Dấu ấn vở diễn “Hoàng đế cờ lau”

Sự kết hợp táo bạo giữa nghệ thuật múa rối truyền thống và những hiệu ứng hiện đại đã tạo nên một "Hoàng đế cờ lau" độc đáo, chinh phục cả khán giả và hội đồng giám khảo, khẳng định vị thế tiên phong của nhà hát. Vở diễn đã thành công kể lại cuộc đời của Đinh Bộ Lĩnh-từ khi còn là một cậu bé thông minh, lanh lợi, thường cùng bạn bè chơi trò đánh trận giả với “ngọn cờ lau” trên đồng ruộng. Chính từ những trò chơi thuở ấu thơ này, hình ảnh Đinh Bộ Lĩnh đã in sâu trong tâm trí khán giả với vẻ đáng yêu, tinh nghịch nhưng cũng rất dũng mãnh, mang trong mình khát vọng lớn lao.

Một cảnh trong vở diễn “Hoàng đế cờ lau”.

Với kịch bản gốc giàu chất liệu lịch sử của Tiến sĩ Nguyễn Đăng Chương, NSƯT Nguyễn Đăng Tiến đã khéo léo chuyển thể, biến những trang sử khô khan thành một câu chuyện sống động, gần gũi với khán giả. Sự kết hợp hài hòa giữa yếu tố lịch sử và yếu tố hiện đại đã tạo nên một tác phẩm độc đáo, vừa mang đậm bản sắc dân tộc, vừa đáp ứng thị hiếu của khán giả đương đại.

Đặc biệt, thành công của vở diễn “Hoàng đế cờ lau” còn gắn liền với công sức vất vả của đạo diễn, NSND Nguyễn Hoàng Tuấn. Với tài năng và kinh nghiệm dày dặn, NSND Nguyễn Hoàng Tuấn đã thổi hồn vào vở diễn một cách tài tình. Ông đã cùng ê-kíp sáng tạo xây dựng nên một thế giới nghệ thuật sống động, nơi lịch sử và hiện đại giao thoa một cách hài hòa. Từ việc lựa chọn nhân vật, thiết kế sân khấu, cho đến việc chỉ đạo diễn viên, NSND Nguyễn Hoàng Tuấn đều thể hiện sự tỉ mỉ và tâm huyết.

Điểm nổi bật làm nên thành công của “Hoàng đế cờ lau” chính là nghệ thuật tạo hình rối xuất sắc, được nghệ sĩ Xuân Long đã dày công nghiên cứu và sáng tạo. Để thể hiện rõ tính cách và nội tâm của các nhân vật lịch sử, ông cùng nghệ sĩ Đạt Phú đã thiết kế hình tượng các con rối vừa có nét chân thực vừa giữ được nét ngộ nghĩnh, sinh động vốn có của nghệ thuật múa rối truyền thống. Mỗi cử chỉ, mỗi ánh mắt của con rối đều thể hiện rõ nét tâm lý và tính cách của nhân vật; khắc họa rõ nét mộc mạc, thân thuộc nhưng vẫn rất tinh tế, gợi lên hình ảnh đặc trưng của người Việt thời bấy giờ.

Sự sáng tạo trong tạo hình nhân vật còn thể hiện qua việc kết hợp linh hoạt giữa rối cạn và rối nước. Hình ảnh cậu bé chăn trâu cùng các bạn đồng trang lứa với ngọn cỏ lau trên tay trở nên gần gũi, đáng yêu nhờ những con rối cạn tinh xảo. Trong khi đó, những màn trình diễn rối nước, với hiệu ứng làn nước chuyển động lại giúp tôn lên vẻ uy nghi, khí chất của một vị vua tương lai. Sự chuyển đổi linh hoạt giữa hai loại hình rối đã khiến vở diễn trở nên phong phú và đặc sắc, làm nổi bật sức sáng tạo của các nghệ sĩ trong việc làm mới nghệ thuật múa rối truyền thống.

Các nghệ sĩ thực hiện vở diễn.

Không chỉ dừng lại ở tạo hình, âm nhạc và âm thanh của vở diễn cũng là yếu tố không thể thiếu góp phần làm nên thành công của “Hoàng đế cờ lau”. Những giai điệu dân gian quen thuộc được hòa quyện với âm thanh hiện đại, tạo nên một không gian âm thanh đa chiều, sống động. Tiếng trống, tiếng chiêng rộn rã cùng tiếng gió rít, tiếng trâu rống,… tất cả đã đưa khán giả trở về với khung cảnh làng quê Bắc Bộ và chiến trường xưa. Ánh sáng được sử dụng một cách khéo léo, làm nổi bật từng chi tiết nhỏ nhất trên sân khấu, khiến khán giả như bị cuốn vào từng phân cảnh.

Thành công của “Hoàng đế cờ lau” có sự đóng góp không nhỏ của dàn nghệ sĩ tài năng tại Nhà hát Múa rối Thăng Long như: Nghệ sĩ Đăng Nhân, Lê Văn, Bình Minh và Văn Phức-những người thủ vai chính-đã mang đến phần trình diễn xuất sắc, giúp khán giả cảm nhận sâu sắc hơn về cuộc đời và tính cách của Đinh Bộ Lĩnh. Họ đã truyền tải trọn vẹn hình ảnh một vị hoàng đế với ý chí sắt đá, lòng nhân từ, và trí tuệ kiệt xuất qua từng chuyển động của con rối. Các nghệ sĩ Thu Giang, Phương Linh, Thanh Hiếu và Công Mạnh cũng đóng góp những vai phụ tròn trịa, tạo nên sự gắn kết hài hòa giữa các nhân vật, làm phong phú thêm cho câu chuyện.

NSƯT Thanh Hiền, Giám đốc Nhà hát Múa rối Thăng Long, chia sẻ rằng thành công của vở diễn là kết quả của quá trình lao động sáng tạo không ngừng của toàn thể ê-kíp, từ khâu kịch bản, tạo hình, đạo diễn cho đến âm thanh, ánh sáng, mỹ thuật. Tất cả các chi tiết nhỏ nhất trong vở diễn đều được đầu tư kỹ lưỡng, thể hiện trách nhiệm và niềm đam mê với nghệ thuật múa rối. Chính sự nhiệt huyết của các nghệ sĩ đã tạo nên một tác phẩm hoàn hảo, đáp ứng được sự kỳ vọng của khán giả và giới chuyên môn.

Không chỉ là một vở diễn giải trí, “Hoàng đế cờ lau” còn mang giá trị văn hóa, giáo dục sâu sắc, là một cách để các nghệ sĩ Nhà hát Múa rối Thăng Long giới thiệu lịch sử, truyền thống của dân tộc đến thế hệ trẻ và bạn bè quốc tế. Thông qua vở diễn này, Nhà hát Múa rối Thăng Long đã chứng minh sức sống mãnh liệt của nghệ thuật truyền thống, tiếp nối và phát triển những giá trị văn hóa, lịch sử của dân tộc.

 Bài và ảnh: ĐẶNG ANH