“Giữ lửa” Pà Thẻn trên đất Tuyên Quang
Lễ hội nhảy lửa - di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của người Pà Thẻn không chỉ là nghi lễ tâm linh, mà còn kết tinh bản sắc văn hóa độc đáo và tinh thần cố kết cộng đồng. Trên vùng đất Tuyên Quang mới, chính quyền và nhân dân đã và đang nỗ lực gìn giữ, phát huy giá trị di sản như một động lực phát triển bền vững văn hóa và du lịch.
Người Pà Thẻn sinh sống chủ yếu tại các huyện Bắc Quang, Quang Bình (Hà Giang), huyện Lâm Bình, Chiêm Hóa (Tuyên Quang), với tổng dân số khoảng hơn 8.200 người. Trong đời sống tinh thần của họ, ngọn lửa mang ý nghĩa thiêng liêng, là biểu tượng của sự sống, ấm no và hạnh phúc, không thể thiếu trong sinh hoạt thường nhật cũng như nghi lễ tín ngưỡng.
![]() |
| Các thanh niên người Pà Thẻn nhảy chân trần vào đống lửa bập bùng trong nghi lễ truyền thống. |
Một trong những lễ thức quan trọng thể hiện quan niệm đó là lễ nhảy lửa, được tổ chức nhằm tạ ơn thần linh đã phù hộ cho mùa màng bội thu, cuộc sống yên bình, dân làng mạnh khỏe, tránh được ốm đau, bệnh tật. Không chỉ là nghi lễ mang đậm sắc thái tâm linh, lễ nhảy lửa còn góp phần giáo dục thế hệ trẻ về truyền thống dân tộc, nuôi dưỡng tinh thần gắn kết cộng đồng; điều đã trở thành cốt lõi trong bản sắc văn hóa của người Pà Thẻn từ bao đời nay.
![]() |
| Nghệ nhân người Pà Thẻn đang thực hiện nghi thức lễ nhảy lửa. |
Tại Bắc Quang, người Pà Thẻn tập trung ở xã Tân Lập. Nơi đây vẫn gìn giữ nghề dệt thổ cẩm, các nghi lễ truyền thống như lễ cầu mùa, lễ kéo chày và đặc biệt là lễ hội nhảy lửa thường diễn ra từ ngày 16-10 (âm lịch) đến rằm tháng Giêng năm sau.
Ông Hoàng Ngọc Bình, Phó chủ tịch UBND xã Tân Lập, chia sẻ: “Bảo tồn văn hóa Pà Thẻn là nhiệm vụ trọng tâm của xã. Chúng tôi đang xây dựng Làng văn hóa du lịch tiêu biểu và hợp tác với Viện Văn hóa nghệ thuật quốc gia để phục dựng, truyền dạy các giá trị văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ”.
![]() |
| Lễ hội nhảy lửa huyện Lâm Bình thu hút người dân và du khách. |
Nghệ nhân Liều Văn Họ, người gắn bó cả đời với lễ hội nhảy lửa, xúc động nói: “Là người con Pà Thẻn, tôi nhận thức rõ trách nhiệm truyền dạy và giữ gìn văn hóa dân tộc, đó cũng là giữ lấy cội nguồn của chính mình”.
Với hơn 5.500 người Pà Thẻn sinh sống, văn hóa dân tộc đã thấm đẫm trong đời sống thường ngày của người dân Quang Bình từ làn điệu dân ca, nghề thêu dệt đến các nghi lễ truyền thống như nhảy lửa, kéo chày, lễ cưới. Huyện xác định văn hóa là sợi dây gắn kết cộng đồng, đồng thời phát triển các sản phẩm thủ công phục vụ du lịch, hướng đến bảo tồn di sản gắn với tạo sinh kế bền vững.
Còn tại huyện Lâm Bình, những mô hình homestay Pà Thẻn không chỉ là nơi lưu trú, mà là không gian văn hóa sống động. Du khách được trải nghiệm mặc trang phục dân tộc, chế biến món ăn truyền thống, học thêu dệt và thậm chí tham gia trải nghiệm lễ hội nhảy lửa.
![]() |
| Lễ nhảy lửa của người Pà Thẻn ở xã Hồng Quang, huyện Lâm Bình được vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. |
Lần đầu dự lễ hội nhảy lửa tại Lâm Bình, anh Nguyễn Trường Huy, du khách đến từ Hà Nội bày tỏ: “Tôi choáng ngợp trước sự kỳ bí, mạnh mẽ của điệu nhảy. Trải nghiệm này khiến tôi hiểu và thêm trân trọng giá trị văn hóa Pà Thẻn”.
