Một số thủ đoạn lừa đảo mới trên không gian mạng

1. Các đối tượng lừa đảo tìm kiếm, thu thập thông tin cá nhân (số điện thoại, tài khoản mạng xã hội, hình ảnh) sau đó sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) cắt ghép hình ảnh của người dân/quân nhân (gọi tắt là nạn nhân) vào các hình ảnh, video nhạy cảm... rồi nhắn tin, gọi điện uy hiếp, yêu cầu chuyển tiền nhằm chiếm đoạt tài sản.

2. Làm nhiệm vụ “việc nhẹ, lương cao” qua mạng để nhận hoa hồng: Các đối tượng tiếp cận tài khoản mạng xã hội của nạn nhân, mời gọi tham gia làm nhiệm vụ online với cam kết thu nhập cao. Khi đồng ý tham gia, nạn nhân có thể nhận được tiền lãi sau một số nhiệm vụ ban đầu với số tiền nhỏ. Dần dần, chúng sẽ yêu cầu nạn nhân đầu tư số tiền lớn hơn hoặc lấy nhiều lý do để “giam tiền” như: Cơ quan thuế nước ngoài phong tỏa, thao tác sai, lỗi giao dịch... và yêu cầu nạn nhân chuyển thêm tiền để có thể rút toàn bộ vốn về. Sau khi đạt được mục đích, các đối tượng cắt đứt liên lạc.

3. Lừa nạn nhân truy cập vào đường link giả mạo để chiếm đoạt tài khoản mạng xã hội: Các đối tượng giả làm “hotgirl”, bạn bè... kết bạn online với nạn nhân, dẫn dụ nạn nhân truy cập vào các đường link có giao diện giống mạng xã hội (Facebook, Zalo...) do chúng tạo dựng. Khi nạn nhân đăng nhập tài khoản mạng xã hội sẽ bị chúng thu thập tài khoản, mật khẩu. Khi chiếm được quyền điều khiển tài khoản mạng xã hội của nạn nhân, các đối tượng sẽ nhắn tin, gọi điện đánh lừa người thân, quen của nạn nhân vay, mượn tiền nhằm chiếm đoạt tài sản.

Người dân và quân nhân cần cảnh giác với các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng. Ảnh: qdnd.vn

4. Các đối tượng giả danh cơ quan chức năng (công an, tòa án, viện kiểm sát...) gọi điện hoặc nhắn tin thông báo nạn nhân có liên quan đến vụ việc nào đó để đe dọa. Thông thường, các đối tượng yêu cầu nạn nhân gọi video trực tuyến, thậm chí tạo dựng không gian làm việc giống trụ sở cơ quan công quyền nhằm lấy niềm tin. Tiếp đó, chúng sẽ gửi link cài ứng dụng, phần mềm chứa mã độc. Các ứng dụng, phần mềm này hoạt động ngầm, đánh cắp mã OTP, thông tin đăng nhập, mật khẩu và chuyển tiền khỏi tài khoản của nạn nhân.

5. Giả mạo nhân viên công ty điện lực, công ty nước sạch... để lừa đảo. Hình thức này tuy không mới, nhưng vẫn có nhiều người trở thành nạn nhân.

Các đối tượng thường giả danh nhân viên công ty điện lực, nước sạch... gọi điện hoặc nhắn tin với nạn nhân thông báo khách hàng nợ tiền điện, nước hoặc sử dụng dịch vụ bất thường, đe dọa nếu không thanh toán ngay sẽ bị ngừng cung cấp dịch vụ. Tiếp đó, các đối tượng đề nghị khách hàng kết bạn qua ứng dụng nhắn tin (Zalo, Viber...), hướng dẫn tải ứng dụng giả mạo của công ty điện lực, công ty nước sạch hoặc gửi mã QR yêu cầu nạn nhân thanh toán qua các kênh đó. Khi nạn nhân truy cập vào đường link tải ứng dụng giả mạo hoặc quét mã QR thì sẽ bị các đối tượng chiếm quyền điều khiển thiết bị và dễ dàng chiếm đoạt số tiền trong tài khoản ngân hàng.

