Đừng để “hợp đồng kỳ nghỉ” trở thành cái bẫy tài chính

Những lời hứa hẹn ngọt ngào

Hợp đồng kỳ nghỉ, thẻ kỳ nghỉ thường được giới thiệu là gói dịch vụ nghỉ dưỡng dài hạn. Người mua đóng tiền trước để sau này được nghỉ tại khách sạn, khu du lịch hay khu nghỉ dưỡng trong một số ngày nhất định trong năm. Nếu việc bán hàng minh bạch, quyền lợi rõ ràng, khách hàng hiểu đầy đủ trước khi ký hợp đồng thì đây có thể là một dịch vụ du lịch bình thường. Tuy nhiên, thời gian qua, nhiều người không được tư vấn đầy đủ mà bị dẫn dụ bằng những lời hứa hấp dẫn: Mua hôm nay, sau bán lại có lãi; sang tên, chuyển nhượng dễ dàng, có thể quy đổi sang sản phẩm khác...

Công an xã Hạnh Phúc (tỉnh Cao Bằng) tuyên truyền cho người dân tránh bị lừa đảo dưới hình thức "hợp đồng kỳ nghỉ".

Vấn đề bắt đầu từ chính những lời hứa ấy. Nhiều người ban đầu đơn thuần chỉ mua kỳ nghỉ cho bản thân hoặc gia đình. Nhưng sau đó, họ được thuyết phục rằng hợp đồng, thẻ kỳ nghỉ có thể bán lại để kiếm lời. Khi muốn bán, họ lại bị yêu cầu đóng thêm tiền để “nâng cấp”, “giữ chỗ”, “làm thủ tục chuyển nhượng”, “chuyển sang gói mới”. Từ một hợp đồng ban đầu, khách hàng bị kéo vào nhiều hợp đồng khác. Càng muốn rút ra thì càng phải đóng thêm, càng muốn lấy lại tiền thì càng bị dẫn vào vòng xoáy mới...

Cách tiếp cận của các công ty bán hợp đồng, thẻ kỳ nghỉ thường là những cuộc gọi mời “khách hàng tiềm năng” đi dự hội thảo, nhận quà, ăn uống, nghỉ dưỡng miễn phí hoặc tham gia chương trình tri ân khách hàng. Khi đến nơi, họ được đón tiếp niềm nở, được nghe giới thiệu thông tin “sản phẩm” trong không gian sang trọng. Nhân viên tư vấn nói chuyện thân tình, lễ phép, tạo cảm giác gần gũi và tin cậy. Người cao tuổi khi được quan tâm chu đáo thường dễ có thiện cảm. Nhiều người có lương hưu, tiền tiết kiệm, tài sản tích cóp cả đời nhưng ít kinh nghiệm với các phương thức giao dịch mới, nhất là những hợp đồng dài hàng chục trang, kèm nhiều điều khoản khó hiểu. Khi nhân viên tư vấn nói đây là “cơ hội tốt”, “chỉ còn ít suất”, “không ký ngay sẽ mất ưu đãi”... thì nhiều người dễ bị cuốn theo.

Điều nguy hiểm là sau khi ký hợp đồng, nhiều người không dám nói với con cháu vì sợ bị chê trách, sợ làm gia đình lo lắng. Chính sự im lặng ấy khiến họ dễ bị tiếp tục lôi kéo. Có trường hợp hết tiền tiết kiệm đã đi vay thêm, thậm chí vay lãi để mong gỡ lại số tiền đã bỏ ra. Khi gia đình phát hiện thì đã muộn, hậu quả nặng nề.

Các phương tiện truyền thông gần đây phản ánh nhiều câu chuyện rất đáng suy nghĩ. Có cụ bà từ chỗ có tiền tỷ trở thành trắng tay vì liên tục đóng tiền vào các hợp đồng kỳ nghỉ. Có người từng là cán bộ, giảng viên, bác sĩ... nhưng vẫn mắc bẫy. Khi thủ đoạn ngày càng tinh vi, lời mời chào càng đường mật và hợp đồng có nhiều điều khoản phức tạp thì ngay cả những người có kinh nghiệm sống cũng có thể bị dẫn dụ.

