Hiểu đúng để nâng cao hiệu quả xác thực thông tin thuê bao di động

60 triệu thuê bao đã được xác nhận chính chủ

Hiện cả nước có gần 120 triệu thuê bao của 10 mạng di động. Thời gian qua, không ít trường hợp người dân bị thất lạc số thuê bao nhưng số thuê bao đó lại chưa dừng hoạt động, từ đó người dân có thể bị liên đới khi số thuê bao đó bị lợi dụng vào các hành vi vi phạm pháp luật. Do đó cần có một công cụ để hỗ trợ người dân có thể nhìn lại tổng thể, xác nhận cũng như làm sạch, bảo đảm lại tính chính chủ sử dụng của các thuê bao di động.

Người dân thực hiện chuẩn hóa thông tin thuê bao di động năm 2023 tại Hà Nội. Ảnh: PHẠM HOÀNG

Theo quy định tại Thông tư 08, các doanh nghiệp viễn thông sẽ có tối đa 30 ngày kể từ ngày 15-4 để cập nhật toàn bộ thông tin lên VNeID. Tới thời điểm hiện tại, theo thống kê sơ bộ, hiện đã có hơn 95 triệu thuê bao được đồng bộ dữ liệu. Trong đó có gần 900.000 thuê bao được người dùng xác nhận không chính chủ, hơn 60 triệu thuê bao đã được xác nhận chính chủ. Tuy nhiên, vẫn còn khoảng 34 triệu thuê bao chưa xác nhận thông tin trên hệ thống VNeID.

Qua quá trình triển khai xác thực thông tin thuê bao, theo Bộ KH-CN, có hai khái niệm hay bị nhầm lẫn là chuẩn hóa thông tin thuê bao, bảo đảm thông tin chính xác theo quy định và xác nhận sử dụng chính chủ.

Đợt chuẩn hóa thông tin thuê bao di động năm 2023 hướng tới tất cả thông tin thuê bao đều được gắn với một giấy tờ hợp pháp, được đối soát với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Giai đoạn này đã xử lý được 17 triệu thuê bao có giấy tờ không hợp lệ, trong đó chuẩn hóa 11 triệu thuê bao và xử lý thu hồi 6 triệu thuê bao. Tại đợt chuẩn hóa thông tin thuê bao di động năm 2023, vì một số yếu tố kỹ thuật nên mới chỉ thực hiện đối soát 3 trường dữ liệu là tên, ngày tháng năm sinh, địa chỉ người sử dụng. Đến tháng 4-2026, Thông tư 08 của Bộ KH-CN hướng dẫn xác thực thông tin thuê bao di động đã bổ sung thêm trường hình ảnh để bảo đảm kết quả đối soát chính xác hơn, hạn chế các hành vi như giả mạo giấy tờ, thay đổi khuôn mặt trong khi nhà mạng không có khả năng đối soát kiểm chứng.

Như vậy, có thể hiểu một cách đơn giản, đợt chuẩn hóa thông tin di động năm 2023 để xác định thuê bao “đúng thông tin”, còn đợt xác thực thông tin di động năm 2026 để xác định thuê bao “đúng người”.     

Có phương án hỗ trợ nhóm người yếu thế

Theo ông Nguyễn Anh Cương, Phó cục trưởng Cục Viễn thông, Bộ KH-CN, việc thực hiện rà soát lần này vẫn do các doanh nghiệp viễn thông thực hiện và không yêu cầu toàn bộ người dân phải làm xác thực. Người dân về cơ bản đã cung cấp đầy đủ thông tin bao gồm cả hình ảnh khi đăng ký thuê bao mới. Người sử dụng chỉ phải cập nhật lại thông tin thuê bao khi có phát hiện sai lệch thông tin so với thông tin đối soát hoặc bị phát hiện đang sử dụng SIM không chính chủ. Trong các trường hợp đó, người sử dụng sẽ nhận được thông báo từ nhà mạng để thực hiện xác thực lại thông tin. “Việc tổng rà soát thông tin thuê bao chính chủ lần này hướng tới khắc phục những tồn tại, hạn chế trong công tác quản lý SIM. Với tinh thần hỗ trợ tối đa để người dân chuẩn hóa, bảo vệ quyền lợi chính chủ thuê bao, các bước thực hiện sẽ được đơn giản hóa để người dân cập nhật lại thông tin”, ông Nguyễn Anh Cương cho biết.

Người dân thực hiện chuẩn hóa thông tin thuê bao di động năm 2023 tại Hà Nội. Ảnh: PHẠM HOÀNG

Bên cạnh đó, Bộ KH-CN khuyến nghị người dân chủ động truy cập ứng dụng VNeID và theo dõi các thông báo từ doanh nghiệp viễn thông để thực hiện kiểm tra, xác nhận chính chủ các số thuê bao trên VNeID. Việc chủ động xác minh và quản lý các số thuê bao không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro, bảo vệ quyền lợi của chính người sử dụng, mà còn góp phần xây dựng môi trường viễn thông an toàn, minh bạch, phục vụ hiệu quả quá trình chuyển đổi số quốc gia.

Về giải pháp hỗ trợ đối với các nhóm người yếu thế trong quá trình triển khai Thông tư 08, Bộ KH-CN đã phối hợp các đơn vị, doanh nghiệp viễn thông xây dựng kế hoạch hỗ trợ đối với nhóm người cao tuổi, người không có điều kiện tiếp cận công nghệ, người ở vùng sâu, vùng xa... bảo đảm các phương thức xác thực đa dạng, thuận tiện, dễ tiếp cận, hạn chế tối đa khó khăn cho người dân, bao gồm tổ chức các điểm hỗ trợ trực tiếp tại địa phương, cử nhân viên chính thức của nhà mạng hỗ trợ xác thực tại chỗ. Đồng thời, phối hợp với chính quyền cơ sở, lực lượng công an xã, phường, đặc khu hướng dẫn người dân thực hiện xác nhận thông tin.

Có thể thấy, từ việc làm sạch dữ liệu năm 2023 đến yêu cầu xác thực và xác nhận chính chủ hiện nay là một quá trình tiếp nối trong công tác quản lý thuê bao di động. Để chính sách đạt hiệu quả, cơ quan chức năng và doanh nghiệp viễn thông cần đồng hành với người dân, thực hiện truyền thông hiệu quả và hỗ trợ để người dân hiểu đúng bản chất của từng giai đoạn, từ đó nâng cao hiệu quả trong việc xác thực thông tin. Khi mỗi thuê bao được gắn với một danh tính rõ ràng, minh bạch, không chỉ quyền lợi người dùng được bảo vệ tốt hơn mà môi trường thông tin liên lạc cũng trở nên an toàn, tin cậy hơn.