6. Lừa đảo các gói du lịch nghỉ hè hấp dẫn: Thủ đoạn lừa đảo này lợi dụng nhu cầu săn vé máy bay giá rẻ và voucher (khuyến mại) du lịch của người dân. Các đối tượng lập các hội nhóm bán vé máy bay, thanh lý voucher du lịch, quảng cáo các gói khuyến mãi, giảm giá tour du lịch tại các khu nghỉ dưỡng nổi tiếng. Khi khách hàng liên hệ, chúng yêu cầu chuyển khoản đặt cọc một phần tiền. Sau khi nhận tiền, trang web hoặc hội nhóm kể trên sẽ biến mất.

7. Kêu gọi đầu tư tài chính, tiền ảo với lợi nhuận cao: Các đối tượng lừa đảo lập các website và ứng dụng đầu tư tài chính giả mạo, hứa hẹn lãi suất cao và khả năng rút vốn dễ dàng. Ban đầu, chúng trả lãi đầy đủ để tạo lòng tin từ nạn nhân. Tuy nhiên, khi nạn nhân tiếp tục đầu tư với số tiền lớn hơn, các đối tượng lập tức chặn tài khoản và chiếm đoạt toàn bộ số tiền.

Cán bộ, chiến sĩ Bộ tư lệnh 86 tham gia diễn tập về an toàn thông tin, bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng. Ảnh: ANH THẾ

8. Mạo danh dịch vụ hỗ trợ lấy lại tiền đã bị lừa: Đánh vào tâm lý hoang mang của những người vừa bị lừa đảo qua mạng, các đối tượng đóng vai luật sư, nhân viên ngân hàng, kỹ sư công nghệ thông tin... quảng cáo có thể giúp những người từng bị lừa đảo lấy lại tiền đã mất. Chúng liên tục gọi điện, nhắn tin và yêu cầu nạn nhân phải trả trước “phí dịch vụ”. Sau khi thu được tiền từ nạn nhân, các đối tượng lập tức cắt đứt liên lạc.

Bộ tư lệnh 86 khuyến cáo các cơ quan, đơn vị thông tin đến cán bộ, nhân viên, người lao động sử dụng các biện pháp bảo mật thông tin cá nhân như mật khẩu phức tạp (có chữ thường, chữ hoa, số và ký hiệu đặc biệt), xác thực hai yếu tố; kiểm tra và quản lý quyền truy cập của các ứng dụng điện thoại và máy tính để ngăn chặn việc thu thập thông tin trái phép.

Tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân của bản thân và người thân (giấy tờ tùy thân, địa chỉ, số điện thoại) cho các trang web, mạng xã hội khi chưa xác định chính xác mức độ uy tín. Kiểm tra, xác minh danh tính của người mà mình mới kết nối online trước khi tiến xa hơn trong các mối quan hệ.

Cảnh giác khi nhận được lời mời tham gia làm cộng tác viên online từ các tài khoản hoặc bạn bè ảo trên mạng xã hội. Tuyệt đối không chuyển tiền trước để thực hiện các nhiệm vụ, công việc tìm kiếm qua mạng khi chưa xác thực danh tính của công ty chủ quản. Cảnh giác khi nhận các cuộc gọi tự xưng là cán bộ cơ quan quản lý nhà nước, nhân viên ngân hàng, nhà mạng, công ty điện, nước sạch... đề nghị cung cấp thông tin cá nhân.

Không cài đặt ứng dụng, phần mềm lạ vào điện thoại và kết nối ứng dụng, phần mềm đó với tài khoản ngân hàng cá nhân. Không thực hiện các đề nghị quét mã QR, quay video khuôn mặt khi không biết rõ mục đích.

Trong trường hợp nạn nhân là quân nhân, cần khẩn trương báo cáo lãnh đạo, chỉ huy đơn vị, liên hệ ngay với cơ quan chức năng để được hỗ trợ, xử lý. Lưu giữ tất cả các bằng chứng liên quan (tin nhắn, hình ảnh, email, số điện thoại) để phục vụ quá trình điều tra, xử lý, tuyệt đối không trả tiền chuộc vì có thể khuyến khích các đối tượng xấu tiếp tục đe dọa.

LÊ HIẾU