Khép lại kỳ thi đầu tiên trong mô hình quản trị mới

Hành trình không chỉ của học sinh

Với hơn 1,2 triệu thí sinh đăng ký dự thi, tăng gần 62.000 em so với năm trước, Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 là một trong những kỳ thi có quy mô lớn nhất cả nước. Hơn 2.500 điểm thi, 54.000 phòng thi và khoảng 200.000 cán bộ, công chức, viên chức được huy động, tạo nên một chiến dịch tổ chức quy mô lớn nhằm bảo đảm các thí sinh bước vào kỳ thi trong điều kiện an toàn, nghiêm túc và công bằng.

Thí sinh tại điểm thi Trường THPT Thanh Nưa (tỉnh Điện Biên) sau khi hoàn thành bài thi trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Ảnh: KHÁNH LINH

Ở nhiều địa phương, từ thành phố lớn đến vùng sâu, vùng xa, hình ảnh quen thuộc nhất trong những ngày thi vẫn là bóng dáng cha mẹ ngồi chờ con ngoài cổng trường. Họ ngóng chờ từng tiếng trống trường, vui với niềm vui bài làm như ý hay buồn với nỗi buồn không làm được bài của con. Phụ huynh đội nắng, đội mưa, thở phào nhẹ nhõm cùng con khi kết thúc kỳ thi sau 12 năm đèn sách. Chị Lưu Thị Thúy Hiệp (phường Hà Đông, TP Hà Nội) cho biết: "Dù kết quả thế nào, tôi vẫn vui vì con đã vượt qua kỳ thi quan trọng này”.

Nếu gia đình là điểm tựa tinh thần gần gũi nhất thì thầy cô là những người đồng hành bền bỉ phía sau. Từ những tháng ngày ôn tập, phụ đạo miễn phí, những cuộc gọi động viên, những buổi học cuối cùng trước kỳ thi đến việc trực tiếp có mặt tại điểm thi để hỗ trợ học sinh, nhiều giáo viên đã cùng học sinh đi qua những thời khắc áp lực nhất của tuổi học trò.

Thí sinh tại điểm thi Trường THPT Hoàng Công Chất (tỉnh Điện Biên) hoàn thành bài thi trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Ảnh: KHÁNH LINH

Trên khắp cả nước, Chương trình “Tiếp sức mùa thi” tiếp tục trở thành điểm sáng. Hàng chục nghìn đoàn viên, thanh niên tình nguyện tham gia hướng dẫn, hỗ trợ thí sinh và người nhà tại các điểm thi; phát nước uống, suất ăn miễn phí; hỗ trợ chỗ nghỉ trưa; hướng dẫn giao thông; giúp đỡ những trường hợp khó khăn. Tại cổng điểm thi Trường THPT Phan Đình Phùng (Ba Đình, Hà Nội), anh Nguyễn Quốc Tuấn, đội viên đội tiếp sức mùa thi cho biết: “Đội xe ôm miễn phí của chúng tôi luôn túc trực tại cổng trường, đội đã hỗ trợ đưa đón học sinh có hoàn cảnh khó khăn, học sinh khuyết tật vận động, kịp thời xử lý các sự cố phát sinh như quên giấy tờ, đi nhầm địa điểm...”.

Nhiều câu chuyện đẹp lan tỏa mạnh mẽ trong những ngày thi. Tại một số địa phương, các tổ chức xã hội và nhà hảo tâm mở những điểm nghỉ trưa miễn phí cho cả thí sinh lẫn phụ huynh; lực lượng công an hỗ trợ đưa những thí sinh gặp sự cố giao thông hoặc ngủ quên đến điểm thi kịp giờ. Nhiều cán bộ y tế túc trực từ sáng sớm để sẵn sàng hỗ trợ các trường hợp khẩn cấp. Các lực lượng giao thông, điện lực, thông tin liên lạc duy trì chế độ trực đặc biệt nhằm bảo đảm kỳ thi diễn ra thông suốt. Tinh thần “không để thí sinh nào vì hoàn cảnh khó khăn mà không được dự thi” tiếp tục được hiện thực hóa...

