Nâng tầm hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia

Chỉ số ĐMST toàn cầu liên tục được thăng hạng

ĐMST là yêu cầu khách quan, lựa chọn chiến lược, ưu tiên hàng đầu của các nước trong quá trình phát triển nhanh, bền vững và không để ai bị bỏ lại phía sau. Nhờ những chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và sự chung tay của các bộ, ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp, các nhà khoa học, sự hỗ trợ của các tổ chức, bạn bè quốc tế, hệ thống ĐMST của nước ta ngày càng hoàn thiện.

Từ năm 2017 đến nay, chỉ số ĐMST toàn cầu của Việt Nam liên tục được cải thiện, tăng từ vị trí 59 (năm 2016) lên vị trí 46 (năm 2023). Mới đây nhất, ngày 26-9, Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) đã công bố Báo cáo Chỉ số ĐMST toàn cầu (Global Innovation Index 2024-GII) năm 2024. Theo đó, Việt Nam được xếp hạng 44/133 quốc gia, nền kinh tế, tăng 2 bậc so với năm 2023.

Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng làm việc với Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn NVIDIA tại NIC cơ sở Hòa Lạc. Ảnh do Bộ Kế hoạch và Đầu tư cung cấp

Một trong những dấu ấn nổi bật đánh dấu bước tiến rất lớn của Việt Nam trong quyết tâm và nỗ lực phát triển hệ sinh thái ĐMST là sự ra đời của NIC tại Quyết định số 1269/QĐ-TTg ngày 2-10-2019 của Thủ tướng Chính phủ, với chức năng hỗ trợ và phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp, ĐMST của Việt Nam, góp phần đổi mới mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học và công nghệ. Đánh giá NIC đã góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trên bản đồ ĐMST, ông Rafael Frankel, Giám đốc Chính sách công khu vực Nam Á và Đông Nam Á, Tập đoàn Meta cho biết, Meta và Bộ Kế hoạch và Đầu tư thông qua NIC đã có sự hợp tác rất tuyệt vời; những kết quả đạt được của NIC trong 5 năm qua góp phần quan trọng trong việc thúc đẩy ĐMST, tăng trưởng kinh tế số, đưa Việt Nam vào bản đồ những quốc gia số năng động và ĐMST trong khu vực.

Nhìn lại hành trình phát triển 5 năm của NIC, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Thị Bích Ngọc nhấn mạnh: Sau 5 năm hoạt động, Trung tâm đã từng bước khẳng định vai trò đầu mối quốc gia về ĐMST, là đơn vị dẫn dắt kết nối hệ sinh thái ĐMST hoàn chỉnh cho Việt Nam. Các kết quả của Trung tâm thể hiện trên nhiều mặt như: Hoàn thiện hạ tầng các cơ sở hoạt động; xây dựng cơ chế, chính sách ưu đãi cho ĐMST; phát triển hệ sinh thái ĐMST Việt Nam với đầy đủ các chủ thể tham gia; hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các nguồn lực; tham gia phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của Việt Nam.

Sứ mệnh của NIC là phải trở thành đầu tàu thúc đẩy ĐMST

Có thể thấy, thời gian vừa qua, NIC đã tích cực chuẩn bị những điều kiện để sẵn sàng đón nhận, hợp tác với các doanh nghiệp, nhà đầu tư trong nước và nước ngoài ở lĩnh vực công nghệ. Về hạ tầng, với tổng diện tích gần 30.000m2 tại cơ sở ở Cầu Giấy và Khu công nghệ cao Hòa Lạc (Hà Nội), NIC đã trở thành chủ thể hệ sinh thái cũng như trở thành không gian dành cho ĐMST lớn nhất cả nước. Nhiều doanh nghiệp, tập đoàn công nghệ lớn từ các quốc gia, viện-trường đã thiết kế và lặp đặt những phòng Lab, phòng kiểm thử, trung tâm nghiên cứu và phát triển...

Cùng với đó, NIC đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng chính sách, tạo cơ sở pháp lý cho việc hỗ trợ, phát triển bền vững hệ sinh thái ĐMST quốc gia. Điển hình như tham gia góp ý dự thảo Luật Công nghiệp công nghệ số, Nghị định về khu công nghệ cao; nghiên cứu trình Chính phủ xây dựng Đề án “Đào tạo nguồn nhân lực cho ngành công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, định hướng đến năm 2050”...

Một trong những dấu ấn nổi bật của NIC cần nhắc tới đó là khẳng định được vai trò là cầu nối quan trọng của Việt Nam với các đối tác quốc tế. NIC đã tổ chức nhiều hoạt động có tiếng vang như kết nối gần 200 tổ chức, quỹ đầu tư tại Diễn đàn Quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo Việt Nam; vận hành Mạng lưới ĐMST Việt Nam với hơn 2.000 chuyên gia tại 20 quốc gia; đã hình thành và bảo trợ Mạng lưới các trung tâm ĐMST trường đại học, quy tụ gần 60 thành viên từ các trường đại học hàng đầu Việt Nam... Sự hiện diện của tập đoàn, doanh nghiệp quốc tế hàng đầu về công nghệ như Google, Siemens, Samsung, Cadence, Synopsis, Qorvo... đã mang lại sự lan tỏa rất lớn, giúp các doanh nghiệp Việt Nam không chỉ vươn ra thị trường toàn cầu mà còn tiếp thu các công nghệ, mô hình tiên tiến để tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững.

Hiện nay, hoạt động ĐMST diễn ra sôi động trên toàn cầu, đem lại những cơ hội nhưng cũng gặp nhiều thách thức. Thứ trưởng Nguyễn Thị Bích Ngọc cho rằng, thành công của NIC trong thời gian qua mới chỉ là kết quả bước đầu, hành trình ĐMST phía trước còn nhiều gian nan, thử thách và những yêu cầu mới đặt ra từ thực tiễn. Trong thời gian tới, Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các ban, bộ, ngành, các cơ quan, tổ chức trong nước, quốc tế để tiếp tục xây dựng, vận hành hiệu quả, thành công Trung tâm ĐMST Quốc gia, góp phần thúc đẩy các giá trị ĐMST vì một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng.

NIC được kỳ vọng là nơi quy tụ, dẫn dắt, kết nối, từng bước hoàn thiện hệ sinh thái ĐMST quốc gia, giúp Việt Nam nắm bắt thời cơ nghìn năm có một của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư để bứt phá vươn lên. Để thực hiện sứ mệnh này, ông Vũ Quốc Huy, Giám đốc NIC chia sẻ, sau 5 năm vận hành, NIC đã sẵn sàng cho một bước nhảy vọt mới. NIC tiếp tục có những giải pháp mang tính đồng bộ, toàn diện để hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp ĐMST.

Cụ thể, cùng với sự phát triển hạ tầng và môi trường công nghệ, NIC sẽ thúc đẩy hơn nữa sự hợp tác giữa các doanh nghiệp với viện-trường, các cơ quan nghiên cứu; có cơ chế, chính sách đặc thù nhằm thu hút nhân tài quốc tế, tạo điều kiện thuận lợi để các chuyên gia đến Việt Nam làm việc; phát triển hệ sinh thái ĐMST, khuyến khích hợp tác công tư...

KHÁNH AN