Lý do thực sự khiến UAE rời khỏi OPEC

Ngày 28-4 vừa qua, UAE tuyên bố rút khỏi OPEC và nhóm OPEC+, quyết định này có hiệu lực từ ngày 1-5. Báo chí quốc tế diễn giải điều này như một sự đổ vỡ đột ngột, do cuộc chiến tranh giữa Mỹ, Israel với Iran và việc đóng cửa eo biển Hormuz gây ra. Tuy nhiên, sự rút lui này không phải là sự đứt đoạn hay một bước ngoặt kịch tính, đó là đỉnh điểm của một quá trình kéo dài nhiều năm.

Một chiến lược được tính toán kỹ lưỡng

Vào tháng 7-2021, Abu Dhabi lần đầu tiên công khai từ chối thực hiện kỷ luật chung của OPEC+ và yêu cầu điều chỉnh tăng hạn ngạch sản xuất của mình - mức tham chiếu lịch sử được sử dụng để tính toán hạn ngạch - nhằm phản ánh đúng khả năng khai thác thực tế của Công ty Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC), công ty quốc doanh của UAE.

Cuộc đàm phán kéo dài 18 ngày cuối cùng cũng có kết quả với việc UAE đạt được mức tăng 500.000 thùng dầu/ngày. Nhưng sự kiện này đã nhấn mạnh hai điều: Kỷ luật chung của OPEC dưới sự dẫn dắt của Saudi Arabia không còn được duy trì và UAE sẵn sàng công khai rời liên minh này để bảo vệ lợi ích công nghiệp của họ.

Một cơ sở sản xuất dầu khí của UAE. Ảnh: Bloomberg

Những diễn biến sau đây xác nhận xu hướng này. Vào tháng 11-2022, công ty ADNOC đã công bố khoản đầu tư 150 tỷ USD cho giai đoạn 2023-2027, phần lớn trong số đó được dành để tăng công suất. Mục tiêu 5 triệu thùng/ngày, ban đầu được đặt ra cho năm 2030, đã được đẩy sớm lên năm 2027. Công suất tăng từ 4,2 triệu thùng/ngày vào năm 2022 lên 4,85 triệu thùng/ngày vào giữa năm 2025.

Trong cùng thời kỳ, UAE thường xuyên vượt quá hạn ngạch OPEC+. Khi tổ chức này cuối cùng cho phép tăng thêm hạn ngạch cơ bản lên 3,5 triệu thùng/ngày vào tháng 6-2024, thì giấy phép này đã lỗi thời vào thời điểm được cấp.

Thời điểm vẫn vô cùng quan trọng

Trong bối cảnh chiến tranh khu vực và eo biển Hormuz bị đóng cửa với 70% lưu lượng giao thông thông thường, việc rút khỏi OPEC và liên minh OPEC+ của UAE vào tháng 4-2026 có vẻ như là một quyết định mang tính cơ hội. Nhưng thực tế không phải vậy và Bộ trưởng Năng lượng của UAE, Suhail Mohammed Faraj Al Mazrouei đã làm rõ điều này. Trong cuộc phỏng vấn với kênh truyền hình CNBC của Mỹ ngày 28-4, ông Al Mazrouei tuyên bố rằng, UAE đã chọn thời điểm này chính xác vì việc đóng cửa eo biển Hormuz hạn chế tác động tức thời của việc ngừng sản xuất lên thị trường. Nói cách khác, đây là thời điểm ít gây xáo trộn nhất đối với các nhà sản xuất khác. UAE không rời OPEC vì chiến tranh. Họ đang nắm bắt chiến tranh như một cơ hội để ra đi một cách suôn sẻ.

Ông Suhail Mohammed Faraj Al Mazrouei, Bộ trưởng Năng lượng và Cơ sở hạ tầng UAE (ngoài cùng bên trái) tham dự sự kiện "Make it in the Emirates" lần thứ 5 tại Abu Dhabi, ngày 4-5-2026. Ảnh: slate.fr

Yếu tố quyết định nằm ở khái niệm về "cửa sổ cơ hội". Chiến lược của UAE là tối đa hóa doanh thu dầu mỏ hiện tại trước khi nguồn dự trữ cạn kiệt, bằng cách giải phóng mình khỏi những ràng buộc chung cản trở sản xuất. Lựa chọn này là hợp lý khi xem xét cấu trúc nội bộ của đất nước. UAE được tổ chức theo mô hình liên bang quân chủ, bao gồm 7 tiểu vương quốc: Abu Dhabi (thủ đô), Ajman, Dubai (thành phố lớn nhất), Fujairah, Ras Al Khaimah, Sharjah và Umm Al Quwain. Trong số 100 tỷ thùng dầu dự trữ đã được chứng minh của UAE (tương đương khoảng 55 năm sản xuất với tốc độ mục tiêu 5 triệu thùng/ngày), 96% nằm ở Abu Dhabi. Dubai, nơi dầu mỏ chỉ chiếm chưa đến 1% GDP, hoạt động mà không cần doanh thu từ dầu mỏ vì nó thiếu nguồn thu này… Trong khi Abu Dhabi tối đa hóa lợi nhuận, Dubai đa dạng hóa nền kinh tế, thì việc rời khỏi OPEC+ thể hiện rõ ràng cho sự lựa chọn không thể nào khác của UAE.

“Quyết định này được đưa ra sau một cuộc đánh giá toàn diện chính sách sản xuất dầu và năng lực sản xuất dầu trong tương lai của quốc gia, và hoàn toàn dựa trên lợi ích quốc gia của UAE, trách nhiệm của UAE với tư cách một nhà cung ứng năng lượng đáng tin cậy, và cam kết không có gì lay chuyển được của UAE trong việc duy trì sự ổn định của thị trường”, ông Al Mazrouei nhấn mạnh trong một bài đăng trên mạng xã hội X.