Israel và Hamas ra tín hiệu sẵn sàng đàm phán

Ngày 9-3, Reuters dẫn tuyên bố của văn phòng Thủ tướng Israel cho hay: "Israel đã chấp nhận lời mời của các nhà trung gian do Mỹ hậu thuẫn và sẽ cử một phái đoàn đến Doha (Qatar) ngày 10-3 để thúc đẩy các cuộc đàm phán".

Thông tin trên được đưa ra trong bối cảnh cuối tuần qua, một phái đoàn của Hamas đã tới thủ đô Cairo gặp các nhà trung gian đàm phán Ai Cập với mục tiêu tiến tới giai đoạn tiếp theo của thỏa thuận ngừng bắn, mở đường cho việc chấm dứt xung đột. Theo Người phát ngôn của Hamas Abdel-Latif Al-Qanoua, "Hamas khẳng định sẵn sàng tham gia vào các cuộc đàm phán giai đoạn 2 theo cách đáp ứng được nhu cầu của người dân chúng tôi, kêu gọi tăng cường nỗ lực viện trợ Gaza và dỡ bỏ lệnh phong tỏa đối với người dân nơi đây đang chịu nhiều đau khổ". Điểm mới trong quan điểm của Hamas, theo Kênh truyền hình Al Arabiya, là nhóm này bày tỏ ý định đồng ý gia hạn tạm thời giai đoạn 1 của lệnh ngừng bắn trong tháng lễ Ramadan, bao gồm cả việc thả thêm nhiều con tin Israel.

Việc Israel chặn viện trợ làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng nhân đạo ở Gaza. Ảnh minh họa: Reuters

Trong một diễn biến liên quan, Đặc phái viên Mỹ tại Trung Đông Steve Witkoff cũng sẽ có mặt tại Doha trong tuần này để thúc đẩy đàm phán giữa Israel và Hamas. Theo Axios, tương tự Israel, Mỹ vẫn hy vọng sẽ kéo dài giai đoạn 1 của thỏa thuận ngừng bắn cho đến khi kết thúc tháng lễ Ramadan linh thiêng của người Hồi giáo và lễ Vượt qua của người Do Thái.

Cuộc đàm phán tại Doha với sự tham dự của Đặc phái viên Witkoff sẽ là cuộc đàm phán đầu tiên về Gaza được tiến hành kể từ khi Tổng thống Donald Trump trở lại Nhà Trắng. Trước đó, giai đoạn 1 của thỏa thuận ngừng bắn Israel-Hamas đã được đàm phán dưới thời Tổng thống tiền nhiệm Joe Biden.

Trong một tuần qua, việc Israel đột ngột chặn mọi hoạt động viện trợ vào Gaza là đòn giáng mạnh vào hàng triệu người Palestine đang đói khát và dễ bị tổn thương, làm trầm trọng thêm thảm họa nhân đạo ở khu vực này. Al Jazeera nhận định, Israel áp lệnh phong tỏa để gây sức ép lên Hamas, nhưng chính người dân Gaza mới là bên phải gánh chịu hậu quả của “đòn tấn công” này. Tại thành phố Khan Younis bị chiến tranh tàn phá, 6 tiệm làm bánh-vốn cung cấp thực phẩm cho hàng nghìn gia đình-đã phải dừng hoạt động do thiếu nhiên liệu.

Al Jazeera dẫn lời Cố vấn truyền thông Hội đồng tị nạn Na Uy Shaina Low kêu gọi cộng đồng quốc tế gây sức ép buộc Israel ngưng chặn viện trợ vào Gaza. “Những người dân khốn khổ này đã bị bao vây suốt 16, 17 năm... Họ phải chịu đựng các cuộc giao tranh khốc liệt trong hơn 15 tháng qua và đã mất tất cả nhà cửa, sinh kế và người thân. Những người sống sót có quyền được hỗ trợ... Chúng tôi muốn nhắc nhở cộng đồng quốc tế rằng, viện trợ không phải là một đặc ân. Đó là quyền mà người dân Gaza được hưởng. Israel có nghĩa vụ tuân thủ luật pháp quốc tế, cung cấp nhu yếu phẩm cho những người sống dưới sự kiểm soát của họ”, bà Shaina Low nhấn mạnh.

Trước đó, tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp tổ chức tại Ai Cập, lãnh đạo các quốc gia Arab đã nhất trí thông qua kế hoạch 5 năm trị giá 53 tỷ USD cho việc tái thiết Gaza, đồng thời kêu gọi cộng đồng quốc tế cung cấp sự hỗ trợ cần thiết cho đề xuất này. Kế hoạch nhận được sự ủng hộ của Pháp, Anh, Italy, Đức và được đánh giá là “con đường thực tế” để tái thiết Gaza.

Về phía mình, Hamas hoan nghênh kế hoạch này, ủng hộ lời kêu gọi của Ai Cập về thành lập một ủy ban hành chính gồm các nhà kỹ trị Palestine độc lập, chuyên nghiệp, được giao nhiệm vụ quản lý Gaza trong giai đoạn hậu chiến. Tuy nhiên, Israel lại gay gắt phản đối, nhấn mạnh kế hoạch "không giải quyết được thực tế của tình hình", đồng thời tái khẳng định sự ủng hộ đối với đề xuất của Tổng thống Donald Trump về việc Mỹ tiếp quản Gaza và cưỡng chế di dời người dân khỏi lãnh thổ này. Nhà Trắng cũng tuyên bố, Tổng thống Donald Trump “vẫn kiên trì với tầm nhìn tái thiết Gaza không còn Hamas".

HÀ PHƯƠNG