Israel nhận thất bại trong việc giảm thương vong cho dân thường

Người đứng đầu Chính phủ Israel đề cập tới vấn đề trên trong cuộc trả lời phỏng vấn về kết quả cuộc đột kích Bệnh viện Al Shifa, cơ sở y tế lớn nhất ở dải Gaza vào ngày 15-11 và khả năng đạt thỏa thuận trao đổi con tin với Hamas. Ông Netanyahu khẳng định có “dấu hiệu mạnh mẽ” cho thấy Phong trào Hồi giáo Hamas đang giam giữ con tin tại bệnh viện này. Đó là một trong những lý do thôi thúc Lực lượng phòng vệ Israel (IDF) tiến hành cuộc đột kích vào Bệnh viện rạng sáng 15-11. Cơ sở y tế này cũng là nơi Israel cho rằng có đường hầm đặt trụ sở của lực lượng Hamas và đã mở cuộc vây ráp, nhưng Hamas bác bỏ cáo buộc. 

Xe cứu thương chở các nạn nhân bị thương trong cuộc tấn công vào Bệnh viện Al Shifa ở dải Gaza. Ảnh: Getty

Theo Thủ tướng Israel, nước này đang làm tất cả những gì có thể để đưa dân thường ra khỏi những khu vực nguy hiểm do giao tranh với lực lượng Hamas ở dải Gaza, trong đó có thả truyền đơn, gọi điện cảnh báo họ rời đi, nhưng những nỗ lực nhằm giảm thương vong đã không thành công. “Chúng tôi sẽ cố gắng hoàn thành nhiệm vụ với số thương vong dân thường ít nhất. Đó là điều chúng tôi đang cố gắng thực hiện. Nhưng không may, chúng tôi đã không thành công”, ông Netanyahu thừa nhận. Ngày 16-11, lực lượng không quân Israel đã thả truyền đơn ở phía Nam Gaza yêu cầu người dân sơ tán đến nơi an toàn. Nước này cũng thả truyền đơn ở phía Bắc Gaza để cảnh báo dân thường rời đi.

Theo số liệu của cơ quan y tế dải Gaza, được Liên hợp quốc (LHQ) đánh giá là uy tín, kể từ khi cuộc xung đột nổ ra vào ngày 7-10, tính đến sáng 17-11, ít nhất 11.500 người dân tại dải Gaza được xác nhận đã tử vong do các cuộc không kích của Israel, trong đó có hơn 4.700 trẻ em. Hai phần ba dân số Gaza trong số 2,3 triệu người tại đây đã không còn nhà cửa do chiến tranh. 

Trước những diễn biến bạo lực ở dải Gaza khiến nhiều dân thường thiệt mạng, Mỹ đã yêu cầu Israel cần có các biện pháp bảo vệ dân thường. Theo Reuters, phát biểu trong cuộc họp báo thường kỳ của Bộ Ngoại giao Mỹ, người phát ngôn Matthew Miller nhấn mạnh: “Chúng tôi đang tích cực đối thoại với Chính phủ Israel về việc  bảo đảm an toàn cho dân thường. Khi Israel xem xét tiếp tục mở rộng các hoạt động quân sự hoặc các hoạt động trên bộ theo những cách khác và ở các khu vực khác của Gaza, họ cần bảo đảm rằng thường dân được an toàn, rằng ở đó là những khu nhân đạo dành cho người dân, có sự bảo vệ, có những điểm tạm dừng để dân thường có thể thoát khỏi nguy hiểm, nhận hỗ trợ nhân đạo và cuối cùng là có những nơi mà họ không bị tổn hại”.

Ông Miller cũng tái khẳng định quan điểm của Washington rằng các bệnh viện phải được bảo đảm an toàn và không trở thành mục tiêu bị tấn công. Quan chức này nêu rõ, tất cả các bên liên quan phải có nghĩa vụ tuân thủ luật nhân đạo quốc tế là thực hiện các biện pháp phòng ngừa quan trọng nhằm giảm nguy cơ gây tổn hại cho dân thường.

Trong khi đó, LHQ cũng đang muốn có cuộc điều tra quốc tế về xung đột Israel-Hamas nhưng đã vấp phải sự phản đối của Israel. Trong phát biểu ngày 16-11, Cao ủy LHQ về quyền con người, ông Volker Turk, cho rằng cần điều tra nghiêm túc “những cáo buộc cực kỳ nghiêm trọng về những vi phạm nhiều lần và rõ ràng đối với luật nhân đạo quốc tế”. Tuy nhiên, Tel Aviv đã bác bỏ việc cho phép vào nước này để tiến hành cuộc điều tra.

Trong chuyến thăm Trung Đông vào tuần trước, ông Turk đã cảnh báo rằng, trong cuộc xung đột ở dải Gaza, cả hai bên đều đang phạm tội ác chiến tranh. “Khi chính quyền các quốc gia tỏ ra không sẵn lòng hoặc không thể thực hiện các cuộc điều tra như vậy và khi có những lời tường thuật gây tranh cãi về các sự cố đặc biệt quan trọng thì cần phải tiến hành điều tra quốc tế”.

Ông Turk nhấn mạnh, điều quan trọng là văn phòng của ông phải tiếp cận các vùng lãnh thổ của Palestine để bảo đảm việc giám sát, lấy tư liệu đầy đủ và độc lập cũng như để điều phối công việc bảo vệ. Theo AFP, Israel đã bác bỏ yêu cầu cho phép tiếp cận cả Israel và vùng lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng để điều tra vì không nhận thấy có lợi ích gì thêm trong việc cao ủy đến thăm vào thời điểm này.

Trước đó, Qatar cũng kêu gọi ngay lập tức mở cuộc điều tra quốc tế có LHQ giám sát về chiến dịch vây ráp của Israel tại các cơ sở y tế ở dải Gaza. Tuyên bố của Bộ Ngoại giao Qatar nêu rõ cộng đồng quốc tế cần thực hiện các biện pháp nhanh chóng và quyết đoán để ngăn chặn các hành động có thể gây nguy hại cho dân thường.

MAI NGUYÊN