Đề xuất cấm kinh doanh khí N2O ngoài mục đích y tế

Theo tờ trình của Chính phủ, dự thảo luật đã bổ sung quy định cấm kinh doanh khí N2O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp, ngoài mục đích y tế, công nghệ thực phẩm và kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học vào danh mục các ngành, nghề cấm đầu tư, kinh doanh tại điều 6 của Luật Đầu tư năm 2025.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, trong thời gian qua, việc lạm dụng khí N2O để giải trí đã gây nhiều tác hại nghiêm trọng đối với sức khỏe, đặc biệt đối với hệ thần kinh, máu và khả năng sinh sản, đồng thời có nguy cơ dẫn đến lệ thuộc và sử dụng ma túy. Bên cạnh đó, tình trạng mua bán, sử dụng N2O (bóng cười) diễn biến rất phức tạp, thường gắn với việc sử dụng trái phép chất ma túy, gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng và trật tự, an toàn xã hội.

Mặc dù pháp luật hiện hành đã có các quy định kiểm soát việc kinh doanh và sử dụng khí N2O trong một số lĩnh vực như y tế, công nghiệp, thực phẩm..., các biện pháp này vẫn chưa đủ hiệu quả để ngăn ngừa việc lạm dụng khí N2O.

Để bảo đảm loại trừ các trường hợp khí N2O hiện vẫn được sử dụng hợp pháp trong một số hoạt động nghiên cứu khoa học, thực nghiệm, kiểm định, thực phẩm, dự thảo luật đã quy định cấm theo hướng loại trừ việc sử dụng khí N2O trong hoạt động y tế, công nghệ thực phẩm và kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học.

Ngoài ra, dự thảo luật đã rà soát, cắt giảm 58 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện đã được quy định tại Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP ngày 15-5-2026 của Chính phủ.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày tờ trình dự án luật. Ảnh: TRỌNG HẢI

Thẩm tra dự án luật, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội nhất trí với chủ trương tăng cường kiểm soát, ngăn chặn tình trạng lạm dụng khí N2O để giải trí, nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội. Tuy nhiên, đề nghị tiếp tục rà soát, quy định rõ các trường hợp được loại trừ; bảo đảm tên gọi, phạm vi các trường hợp loại trừ thống nhất với thuật ngữ tại pháp luật chuyên ngành, không gây ảnh hưởng đến các hoạt động sản xuất, kinh doanh và các mục đích sử dụng hợp pháp khác.

Quang cảnh Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI. Ảnh: TRỌNG HẢI

Về phương án cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội thống nhất với chủ trương nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước theo hướng chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, tạo lập môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng, minh bạch.

Tuy nhiên, một số ý kiến đề nghị tiếp tục rà soát, đánh giá kỹ lưỡng phương án cắt giảm, nhất là đối với các ngành, nghề liên quan trực tiếp đến quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, sức khỏe cộng đồng như: Kinh doanh nước sạch (nước sinh hoạt), kinh doanh khí, kinh doanh tàu bay không người lái, kinh doanh khoáng sản, kinh doanh khai thác cảng biển, kinh doanh thiết bị phát tín hiệu của xe được quyền ưu tiên,... Đây đều là các lĩnh vực có mức độ rủi ro cao, hậu quả vi phạm có thể nghiêm trọng, khó hoặc không thể khắc phục.

Việc thay đổi phương thức quản lý chỉ nên thực hiện khi đã làm rõ tính khả thi, hiệu quả của cơ chế quản lý thay thế, bảo đảm triển khai theo lộ trình phù hợp, không phát sinh khoảng trống trong quản lý nhà nước.