Góc nhìn giáo dục: Thiết lập ranh giới để phòng ngừa lạm thu

Một trong những nội dung quy định trong thông tư được dư luận xã hội quan tâm là sự phân biệt rạch ròi, minh bạch về 3 hoạt động giáo dục trong nhà trường là: Chính khóa, tăng cường, theo nhu cầu người học.

Theo đó, hoạt động giáo dục chính khóa là các môn học và hoạt động giáo dục được tổ chức theo kế hoạch giáo dục của nhà trường trong thời lượng và khung thời gian năm học theo quy định. Hoạt động giáo dục tăng cường là được thực hiện trong khung thời gian tổ chức các hoạt động giáo dục của nhà trường và được quản lý như hoạt động giáo dục chính khóa.

Ảnh minh họa: chinhphu.vn

Còn hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học là các hoạt động giáo dục do cơ sở giáo dục tổ chức, quản lý trực tiếp trên cơ sở sự tự nguyện đăng ký tham gia của người học và cha mẹ người học, nhằm phát triển năng khiếu, sở thích cá nhân hoặc rèn luyện kỹ năng sống ngoài những nội dung giáo dục bắt buộc.

Sở dĩ phải phân biệt các hình thức hoạt động giáo dục như vậy bởi thời gian qua, nhiều cơ sở giáo dục phổ thông đã tận dụng kẽ hở của chính sách để sinh ra nhiều hình thức giáo dục ngoài chính khóa gây ra tình trạng học hành quá tải của học sinh. Các hình thức học thêm ngoài giờ được gắn với những từ ngữ “có cánh” như tăng cường, bổ trợ, nâng cao, mũi nhọn... Đấy là chưa kể nhiều nhóm học thêm của học sinh phổ thông được “khoác” những cái tên mỹ miều như: Nhóm tốp đầu (top ten), nhóm dẫn dắt (lead), nhóm ưu tú (elite), nhóm nổi trội (outstanding), nhóm thi vào trường chất lượng cao HQS (high quality school)... Thực chất của các hình thức giáo dục, nhóm học ngoại khóa này là sự biến tướng của tình trạng dạy thêm nhằm tăng nguồn thu cho giáo viên và nhà trường.

Một khi phân biệt tách bạch, rạch ròi giữa hoạt động giáo dục chính khóa, giáo dục tăng cường và giáo dục theo nhu cầu người học sẽ tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho các nhà trường siết chặt kỷ cương trong việc quản lý chương trình nội dung giáo dục, tránh sự nhập nhằng, mập mờ khi xen kẽ các hình thức hoạt động giáo dục chính-phụ trong thời khóa biểu của giáo viên và học sinh. Mặt khác, quy định này cũng hướng đến việc chuẩn hóa các hình thức giáo dục chính khóa, bắt buộc với hình thức giáo dục theo nhu cầu đa dạng của người học. Thực hiện giải pháp này nhằm mục đích góp phần phòng ngừa, ngăn chặn tình trạng dạy thêm tràn lan và vấn nạn lạm thu gây bức xúc dư luận xã hội trong thời gian qua.

Để quy định được hiện thực hóa trong cuộc sống, ngoài việc đề cao vai trò, trách nhiệm của các cơ sở giáo dục, nhất là người đứng đầu và ban giám hiệu, các cơ quan chức năng phải tăng cường theo dõi, giám sát, kiểm tra, kịp thời phát hiện, chấn chỉnh và xử lý những sai phạm để góp phần củng cố, thiết lập nền nếp, kỷ cương lành mạnh trong các hoạt động giáo dục.