Diệt muỗi - phương pháp hiệu quả để phòng bệnh Chikungunya

Về vấn đề này, PGS, TS Đỗ Duy Cường, Viện trưởng Viện Y học Nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai thông tin: Bệnh Chikungunya là bệnh truyền nhiễm do virus Chikungunya gây ra lây truyền qua trung gian là muỗi Aedes (cùng loại muỗi vằn truyền bệnh sốt xuất huyết (SXH). Tại Việt Nam chưa ghi nhận ca bệnh, nhưng tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Bệnh chưa có vaccine, thuốc điều trị đặc hiệu, nhưng người dân không nên quá hoang mang, chủ động phòng ngừa bằng việc diệt/loại bỏ muỗi.

Diệt muỗi - phương pháp hiệu quả để phòng bệnh Chikungunya. Ảnh minh họa: hcdc.vn

Bệnh Chikungunya đã được đề cập trong y văn từ lâu nên không phải là bệnh lạ. Xu hướng bùng phát và lan rộng hiện nay của bệnh có thể do yếu tố thay đổi môi trường, thời tiết làm muỗi phát triển. Các biểu hiện lâm sàng của bệnh tương tự như SXH Dengue và một số bệnh do virus khác như sốt cao đột ngột (thường trên 39°C), đau khớp dữ dội, đau cơ, đau đầu, buồn nôn, phát ban và phù quanh khớp. Nhóm bệnh nhân có nguy cơ mắc bệnh nặng hơn là trẻ sơ sinh, người lớn có bệnh lý nền (tăng huyết áp, bệnh thận, tiểu đường...). Nếu không được xử trí kịp thời bệnh có thể diễn biến nặng, thậm chí tử vong.

Bệnh lây truyền chủ yếu qua vết đốt của muỗi vằn (cùng loài truyền SXH) bao gồm muỗi Aedes aegypti và Aedes albopictus. Các triệu chứng của Chikungunya xuất hiện trung bình từ 4 đến 12 ngày sau khi bị muỗi nhiễm bệnh đốt.

Hầu hết triệu chứng thường tự khỏi trong vòng từ 2 đến 7 ngày. Thời kỳ lây truyền của bệnh là khoảng 1 ngày trước khi khởi phát sốt và trong khoảng 6 ngày đầu tiên của bệnh. Các phương pháp chẩn đoán xác định bệnh Chikungunya bao gồm: Xét nghiệm ELISA để phát hiện kháng thể IgM/IgG hoặc kháng nguyên virus. Xét nghiệm PCR (Polymerase Chain Reaction) và realtime-PCR để phát hiện vật liệu di truyền của virus Chikungunya. Hiện Bệnh viện Bạch Mai đã có xét nghiệm PCR để chẩn đoán.

Chikungynya không gây sốc cô đặc máu và hạ tiểu cầu như SXH Dengue, bệnh hầu hết tự khỏi nên người dân không nên quá hoang mang. Do chưa có vaccine nên việc phòng bệnh hiện nay chủ yếu tập trung phòng muỗi đốt, để giảm nguy cơ và bảo vệ tốt nhóm bệnh nhân cao tuổi, có bệnh lý nền. Bên cạnh đó, Việt Nam đang có dịch SXH Dengue nên một số người có thể mắc triệu chứng dễ nhầm với bệnh Chikungunya.

Theo khuyến cáo mới nhất của Bộ Y tế, người về từ các quốc gia, khu vực đang có sự gia tăng dịch bệnh Chikungunya cần chủ động theo dõi sức khỏe trong vòng 12 ngày nếu có biểu hiện sốt, đau mỏi cơ khớp. Người dân tại các hộ gia đình, khu dân cư thực hiện các biện pháp diệt lăng quăng/bọ gậy/muỗi, vệ sinh môi trường loại bỏ những nơi có thể trở thành chỗ cư trú, sinh sôi của muỗi. Dùng màn khi ngủ, bôi thuốc đuổi muỗi. Người dân không nên tự ý chẩn đoán, điều trị tại nhà; khi có các dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh như sốt, đau khớp, nổi ban... cần đến ngay cơ sở y tế nơi gần nhất để được tư vấn, khám, điều trị kịp thời.