Mô hình chính quyền 3 cấp: Tạo bước đột phá chiến lược trong tinh gọn hệ thống chính trị

Công tác lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện đã được Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, các cấp ủy, tổ chức đảng từ Trung ương đến địa phương triển khai quyết liệt với quyết tâm chính trị cao, hành động mạnh mẽ. Chỉ trong thời gian ngắn, các cơ quan đã hoàn thành một khối lượng công việc đặc biệt lớn, chuẩn bị đầy đủ các điều kiện để ngày 1-7-2025 cả nước đã đồng loạt tổ chức lễ công bố các nghị quyết, quyết định về bộ máy hệ thống chính trị và chính quyền 3 cấp. 

Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc - Trưởng ban Chỉ đạo sơ kết Báo cáo tại Hội nghị.

Theo đó, công tác chính trị tư tưởng, thông tin tuyên truyền được triển khai quyết liệt, tạo sự đồng thuận thống nhất cao trong cán bộ, đảng viên và nhân dân. Bộ máy mới đi vào hoạt động ổn định ngay sau khi công bố, bảo đảm hoạt động liên tục, thông suốt, không để khoảng trống quyền lực, không để gián đoạn phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Nêu rõ 6 kết quả nổi bật sau 1 năm vận hành mô hình mới, Trưởng ban Tổ chức Trung ương cho biết, một là, hệ thống các văn bản quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước đã được rà soát và ban hành kịp thời, đầy đủ, đồng bộ, chất lượng, đáp ứng yêu cầu thực tiễn, góp phần quan trọng trong việc bảo đảm bộ máy hoạt động thông suốt, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả. Việc phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền được rà soát, điều chỉnh theo nguyên tắc một việc, một cơ quan chủ trì, một người chịu trách nhiệm chính; từng bước khắc phục tình trạng chồng chéo, bỏ sót việc, đùn đẩy, không rõ ai chịu trách nhiệm đến cùng. Việc phân định thẩm quyền giữa Trung ương, cấp tỉnh, cấp xã rõ hơn, tạo cơ sở để cá thể hóa trách nhiệm, nâng cao kỷ luật, kỷ cương trong thực thi công vụ.

Hai là, việc sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy được tiến hành khẩn trương, đồng bộ, quyết liệt, tạo bước đột phá chiến lược trong việc tinh gọn hệ thống chính trị, mở rộng không gian phát triển và khắc phục triệt để sự cồng kềnh, các tầng nấc trung gian, làm thay đổi căn bản cấu trúc và phương thức vận hành trên mọi phương diện.

Sắp xếp đơn vị hành chính từ 63 xuống còn 34 đơn vị tỉnh, thành phố; từ 10.035 xuống còn 3.321 đơn vị cấp xã, kết thúc 696 đơn vị cấp huyện đã góp phần xác lập quy mô quản trị phù hợp, tối ưu hóa nguồn lực và kiến tạo phát triển.

Bộ máy của hệ thống chính trị, các cơ quan Đảng, Quốc hội, Chính phủ, Mặt trận, lực lượng vũ trang, các cơ quan tư pháp từ Trung ương đến địa phương được tổ chức lại đồng bộ, tinh gọn, giảm tầng nấc trung gian, hướng mạnh về cơ sở, gắn với đổi mới mạnh mẽ, thực chất phương thức hoạt động, nâng cao năng lực thực thi tại các xã.

Công tác tuyển chọn, bố trí, sử dụng và bổ nhiệm, giới thiệu cán bộ ứng cử các chức danh lãnh đạo, quản lý các cấp có nhiều đổi mới, đồng bộ hơn, đặc biệt lần đầu tiên hoàn thành việc bố trí 100% bí thư, chủ tịch tỉnh ủy, thành ủy không phải là người địa phương; chủ nhiệm ủy ban kiểm tra, thanh tra, chánh án tòa án, viện trưởng viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh không phải là người địa phương.

Cùng với tinh gọn bộ máy hệ thống chính trị và quy định cán bộ, phân cấp, quy hoạch, bổ nhiệm, miễn nhiệm, đánh giá đã kịp thời được rà soát, hoàn thiện, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất và minh bạch…

Các đại biểu tham dự hội nghị.

Ba là, công tác cán bộ được thực hiện đồng bộ với sắp xếp tổ chức bộ máy. Công tác kiện toàn, bố trí cán bộ sau sáp nhập ở Trung ương và địa phương được thực hiện bài bản, thận trọng, có nhiều đổi mới và tạo sự đồng thuận cao.

Bốn là, đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số trong toàn hệ thống chính trị, phục vụ vận hành hiệu quả mô hình mới. Bộ máy tinh gọn gắn với chuyển đổi số đã tạo được bước đột phá, hiện thực hóa mục tiêu xây dựng chính quyền gần dân.

"Kết quả mức độ hài lòng của người dân đạt 83,08%, đặc biệt 89,09% ý kiến ghi nhận cơ bản không còn tình trạng công chức sách nhiễu, phiền hà. Đây là những minh chứng thực chất, củng cố vững chắc niềm tin của nhân dân vào các quyết sách của Đảng", Trưởng ban Tổ chức Trung ương cho biết.

Năm là, công tác quản lý tài chính và tài sản công, bảo đảm điều kiện vận hành được cấp ủy, chính quyền triển khai đồng bộ, khẩn trương, tạo nguồn lực vật chất cho mô hình chính quyền 3 cấp hoạt động thông suốt, hiệu quả.

Các bộ, ngành, địa phương đã hoàn thành rà soát cơ sở nhà đất dôi dư, bước đầu chuyển đổi mục đích sử dụng nhiều cơ sở nhà đất phục vụ trực tiếp cho cộng đồng và an sinh xã hội theo đúng định hướng của Đảng; tăng cường bố trí nguồn lực bảo đảm các điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ vận hành chính quyền 3 cấp.

Sáu là, đã thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống nhân dân. Năm 2025, kinh tế vĩ mô ổn định, các cân đối lớn được bảo đảm. Năm 2025, cả nước hoàn thành vượt mức 15/15 chỉ tiêu, đạt và vượt 22/26 chỉ tiêu kinh tế - xã hội chủ yếu của cả giai đoạn 2021 - 2025. Quốc phòng, an ninh, trật tự, chính trị xã hội được giữ vững, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân ngày càng nâng cao.

Đặc biệt, tổ chức thành công Đại hội Đảng các cấp và Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, thể hiện rõ vai trò lãnh đạo của Đảng, sự vận hành có hiệu quả của hệ thống chính trị theo mô hình mới.

Trưởng ban Tổ chức Trung ương cũng cho biết, từ thực tiễn sinh động quá trình tái thiết cấu trúc bộ máy, một số cách làm hay, mô hình tiêu biểu đã được định hình, đồng thời rút ra nhiều bài học kinh nghiệm.