Dự kiến tăng lương cơ sở từ ngày 1-7-2026: Dung hòa giữa mong muốn và khả năng ngân sách

Nhu cầu tăng lương cơ sở là chính đáng

Những năm qua, Nhà nước đã từng bước cải thiện thu nhập cho khu vực công khi nâng lương cơ sở từ 1,49 triệu đồng lên 1,8 triệu đồng, sau đó lên 2,34 triệu đồng/tháng. Theo phương án đang được xây dựng, từ ngày 1-7-2026, mức lương cơ sở dự kiến tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng, tương đương mức tăng khoảng 8%.

Từ ngày 1-7-2026, dự kiến mức lương cơ sở của cán bộ, công chức, viên chức (trong đó có giáo viên), lực lượng vũ trang sẽ tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng (ảnh minh họa).

Nêu ý kiến về nội dung này, đại biểu Thạch Phước Bình (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long) cho rằng, câu chuyện không chỉ là “có tăng hay không” mà là “tăng bao nhiêu” để thực sự đáp ứng nhu cầu cuộc sống của cán bộ, công chức, viên chức. Thực tế cho thấy mức thu nhập hiện tại của nhiều cán bộ, công chức, viên chức vẫn còn thấp so với chi phí sinh hoạt, đặc biệt tại đô thị. Một công chức mới vào nghề với hệ số lương 1,86, nếu áp dụng mức lương cơ sở 2,53 triệu đồng, chỉ đạt khoảng 4,7 triệu đồng/tháng trước khi trừ các khoản bảo hiểm. Trong khi đó, chi phí sinh hoạt tối thiểu tại đô thị phổ biến từ 6-7 triệu đồng/tháng. Khoảng cách này khiến không ít người khó có thể sống bằng lương, buộc phải tìm thêm nguồn thu nhập bổ sung.

Áp lực chi tiêu cũng ngày càng lớn khi nhiều nhóm hàng thiết yếu tăng giá nhanh hơn mức lạm phát chung. Năm 2025, chi phí nhà ở, điện, nước và vật liệu xây dựng tăng 8,3%, trong khi thuốc và dịch vụ y tế tăng tới 12,92%. Đây đều là những khoản chi thiết yếu, khó cắt giảm đối với mỗi gia đình.

Do vậy, đánh giá phương án tăng lương cơ sở lên 2,53 triệu đồng/tháng, đại biểu Thạch Phước Bình nhận định đây là bước điều chỉnh hợp lý về mặt kỹ thuật. Mức tăng khoảng 8,12% cao hơn lạm phát bình quân năm 2025 (3,63%) và chỉ số giá tiêu dùng (CPI) quý I-2026 (3,51%), đồng nghĩa người hưởng lương ngân sách có cải thiện thu nhập thực tế. Tuy nhiên, mức tăng này mới chủ yếu đáp ứng mục tiêu ổn định, chưa đủ mạnh để bảo đảm đời sống. So với khu vực doanh nghiệp, từ ngày 1-1-2026, lương tối thiểu vùng dao động từ 3,7 đến 5,31 triệu đồng/tháng, bình quân khoảng 4,47 triệu đồng. Với mức lương cơ sở dự kiến, nhóm có hệ số thấp chỉ đạt mức tương đương hoặc nhỉnh hơn lương tối thiểu vùng bình quân, trong khi nhóm cao hơn mới chạm ngưỡng vùng 1. Đây mới chỉ là mức “cầm cự”, chưa tạo được sự an tâm về tài chính cho người lao động khu vực công.

Từ đó, đại biểu Thạch Phước Bình đề xuất xem xét phương án tăng lương cơ sở lên mức từ 2,65 đến 2,7 triệu đồng/tháng (tăng khoảng 13-15%) để có cải thiện rõ rệt hơn, đặc biệt đối với nhóm thu nhập thấp.

Cơ sở của phương án 2,53 triệu đồng

Trả lời câu hỏi của phóng viên Báo Quân đội nhân dân về đề xuất của đại biểu Quốc hội Thạch Phước Bình, Phó cục trưởng Cục Tiền lương và Bảo hiểm xã hội/Bộ Nội vụ Nguyễn Duy Cường cho biết, Bộ Nội vụ đã phối hợp với các bộ, ngành xây dựng dự thảo Nghị định quy định mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang. Theo dự thảo, từ ngày 1-7-2026, mức lương cơ sở dự kiến điều chỉnh từ 2,34 triệu đồng/tháng lên 2,53 triệu đồng/tháng, tương đương mức tăng khoảng 8%.

Ông Nguyễn Duy Cường nhấn mạnh, phương án này đã được Đảng ủy Chính phủ báo cáo và được Bộ Chính trị thông qua. Trên cơ sở đó, Bộ Nội vụ hoàn thiện hồ sơ dự thảo nghị định, gửi lấy ý kiến các bộ, ngành và gửi Bộ Tư pháp thẩm định theo quy định. Ngày 24-4, Bộ Tư pháp đã họp thẩm định hồ sơ dự thảo Nghị định quy định mức lương cơ sở, chế độ tiền thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang. Trên cơ sở ý kiến của các bộ, ngành và ý kiến thẩm định của Bộ Tư pháp, Bộ Nội vụ đang khẩn trương hoàn thiện dự thảo nghị định để trình Chính phủ xem xét, thông qua, bảo đảm có hiệu lực từ ngày 1-7-2026.

Theo đánh giá của các chuyên gia và các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực tiền lương, ngân sách nhà nước, việc lựa chọn mức tăng 2,53 triệu đồng không chỉ dựa trên nhu cầu cải thiện thu nhập, mà còn phải cân nhắc toàn diện các yếu tố như khả năng cân đối ngân sách, ổn định kinh tế vĩ mô và lộ trình cải cách tiền lương.

Có thể thấy, mong muốn tăng lương cao hơn là nhu cầu chính đáng của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang. Tuy nhiên, trong bối cảnh nguồn lực ngân sách còn hạn chế, việc điều chỉnh lương cần được tính toán kỹ lưỡng để bảo đảm tính bền vững. Mức tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng dù chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu nhưng vẫn bảo đảm người hưởng lương có cải thiện thu nhập thực tế, đồng thời không tạo áp lực quá lớn lên ngân sách nhà nước.

Trong dài hạn, để có thể nâng cao hơn nữa thu nhập cho khu vực công, cần tiếp tục thực hiện đồng bộ các giải pháp như tinh giản biên chế, cơ cấu lại chi tiêu công, nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách.

Rõ ràng, bài toán tiền lương không thể giải quyết trong một sớm một chiều. Mức 2,53 triệu đồng/tháng vì vậy được xem là bước đi phù hợp trong giai đoạn hiện nay-vừa bảo đảm tăng lương thực tế, vừa giữ vững khả năng chi trả của ngân sách, tạo nền tảng cho những bước cải cách sâu hơn trong tương lai.