• Click để copy

Khát vọng định vị nghệ thuật hàn lâm Việt Nam

Nghệ thuật hàn lâm những năm gần đây đang dần trở thành một lựa chọn tinh thần đầy tinh tế của khán giả Việt. Những khán phòng kín chỗ, những tràng pháo tay kéo dài là minh chứng cho một sự chuyển mình đầy bản sắc. Nhân dịp kỷ niệm 70 năm thành lập Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam (1956-2026), phóng viên Báo Quân đội nhân dân có cuộc trò chuyện với TS, NSND Đỗ Quốc Hưng, Giám đốc Học viện về hành trình định vị giá trị nghệ thuật Việt trên bản đồ quốc tế và khát vọng xây dựng đội ngũ kế cận theo tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.

Phóng viên (PV): Thời gian gần đây, các chương trình hòa nhạc cổ điển hay ballet từ các đoàn nghệ thuật danh tiếng như Nga, Pháp... đến Việt Nam biểu diễn luôn thu hút khán giả. Đồng chí đánh giá thế nào về sự tác động của các đoàn nghệ thuật quốc tế đối với sân khấu hàn lâm Việt Nam?

TS, NSND Đỗ Quốc Hưng: Đây là tín hiệu rất đáng mừng. Việc khán giả xếp hàng mua vé xem nhạc cổ điển cho thấy trình độ thưởng thức của công chúng Việt Nam ngày càng nâng cao và đa dạng hóa. Những làn gió quốc tế như 3 đêm diễn của Nhà hát Russian State Ballet (Nga) với tác phẩm kinh điển “Kẹp hạt dẻ” và “Romeo và Juliet” gây ấn tượng bởi kỹ thuật ballet hàn lâm đỉnh cao; các buổi hòa nhạc của những dàn nhạc, nghệ sĩ quốc tế trên các sân khấu hay ngay chính tại Phòng hòa nhạc lớn của Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam với các chương trình biểu diễn đều thu hút rất đông khán giả... Các chương trình biểu diễn của các nghệ sĩ quốc tế không chỉ mang đến những trải nghiệm thẩm mỹ đỉnh cao mà còn tạo ra áp lực tích cực, đòi hỏi các nghệ sĩ trong nước phải không ngừng tự làm mới mình.

Khát vọng định vị nghệ thuật hàn lâm Việt Nam
TS, NSND Đỗ Quốc Hưng. 

Điều đó chứng minh rằng nghệ thuật hàn lâm không hề xa lạ hay khó gần, chỉ cần chúng ta có những tác phẩm chất lượng và cách tiếp cận chuyên nghiệp, khán giả sẽ luôn đón nhận. Đây chính là mảnh đất màu mỡ để nghệ sĩ Việt Nam tự tin triển khai các dự án nghệ thuật lớn trong tương lai.

PV: Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam hiện có đội ngũ giảng viên vừa giỏi chuyên môn, vừa có tư duy biểu diễn quốc tế. Điều này đóng vai trò thế nào trong việc tạo nên diện mạo mới cho Học viện nói riêng cũng như nền nghệ thuật hàn lâm Việt Nam nói chung?

TS, NSND Đỗ Quốc Hưng: Đội ngũ giảng viên chính là tài sản quý giá nhất, là linh hồn tạo nên vị thế của Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam trong chặng đường 70 năm qua. Hiện nay, chúng tôi có sự kết hợp giữa các giáo sư đầu ngành giàu kinh nghiệm và các giảng viên trẻ được đào tạo bài bản từ các nhạc viện danh tiếng ở Nga, Đức, Pháp, Mỹ...

Sự hòa quyện này tạo ra một diện mạo mới: Vừa giữ vững nền tảng học thuật kinh điển, vừa nhạy bén với các xu hướng giáo dục âm nhạc hiện đại. Tư duy quốc tế của họ giúp sinh viên không bị bỡ ngỡ khi ra thế giới, đồng thời giúp Học viện thiết lập được mạng lưới liên kết đào tạo chặt chẽ với các tổ chức âm nhạc uy tín toàn cầu.

Khát vọng định vị nghệ thuật hàn lâm Việt Nam
 Tiết mục biểu diễn của nghệ sĩ, giảng viên Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam trong chương trình kỷ niệm 135 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ảnh do nhân vật cung cấp

PV: Gần đây, sinh viên của Học viện liên tục dành được nhiều giải thưởng cao tại các cuộc thi âm nhạc quốc tế. Những thành tích này tạo ra sự thúc đẩy như thế nào cho tương lai của nghệ thuật hàn lâm nước nhà?

