Không quân Anh có “bay cao” với F-35A?

Sky News cho hay, không quân Anh và hải quân Hoàng gia Anh hiện sở hữu các tiêm kích F-35B có khả năng cất cánh từ tàu sân bay, nhưng chúng không được trang bị vũ khí hạt nhân. 12 máy bay chiến đấu mà Anh tính mua từ tập đoàn quốc phòng Lockheed Martin của Mỹ sẽ là biến thể F-35A và sẽ do không quân nước này vận hành. Mặc dù F-35A chỉ có thể cất cánh từ đất liền do không được tích hợp công nghệ cất cánh từ tàu sân bay của hải quân Anh, nhưng lại có những lợi thế đáng kể so với biến thể F-35B như rẻ hơn, có bán kính chiến đấu lớn hơn và được trang bị cả vũ khí thông thường lẫn vũ khí hạt nhân, cụ thể là bom hạt nhân chiến thuật B61 do Mỹ sản xuất.

Các máy bay F-35B của Anh và Mỹ trên tàu sân bay HMS Queen Elizabeth của Hải quân Anh. Ảnh: Defense News

Dù vẫn chưa rõ khi nào những chiếc máy bay chiến đấu F-35A nói trên sẽ được mua và giá thành là bao nhiêu nhưng báo chí Anh tiết lộ rằng, nhiều khả năng toàn bộ phi đội này sẽ được đặt tại căn cứ không quân RAF Marham ở Norfolk. Nhìn chung, đến nay, máy bay chiến đấu thế hệ thứ 5 này vẫn là một trong những loại máy bay chiến đấu tiên tiến và đắt đỏ nhất thế giới.

Tờ The Guardian nhận định, việc Anh thông báo kế hoạch mua 12 chiếc F-35A đánh dấu sự thay đổi quan trọng nhất trong lập trường hạt nhân của Anh kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc. Quyết định này được đưa ra sau khi có những cảnh báo về tình hình bất ổn toàn cầu gia tăng và Vương quốc Anh phải đối mặt với các mối đe dọa hạt nhân mới. "Trong thời đại bất ổn sâu sắc, chúng ta không thể coi hòa bình là điều hiển nhiên nữa, đó là lý do tại sao chính phủ của tôi đang đầu tư vào an ninh quốc gia...", Thủ tướng Keir Starmer lý giải khi đưa ra thông báo về kế hoạch mua F-35A, đồng thời nói thêm rằng, những chiếc máy bay chiến đấu có khả năng tác chiến kép này sẽ mở ra kỷ nguyên mới cho không quân Hoàng gia Anh.

Chiến lược an ninh quốc gia mà Anh mới công bố cũng cảnh báo rằng lần đầu tiên sau nhiều năm, Anh phải "chủ động chuẩn bị cho khả năng đất nước bị đe dọa trực tiếp, có khả năng xảy ra tình huống chiến tranh".

Theo The Telegraph, Đánh giá quốc phòng chiến lược (SDR) của Chính phủ Anh công bố hồi tháng 5 vừa qua cho rằng, nước này sẽ cần nhiều máy bay F-35 hơn trong thập kỷ tới và gợi ý có thể kết hợp giữa các biến thể A và B. Ngoài ra, trong kế hoạch tập trung vào vũ khí hạt nhân, Anh sẽ mở rộng đáng kể đội tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân được trang bị vũ khí thông thường.

Lần cuối cùng quân đội Anh sở hữu vũ khí hạt nhân chiến thuật phóng từ trên không là năm 1998, thời điểm mà nước này loại biên bom hạt nhân WE177 trang bị cho máy bay chiến đấu Tornado. Năm 2008, Mỹ cũng đã rút những vũ khí hạt nhân cuối cùng của mình khỏi Anh sau khi nhận thấy mối đe dọa xung đột sau Chiến tranh Lạnh đã giảm dần. Kể từ đó đến nay, Anh không đầu tư vào kho vũ khí hạt nhân chiến thuật của riêng mình và năng lực răn đe hạt nhân của London dựa hoàn toàn vào hạm đội gồm 4 tàu ngầm lớp Vanguard, mỗi chiếc mang theo 16 tên lửa hạt nhân. Chính vì vậy, việc bổ sung phi đội F-35A sẽ giúp không quân Anh được trang bị năng lực sử dụng vũ khí hạt nhân lần đầu tiên sau hàng chục năm, từ đó đa dạng hóa các lựa chọn quân sự của mình và duy trì năng lực hạt nhân cả trên biển lẫn trên không.

Thêm vào đó, sự xuất hiện của những chiếc F-35A được kỳ vọng sẽ mở ra cánh cửa để Anh tham gia vào chương trình máy bay có khả năng kép (DCA) và đóng góp cho năng lực phòng thủ của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) trong trường hợp xảy ra xung đột.

TRUNG DŨNG