Năm 2023, lễ nhảy lửa của người Pà Thẻn ở xã Hồng Quang, huyện Lâm Bình tiếp tục được vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia lần thứ hai.
![]() |
| Các cô gái dân tộc Pà Thẻn duyên dáng trong trang phục truyền thống của dân tộc. |
Việc sáp nhập Hà Giang cũ và Tuyên Quang cũ để hình thành tỉnh Tuyên Quang mới không chỉ là thay đổi địa giới hành chính, mà còn mở ra cơ hội bảo tồn văn hóa một cách đồng bộ và bền vững. Văn hóa Pà Thẻn là minh chứng sinh động cho sự giao thoa hài hòa giữa các cộng đồng dân tộc, giữa truyền thống và hiện đại.
Trong dòng chảy hội nhập và chuyển đổi số, gìn giữ văn hóa không chỉ là lưu giữ quá khứ, mà còn là cách để truyền thống soi đường cho tương lai. Trên đất Tuyên Quang hôm nay, ngọn lửa Pà Thẻn vẫn cháy, thắp sáng bản sắc, khơi dậy niềm tin và khát vọng vươn lên giữa đại ngàn.
Bài ảnh: HÀ LINH
Tin mới
Quản lý thị trường hàng hóa phái sinh: Rõ thẩm quyền, hiệu quả giám sát, giảm chi phí tuân thủ
Một thị trường hàng hóa phái sinh hiện đại không thể được quản lý hiệu quả chỉ bằng các biện pháp hành chính truyền thống. Yêu cầu đặt ra không đơn thuần là tăng cường số lượng thủ tục hay cơ quan tham gia quản lý, mà quan trọng hơn là xác định rõ thẩm quyền, nâng cao khả năng phát hiện và kiểm soát rủi ro, đồng thời bảo đảm chi phí tuân thủ hợp lý cho doanh nghiệp. Đây cũng là những vấn đề trọng tâm cần được giải quyết trong quá trình xây dựng Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh, nhằm hình thành khuôn khổ pháp lý minh bạch, an toàn, tạo điều kiện cho thị trường phát triển và phục vụ nền kinh tế thực.
Thúc đẩy phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh minh bạch, hiện đại và kết nối quốc tế
Ngày 16/11/2026, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) phối hợp với Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC) tổ chức Hội nghị tuyên truyền, phổ biến Nghị định số 302/2026/NĐ-CP ngày 01/8/2026 của Chính phủ và Thông tư số 47/2026/TT-BCT ngày 03/9/2026 của Bộ trưởng Bộ Công Thương.
Khởi tố 22 đối tượng sản xuất, mua bán khí cười
Ngày 15-11, Công an TP Hà Nội cho biết, đơn vị vừa triệt phá đường dây sản xuất, mua bán trái phép khí N2O (khí cười), khởi tố, bắt tạm giam 22 đối tượng để điều tra về tội “Sản xuất hàng cấm” và “Mua bán hàng cấm”.
Vụ án Mr Pips: Phó Đức Nam và Lê Khắc Ngọ bị phạt tù chung thân
Sau 3 tuần xét xử và nghị án, chiều 16-11, Tòa án nhân dân TP Hà Nội tuyên án phạt 188 bị cáo trong vụ án Phó Đức Nam (tức Mr Pips) và đồng phạm về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; Rửa tiền; Chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có; Trốn thuế” xảy ra tại Hà Nội và một số tỉnh, thành phố.
Học sinh tranh tài lập trình robot, giải bài toán môi trường đô thị
Với chủ đề “Thành phố thông minh” (Synapse City), Vòng chung kết toàn quốc Cuộc thi Robotics Quốc tế AIROC 2026 khu vực miền Bắc đã quy tụ 700 học sinh đến từ gần 50 trường học tham gia tranh tài.
Năm 2027, cộng tối đa 0,5 điểm trong tuyển sinh
Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa thông tin, đã ban hành Thông tư số 95/2026/TT-BGDĐT ngày 11-11-2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của các thông tư của Bộ ban hành quy định về xác định số lượng tuyển sinh, chương trình đào tạo, tuyển sinh và đào tạo cao đẳng ngành giáo dục mầm non, đại học và sau đại học.















