khi sắp xếp theo cấu trúc này, các em vừa có cơ hội theo đuổi ngành yêu thích, vừa giảm nguy cơ trượt đại học”, ông Khánh nhấn mạnh.

PGS, TS Nguyễn Phú Khánh (người đứng) chia sẻ tại Ngày hội lựa chọn nguyện vọng xét tuyển đại học, cao đẳng 2026, sáng 4-7.

Một điểm đáng chú ý được các chuyên gia cùng nhấn mạnh là thí sinh không nên chỉ chăm chăm chọn “trường nổi tiếng” mà cần ưu tiên ngành học phù hợp với bản thân.

Thực tế nhiều năm cho thấy không ít sinh viên rơi vào tình trạng học tập chán nản, mất phương hướng hoặc phải chuyển ngành sau một thời gian ngắn vì lựa chọn theo áp lực xã hội hoặc theo bạn bè.

Thầy Nguyễn Quang Trung cho rằng việc lựa chọn ngành phù hợp với năng lực và sở thích sẽ giúp sinh viên duy trì động lực học tập trong suốt quãng thời gian đại học và phát triển nghề nghiệp bền vững hơn sau này.

Cùng quan điểm, PGS, TS Nguyễn Phú Khánh lưu ý thí sinh nên sắp xếp các nguyện vọng trong cùng nhóm ngành hoặc lĩnh vực gần nhau. Điều này giúp dù trúng tuyển ở nguyện vọng nào, các em vẫn có thể theo đuổi lĩnh vực mình quan tâm thay vì rơi vào tình trạng “đỗ cho có”.

Trong bối cảnh thị trường lao động biến động nhanh bởi công nghệ và trí tuệ nhân tạo, nhiều chuyên gia giáo dục cho rằng khả năng thích ứng, năng lực chuyên môn và đam mê với lĩnh vực theo đuổi sẽ quan trọng hơn việc chạy theo một ngành học “hot” trong ngắn hạn.

Một bản đăng ký nguyện vọng hợp lý không chỉ giúp thí sinh tăng khả năng trúng tuyển mà còn là bước khởi đầu cho hành trình nghề nghiệp nhiều năm sau đó. Đại học không phải đích đến cuối cùng, nhưng lựa chọn đúng ngành, đúng môi trường học tập sẽ quyết định phần lớn chất lượng quãng đường phía trước. Trong giai đoạn này, điều thí sinh cần không phải là chạy theo đám đông, mà là đủ bình tĩnh để trả lời câu hỏi quan trọng nhất: Mình thực sự muốn học gì và có thể theo đuổi điều đó bao lâu.