Hiến tạng cứu người - tiến bộ y học và giá trị nhân văn

Từ những cuộc hồi sinh kỳ diệu...

Một người chết não nếu hiến tạng có thể cứu sống từ 7 đến 9 bệnh nhân. Theo báo cáo của Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia (Bộ Y tế), Việt Nam hiện có 29 bệnh viện thực hiện ghép tạng. Các y sĩ, bác sĩ đã thực hiện thành công hơn 9.000 trường hợp ghép tạng.

Đó là câu chuyện hồi sinh của P.A.T (22 tuổi) sinh viên Đại học Thái Nguyên được ghép lá phổi của một người chết não vào đêm Giao thừa năm 2024, xuất viện sau gần hai tháng điều trị tại Bệnh viện Phổi Trung ương. Phát biểu tại Lễ phát động “Đăng ký hiến tặng mô, tạng-cho đi là còn mãi” vừa diễn ra tại TP Hồ Chí Minh, P.A.T xúc động chia sẻ: “Khi em tỉnh lại đã là mồng Một Tết. Em cảm giác như mình được sinh ra thêm lần nữa”. Ngay khoảnh khắc đó, bố của người hiến tạng là ông N.V.H cũng chia sẻ, khi thấy sự phục hồi và khỏe mạnh của cháu T, gia đình cũng nguôi ngoai phần nào nỗi đau mất con vì gặp chuyện không may. Sau khi con trai ra đi, ông H cũng tìm hiểu về việc hiến tạng và quyết định vận động cả nhà cùng đăng ký.

Các thầy thuốc Bệnh viện Thống Nhất mặc niệm, tri ân thanh niên 18 tuổi hiến tạng cứu sống được 7 người ngày 24-11. Ảnh do Bệnh viện cung cấp

Anh T.M.Đ (28 tuổi) quê ở Đắk Nông cũng là người vừa được sống thêm một cuộc đời. Năm 2014, anh mắc bệnh cơ tim giãn nở, tim bị suy nặng, mỗi năm phải cấp cứu 5-6 lần. Đến năm 2017, anh bất ngờ nhận được cuộc gọi thông báo có người hiến tim và anh trở thành người bệnh đầu tiên ở Bệnh viện Chợ Rẫy (TP Hồ Chí Minh) được thực hiện ca ghép tim từ người hiến chết não. Anh Đ chia sẻ: “Tôi và gia đình gửi lời tri ân đặc biệt đến người hiến tạng và gia đình cô ấy. Hành động nhân ái đó đã cứu sống tôi và 3 người khác”. 8 năm sau, anh Đ đã có công việc ổn định, với mong muốn đền đáp cuộc đời, anh lập một nhóm kinh doanh đặc sản, tạo việc làm cho sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, phần thu nhập của anh được trích ra để làm từ thiện.

Ngày 24-11-2024, Bệnh viện Thống Nhất (TP Hồ Chí Minh) tiếp nhận một bệnh nhân nam (18 tuổi, quê ở tỉnh An Giang) chết não vì tai nạn giao thông. Với tấm lòng nhân hậu của gia đình bệnh nhân và sự giải thích, thuyết phục của đội ngũ thầy thuốc, gia đình bệnh nhân đã đồng ý hiến tạng để cứu giúp những người bệnh đang cần. Ca lấy và ghép tạng đã thành công và hồi sinh được 7 cuộc đời khác...

Nhân lên hành động nhân ái cao đẹp

Theo báo cáo của Bộ Y tế, hiện nay 94% nguồn tạng hiến từ người cho còn sống, chỉ có 6% từ người chết não. PGS, TS Nguyễn Thị Kim Tiến, nguyên Bộ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam cho biết: “Tạng được ghép lấy từ người sống tiềm ẩn nguy cơ có hại cho sức khỏe của người hiến, có khả năng chúng ta biến một người bệnh nặng thành hai người yếu”.

PGS, TS Đồng Văn Hệ, Giám đốc Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia chia sẻ, số lượng người hiến xác cho y học ở khu vực miền Nam rất nhiều nhưng tỷ lệ hiến mô, tạng từ người chết não còn khá thấp. Các bệnh viện cần quan tâm và đưa ra phương án rõ hơn để gia tăng nhận thức cho người dân, thực hiện được di nguyện của bệnh nhân và gia đình, đồng thời mở ra cơ hội sống cho nhiều người khác. Nếu không gợi mở việc này thì rất khó để thân nhân người bị chết não đồng ý hiến tạng.

Trong buổi lễ phát động Phong trào “Đăng ký hiến tặng mô, tạng cứu người-cho đi là còn mãi” tại Hà Nội ngày 19-5-2024, sau khi đăng ký hiến mô, tạng, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã phát biểu: “Hiến mô, tạng thể hiện gương sáng về người tốt, việc thiện, nêu cao tinh thần cho đi là còn mãi, vượt qua nỗi đau thương mất mát, định kiến để gieo mầm sự sống, hạnh phúc cho nhiều gia đình, bệnh nhân khác. Chúng ta cần nhân lên những ý tưởng, hành động cao đẹp, nhân đạo này, tạo thành phong trào, xu thế trên cả nước”. Sự kiện đã tạo sức lan tỏa lớn trong cộng đồng, số lượt người đăng ký tăng cao. 

Nối tiếp thành công, tại TP Hồ Chí Minh đã triển khai “Tuần lễ vàng hiến tặng mô, tạng” với nhiều hoạt động, hội thảo truyền thông nổi bật về vấn đề đăng ký hiến tạng, đặc biệt việc hiến sau khi chết não. Chi hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người tại Bệnh viện Thống Nhất vừa chính thức ra mắt. PGS, TS Nguyễn Bách, Trưởng khoa Nội thận-Lọc máu, Bệnh viện Thống Nhất đánh giá, khó khăn lớn nhất trong công tác ghép thận là nguồn tạng hiến còn hạn chế. Giải pháp duy nhất là phát triển nguồn tạng hiến từ người cho chết não. Chi hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người liên viện khu vực Nam Bộ tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh cũng vừa ra mắt, tổ chức ngay lễ phát động “Đăng ký hiến tặng mô, tạng-cho đi là còn mãi” với sự tham gia và hưởng ứng của nhiều y sĩ, bác sĩ, nghệ sĩ, cán bộ, nhân viên...

Mới đây, Bộ Y tế phối hợp với UBND TP Hồ Chí Minh, Hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam tổ chức lễ phát động “Đăng ký hiến mô, tạng-cho đi là còn mãi”. Tại lễ phát động, đồng chí Phan Văn Mãi, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh kêu gọi người dân thành phố đăng ký hiến mô, tạng. Thành phố tập trung cao cho công tác tuyên truyền, vận động, cam kết đầu tư thỏa đáng cơ sở vật chất, điều kiện để triển khai phát động đăng ký hiến tặng mô, tạng một cách đồng bộ, hiệu quả và kịp thời. 

Ở Việt Nam, ngày càng có nhiều trung tâm ghép tạng ra đời, riêng TP Hồ Chí Minh hiện có 8 trung tâm. Theo thông tin từ Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, dự kiến tới tháng 4, Bệnh viện Nhi Đồng 2 sẽ hoàn thành tòa nhà điều trị kỹ thuật cao và sớm đưa trung tâm ghép tạng trẻ em vào hoạt động.

Bài và ảnh: KIỀU OANH