Không để hợp đồng che giấu gian dối

Cơ quan chức năng đã nhiều lần khuyến cáo người dân cần cảnh giác với mô hình sở hữu kỳ nghỉ, nhất là khi doanh nghiệp cam kết lợi nhuận cao, hứa chuyển nhượng dễ dàng hoặc yêu cầu khách đóng tiền ngay tại buổi tư vấn, thế nhưng không ít người vẫn bị "sập bẫy". Đơn cử mới đây, qua công tác nắm tình hình, Công an xã Hạnh Phúc (tỉnh Cao Bằng) đã phát hiện, ngăn chặn hai công dân có dấu hiệu bị lừa đảo dưới hình thức “hợp đồng kỳ nghỉ”. Trước đó, những người này đã chuyển khoảng 6 triệu đồng cho các đối tượng. Vụ việc cho thấy thủ đoạn này đã len lỏi tới nhiều địa bàn, nếu không được phát hiện sớm sẽ gây thiệt hại lớn.

Hội nhóm trên ứng dụng Zalo có tên "CỘNG ĐỒNG DU LỊCH" lôi kéo người dân đầu tư "hợp đồng kỳ nghỉ".

Vấn đề đặt ra là cần phân loại từng vụ việc. Không phải cứ có tranh chấp hợp đồng là xử lý hình sự, nhưng cũng không thể để hợp đồng dân sự trở thành vỏ bọc cho hành vi gian dối. Nếu doanh nghiệp quảng cáo sai sự thật, hứa hẹn lợi nhuận không có căn cứ, cam kết mua lại nhưng không thực hiện, biết khách hàng muốn lấy lại tiền mà vẫn tiếp tục dụ đóng thêm thì cần được làm rõ.

Cơ quan chức năng cần tiếp nhận đầy đủ đơn tố giác, phản ánh của người dân; kiểm tra nội dung tư vấn, tin nhắn, ghi âm, các tài liệu quảng cáo... và năng lực thực sự của doanh nghiệp. Cần làm rõ doanh nghiệp có khu nghỉ dưỡng, có liên kết dịch vụ như quảng cáo hay không, có bán hợp đồng vượt khả năng cung cấp hay không, có dùng nhiều công ty, nhiều nhóm nhân viên để tiếp cận lại khách hàng hay không. Nếu đủ dấu hiệu gian dối cùng hành vi chiếm đoạt tài sản thì phải xử lý nghiêm. Nếu chưa đủ căn cứ xử lý hình sự thì vẫn cần xử lý hành chính các hành vi quảng cáo sai, hợp đồng không rõ ràng, gây thiệt hại cho khách hàng.

Ngoài ra, cơ quan chức năng cũng cần siết chặt quản lý loại hình kinh doanh này. Hợp đồng kỳ nghỉ phải công khai rõ ràng khách hàng được gì, mất gì, chi phí hằng năm bao nhiêu, có được hủy không, có được chuyển nhượng không, ai chịu trách nhiệm nếu không đặt được chỗ nghỉ... Không thể để khi xảy ra tranh chấp thì doanh nghiệp “phủi” trách nhiệm, chỉ thông báo “khách hàng tự nguyện ký”.

Người dân cần tỉnh táo để tự bảo vệ mình

Người dân khi được mời đi nhận quà, nghe giới thiệu kỳ nghỉ, du lịch, đầu tư hay chăm sóc sức khỏe... cần hiểu rằng quà tặng thường chỉ là bước mở đầu để bán sản phẩm. Nếu doanh nghiệp mời ký hợp đồng càng nhanh càng tốt, nộp tiền ngay để giữ ưu đãi thì đó là dấu hiệu phải dừng lại. Trước khi ký hợp đồng, người dân nên mang về nhà đọc kỹ và hỏi ý kiến con cháu, bạn bè, tổ dân phố hay lực lượng công an sở tại. Những câu như “mua xong có lãi”, “chỉ cần đóng thêm lần này là lấy lại tiền”, “không ký nhanh là mất cơ hội” đều phải được xem là dấu hiệu rủi ro.

Ngoài ra, các bậc con cháu cũng cần gần gũi hơn với ông bà, cha mẹ. Không nên chỉ nhắc chung chung mà cần thông tin cụ thể về những chiêu trò của các đối tượng. Khi phát hiện người thân đã lỡ ký hợp đồng hoặc chuyển tiền, đầu tiên không nên trách mắng, cần bình tĩnh giữ lại giấy tờ, hợp đồng, hóa đơn, tin nhắn, số điện thoại người tư vấn và liên hệ cơ quan chức năng để được hướng dẫn.

Những “chiếc bẫy” tài chính ngày nay không chỉ xuất hiện qua tin nhắn lừa đảo hay cuộc gọi giả danh, mà nó có thể mang dáng vẻ sang trọng, lịch sự, được che bằng hợp đồng và những hứa hẹn ngọt ngào... cần được nhận diện, cảnh báo và xử lý kịp thời.