Thí sinh tại điểm thi Trường THPT Hoàng Công Chất (tỉnh Điện Biên) hoàn thành bài thi trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Ảnh: KHÁNH LINH

Nhìn lại hành trình vừa qua, có thể thấy kỳ thi không chỉ là câu chuyện của ngành giáo dục, mà là sự chung tay của gia đình, nhà trường, chính quyền địa phương, các lực lượng chức năng và toàn xã hội để mỗi sĩ tử bước vào phòng thi với tâm thế vững vàng.

Dấu ấn vận hành theo chính quyền địa phương hai cấp

Bên cạnh những câu chuyện giàu cảm xúc, Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 còn mang ý nghĩa đặc biệt về mặt quản trị.

Đây là năm thứ hai tổ chức thi theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 nhưng là năm đầu tiên toàn bộ các khâu của kỳ thi tốt nghiệp THPT được vận hành theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp sau khi cả nước thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính. Nếu như trước đây kỳ thi được tổ chức theo hệ thống 63 tỉnh, thành phố, thì năm nay được triển khai trong bối cảnh cả nước còn 34 tỉnh, thành phố. Sự thay đổi này kéo theo hàng loạt yêu cầu mới về tổ chức hội đồng thi, quản lý dữ liệu thí sinh, điều phối nhân lực, vận chuyển đề thi, chấm thi và công bố kết quả.

Niềm vui hoàn thành bài thi của thí sinh tại điểm Trường THCS Nguyễn Trường Tộ, phường Ô Chợ Dừa, TP Hà Nội. Ảnh: THÁI HƯNG

Thách thức đặc biệt lớn xuất hiện tại các địa phương sau sáp nhập. Tại TP Hồ Chí Minh, số lượng thí sinh tăng mạnh, địa bàn trải rộng từ trung tâm đô thị tới các khu vực cách xa hơn 200km, thậm chí có điểm thi tại Côn Đảo. Nhiều địa phương khác như Đà Nẵng, Gia Lai hay các tỉnh miền núi phía Bắc, quy mô tổ chức cũng tăng lên đáng kể so với trước.

Trong bối cảnh đó, công tác chuẩn bị được triển khai từ rất sớm. Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các địa phương xây dựng kịch bản chi tiết cho từng tình huống; tăng cường tập huấn nghiệp vụ; rà soát cơ sở vật chất; phối hợp chặt chẽ với lực lượng công an, y tế, giao thông và các đơn vị liên quan.

Thí sinh tại điểm thi Trường THPT Điện Biên Phủ (tỉnh Điện Biên) hoàn thành bài thi trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Ảnh: KHÁNH LINH

Động viên thí sinh từ đảo khác của đặc khu Cô Tô sang ở khu nội trú miễn phí (ảnh chụp tại điểm Trường THPT Cô Tô, tỉnh Quảng Ninh). Ảnh: HOÀNG PHƯƠNG

Một điểm đáng chú ý là nhiều địa phương đã có những cách làm linh hoạt, sáng tạo. Các tổ hỗ trợ kỳ thi liên xã được thành lập tại Lào Cai, Sơn La nhằm tăng cường khả năng phối hợp trong điều kiện địa bàn rộng. Nhiều địa phương ứng dụng thiết bị rà quét an ninh cầm tay để phòng, chống gian lận công nghệ cao. Công tác bảo mật đề thi tiếp tục được thực hiện bằng hệ thống vận chuyển chuyên biệt với sự phối hợp của Ban Cơ yếu Chính phủ.

Thực tế cho thấy, dù phải vận hành trong một mô hình quản trị mới với quy mô lớn hơn, song kỳ thi diễn ra ổn định; không xảy ra sự cố nghiêm trọng, không ghi nhận gian lận có tổ chức. Từ góc độ quản trị, đây có thể xem là cuộc kiểm nghiệm thực tế đầu tiên đối với năng lực điều hành giáo dục với bộ máy hành chính mới. Kết quả bước đầu cho thấy sự phối hợp giữa Trung ương và địa phương, giữa ngành giáo dục với các bộ, ngành liên quan đã phát huy hiệu quả.