TS, NSND Đỗ Quốc Hưng: Mỗi giải thưởng quốc tế của sinh viên là một minh chứng cho thấy chất lượng đào tạo của Việt Nam đã tiệm cận với chuẩn mực thế giới. Những thành công này tạo ra một hiệu ứng lan tỏa, khích lệ tinh thần học tập và khát vọng chinh phục của cả một thế hệ trẻ. Quan trọng hơn, đây chính là nguồn dự trữ tài sản trí tuệ cho quốc gia. Khi chúng ta có một thế hệ nghệ sĩ trẻ tài năng, tự tin bước ra thế giới, chúng ta sẽ có đủ nội lực để xây dựng một nền nghệ thuật hàn lâm có bản sắc riêng, đủ sức cạnh tranh và đối thoại sòng phẳng với quốc tế.

PV: Trong bối cảnh đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, Học viện đã vận dụng điều này như thế nào để đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ mục tiêu phát triển các ngành công nghiệp văn hóa?

TS, NSND Đỗ Quốc Hưng: Nghị quyết 80 là kim chỉ nam giúp chúng tôi xác định rõ hơn sứ mệnh của mình. Học viện không chỉ đào tạo những nghệ sĩ thuần túy biểu diễn trong "tháp ngà", mà đang hướng tới việc tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao cho công nghiệp văn hóa. Để tìm kiếm tài năng từ sớm, chúng tôi chủ động rà soát, phát hiện những viên ngọc thô để có chế độ đào tạo đặc biệt, bồi dưỡng chuyên sâu. Gắn đào tạo với thực tiễn, tạo điều kiện cho sinh viên tham gia các dự án âm nhạc thực tế, các buổi biểu diễn chuyên nghiệp để các em hiểu về thị trường và giá trị kinh tế của văn hóa.

Một trọng tâm chúng tôi đang hướng tới là tạo ra môi trường làm việc hấp dẫn để thu hút các tài năng Việt Nam ở nước ngoài trở về. Chúng tôi cần chất xám, cần kinh nghiệm quốc tế của các em để đóng góp cho công tác giảng dạy và biểu diễn đỉnh cao ngay tại quê nhà.

PV: Bên cạnh những tín hiệu lạc quan, việc đào tạo nghệ thuật hàn lâm vốn là một quá trình khổ luyện và tốn kém. Vậy đâu là những trở ngại lớn nhất mà Học viện đang phải đối mặt trong công tác đào tạo, thưa đồng chí?

TS, NSND Đỗ Quốc Hưng: Khó khăn lớn nhất chính là đặc thù của ngành đào tạo. Để có một nghệ sĩ biểu diễn đỉnh cao, chúng tôi phải đào tạo từ 10 đến 15 năm, thậm chí dài hơn. Đây là một hành trình bền bỉ, đòi hỏi sự đầu tư rất lớn về cả thời gian, công sức, tài chính từ phía gia đình và nhà trường.

Thứ hai là vấn đề cơ sở vật chất và nhạc cụ. Nghệ thuật hàn lâm đòi hỏi những nhạc cụ đạt chuẩn quốc tế, mà giá trị của chúng thường rất lớn, vượt quá khả năng tự trang bị của nhiều sinh viên và nguồn ngân sách hạn hẹp của nhà trường. Nếu không có nhạc cụ tốt, các em khó có thể rèn luyện được cảm thức âm thanh chuẩn mực để thi đấu quốc tế.

Thứ ba là cơ chế đãi ngộ. Hiện nay, dù đã có những chuyển biến nhưng chế độ học bổng cho học sinh năng khiếu và lương bổng cho nghệ sĩ sau khi ra trường vẫn còn khiêm tốn so với công sức họ bỏ ra. Điều này tạo nên một lực cản tâm lý, khiến nhiều tài năng trẻ phân vân khi lựa chọn đi theo con đường chuyên nghiệp thuần túy. Để giải quyết, chúng tôi rất cần những cơ chế đặc thù hơn nữa từ Nhà nước để các tài năng thực sự có thể sống được và cống hiến hết mình với nghề mà không bị gánh nặng cơm áo gạo tiền chi phối.

PV: Đồng chí kỳ vọng gì vào vị thế của nghệ thuật hàn lâm Việt Nam trong thời gian tới?

