Đẩy nhanh tốc độ tiêm vaccine để hạn chế nguy cơ bùng phát dịch sởi

Tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh, mặc dù Bộ Y tế đã chỉ đạo các địa phương triển khai quyết liệt các biện pháp phòng, chống bệnh sởi từ cuối năm 2024, tuy nhiên, tình hình bệnh sởi vẫn ở mức cao và có nguy cơ tiếp tục gia tăng. 

Nhận định về tình hình dịch bệnh sởi, ông Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) cho rằng, nguyên nhân gia tăng dịch bệnh sởi là do thời gian Covid-19, tỷ lệ tiêm chủng phòng bệnh sởi thấp. Có những tỉnh, tỷ lệ tiêm chủng ở các bệnh truyền nhiễm có vaccine phòng bệnh chỉ đạt 40%, trong đó tỷ lệ tiêm vaccine cũng thấp.

Đặc biệt, sau đại dịch Covid-19, có một bộ phận người dân "anti vaccine", không đưa trẻ đi tiêm vaccine phòng bệnh. Ngoài ra, còn có nhóm do ở vùng sâu, vùng xa và tỷ lệ phụ nữ sinh con tại nhà nên cũng khó tiếp cận việc tiêm vaccine cho trẻ. Đây là những lý do khiến tỷ lệ tiêm vaccine phòng bệnh truyền nhiễm, trong đó có bệnh sởi tại một số địa phương còn thấp. Trong khi đó, bệnh sởi lây truyền rất nhanh qua đường hô hấp, 90% người chưa có miễn dịch sẽ bị mắc bệnh nếu tiếp xúc gần với bệnh nhân sởi. 

Tiêm phòng vaccine sởi tại Hệ thống tiêm chủng VNVC. Ảnh: PHONG LAN

Theo thông tin tại hội nghị, đa số trường hợp mắc bệnh thuộc nhóm trẻ em từ 9 tháng tuổi đến dưới 15 tuổi (72,7%). Chủ yếu bệnh nhân mắc sởi đều không được tiêm vaccine phòng bệnh sởi hoặc không rõ về tình trạng tiêm chủng (chiếm hơn 95%). Ông Cao Việt Tùng, Phó giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết, từ đầu năm đến nay, Bệnh viện ghi nhận hơn 1.000 ca mắc, trong đó, số ca mắc chưa tiêm chủng chiếm hơn 50%.

Lãnh đạo Cục Phòng bệnh cho biết, bệnh sởi có khả năng lây truyền cao và chỉ có thể cắt đứt được sự lây truyền trong cộng đồng khi miễn dịch bảo vệ đặc hiệu cần đạt ít nhất 95%. Các trường hợp chưa được tiêm chủng hoặc tiêm chưa đầy đủ tích lũy qua nhiều năm tạo khoảng trống miễn dịch làm giảm khả năng bảo vệ trước nguy cơ lây lan.

Bên cạnh đó, việc ghi nhận các trường hợp mắc bệnh khi chưa đến độ tuổi tiêm chủng (khoảng hơn 20% trẻ dưới 9 tháng tuổi) làm tăng thêm nguy cơ lây lan dịch bệnh. Tỷ lệ tiêm vaccine phòng bệnh sởi thấp, miễn dịch trong cộng đồng không đạt mức để có thể ngăn ngừa dịch bệnh. “Do đó, công tác tuyên truyền và vận động người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số, thực hiện các biện pháp phòng, chống bệnh sởi và đưa trẻ đi tiêm chủng đầy đủ là rất quan trọng”, ông Hoàng Minh Đức nhấn mạnh.

Để tăng cường phòng, chống dịch sởi trong năm 2025, hạn chế tối đa ca mắc và tử vong, tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan đề nghị các địa phương tập trung triển khai chiến dịch tiêm chủng vaccine sởi năm 2025 phải đột phá và khắc phục ngay những hạn chế của năm 2024.

Căn cứ nguồn lực và tình hình mắc, nghi mắc sởi tại mỗi địa phương để có thể áp dụng hình thức triển khai tiêm chủng phù hợp như tiêm chủng lưu động, tiêm chủng tại nhà, nhằm nhanh chóng bao phủ vaccine, đạt được miễn dịch trong cộng đồng. Không để tình trạng thiếu kinh phí, thiếu thiết bị, vật tư y tế, không đủ nhân lực y tế làm trì hoãn, chậm tiến độ tiêm bù, tiêm vét vaccine sởi.

HÀ VŨ