TS, NSND Đỗ Quốc Hưng: Tôi có một niềm tin mãnh liệt rằng trong 5-10 năm tới, Việt Nam sẽ trở thành một trung tâm đào tạo và biểu diễn âm nhạc hàn lâm uy tín của khu vực Đông Nam Á và châu Á. Chúng ta sẽ không chỉ xuất khẩu tài năng ra thế giới mà còn là điểm đến của các nghệ sĩ quốc tế. Khi đó, âm nhạc hàn lâm không chỉ là món ăn tinh thần sang trọng mà còn là một bộ phận quan trọng thúc đẩy kinh tế văn hóa, góp phần quảng bá hình ảnh quốc gia-dân tộc ra toàn cầu.

PV: Trân trọng cảm ơn đồng chí!

Tin mới

Quản lý thị trường hàng hóa phái sinh: Rõ thẩm quyền, hiệu quả giám sát, giảm chi phí tuân thủ
Quản lý thị trường hàng hóa phái sinh: Rõ thẩm quyền, hiệu quả giám sát, giảm chi phí tuân thủ

Một thị trường hàng hóa phái sinh hiện đại không thể được quản lý hiệu quả chỉ bằng các biện pháp hành chính truyền thống. Yêu cầu đặt ra không đơn thuần là tăng cường số lượng thủ tục hay cơ quan tham gia quản lý, mà quan trọng hơn là xác định rõ thẩm quyền, nâng cao khả năng phát hiện và kiểm soát rủi ro, đồng thời bảo đảm chi phí tuân thủ hợp lý cho doanh nghiệp. Đây cũng là những vấn đề trọng tâm cần được giải quyết trong quá trình xây dựng Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh, nhằm hình thành khuôn khổ pháp lý minh bạch, an toàn, tạo điều kiện cho thị trường phát triển và phục vụ nền kinh tế thực.

Thúc đẩy phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh minh bạch, hiện đại và kết nối quốc tế
Thúc đẩy phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh minh bạch, hiện đại và kết nối quốc tế

Ngày 16/11/2026, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) phối hợp với Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC) tổ chức Hội nghị tuyên truyền, phổ biến Nghị định số 302/2026/NĐ-CP ngày 01/8/2026 của Chính phủ và Thông tư số 47/2026/TT-BCT ngày 03/9/2026 của Bộ trưởng Bộ Công Thương.

Khởi tố 22 đối tượng sản xuất, mua bán khí cười
Khởi tố 22 đối tượng sản xuất, mua bán khí cười

Ngày 15-11, Công an TP Hà Nội cho biết, đơn vị vừa triệt phá đường dây sản xuất, mua bán trái phép khí N2O (khí cười), khởi tố, bắt tạm giam 22 đối tượng để điều tra về tội “Sản xuất hàng cấm” và “Mua bán hàng cấm”.

Vụ án Mr Pips: Phó Đức Nam và Lê Khắc Ngọ bị phạt tù chung thân
Vụ án Mr Pips: Phó Đức Nam và Lê Khắc Ngọ bị phạt tù chung thân

Sau 3 tuần xét xử và nghị án, chiều 16-11, Tòa án nhân dân TP Hà Nội tuyên án phạt 188 bị cáo trong vụ án Phó Đức Nam (tức Mr Pips) và đồng phạm về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; Rửa tiền; Chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có; Trốn thuế” xảy ra tại Hà Nội và một số tỉnh, thành phố.

Học sinh tranh tài lập trình robot, giải bài toán môi trường đô thị
Học sinh tranh tài lập trình robot, giải bài toán môi trường đô thị

Với chủ đề “Thành phố thông minh” (Synapse City), Vòng chung kết toàn quốc Cuộc thi Robotics Quốc tế AIROC 2026 khu vực miền Bắc đã quy tụ 700 học sinh đến từ gần 50 trường học tham gia tranh tài.

Năm 2027, cộng tối đa 0,5 điểm trong tuyển sinh
Năm 2027, cộng tối đa 0,5 điểm trong tuyển sinh

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa thông tin, đã ban hành Thông tư số 95/2026/TT-BGDĐT ngày 11-11-2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của các thông tư của Bộ ban hành quy định về xác định số lượng tuyển sinh, chương trình đào tạo, tuyển sinh và đào tạo cao đẳng ngành giáo dục mầm non, đại học và sau đại học.