Ngăn chặn nguy cơ dịch lở mồm long móng xâm nhập vào Việt Nam

Cùng với đó, tại báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã cung cấp đầy đủ thông tin về tình hình dịch bệnh và các giải pháp ứng phó, nhấn mạnh nguy cơ xâm nhập của chủng virus mới này vào nước ta.

Theo TS Phùng Đức Tiến, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, bệnh LMLM là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do virus thuộc họ Picornaviridae, giống Aphthovirus gây ra, lây lan nhanh trên nhiều loài động vật móng guốc chẵn như trâu, bò, lợn, dê, cừu… Virus có 7 tuýp huyết thanh gồm A, O, C, Asia1, SAT1, SAT2, SAT3. Trong điều kiện đàn gia súc chưa có miễn dịch phù hợp, tỷ lệ mắc bệnh có thể lên tới 100%, trong khi tỷ lệ chết ở gia súc trưởng thành khoảng 1-5%, nhưng ở con non có thể lên tới 20% hoặc cao hơn, chủ yếu do viêm cơ tim và suy tim cấp.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, virus LMLM serotype SAT1 lưu hành chủ yếu tại châu Phi với 13 topotype (SAT1/I đến SAT1/XIII). Tuy nhiên, từ năm 2025 đến nay, chủng virus này lan rộng sang nhiều khu vực ngoài châu Phi.

Cụ thể, từ tháng 3-2025, SAT1 được ghi nhận tại Iraq, sau đó xuất hiện tại nhiều quốc gia Trung Đông và Tây Á như Bahrain, Iran, Israel, Kuwait, Lebanon, Ai Cập, Cộng hòa Síp, Thổ Nhĩ Kỳ, Azerbaijan.

Bệnh long móng trên trâu bò. Ảnh: Báo Nông nghiệp và Môi trường

Đáng chú ý, đầu tháng 4-2026, Trung Quốc lần đầu thông báo phát hiện 219 ca bệnh trên bò nhiễm virus LMLM serotype SAT1 topotype I tại hai tỉnh Cam Túc và Tân Cương.

Tại Việt Nam, đến nay chưa ghi nhận sự lưu hành của chủng SAT1. Tuy nhiên, nguy cơ xâm nhiễm được đánh giá luôn hiện hữu, đặc biệt thông qua hoạt động vận chuyển trái phép động vật qua biên giới, cửa khẩu, đường mòn, lối mở.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các địa phương tăng cường giám sát dịch bệnh, đặc biệt tại khu vực biên giới; kịp thời phát hiện, lấy mẫu xét nghiệm, khoanh vùng và xử lý ổ dịch khi còn ở phạm vi hẹp.

Con đường lây nhiễm bệnh lở mồm long móng trên vật nuôi. Ảnh: Báo Nông nghiệp và Môi trường

Công tác kiểm soát vận chuyển, buôn bán động vật và sản phẩm động vật được siết chặt tại các cửa khẩu, chợ đầu mối, cơ sở giết mổ. Các lực lượng chức năng như thú y, công an, bộ đội biên phòng, quản lý thị trường được yêu cầu phối hợp chặt chẽ để ngăn chặn nhập lậu gia súc.

Bộ cũng chỉ đạo hướng dẫn người chăn nuôi thực hiện nghiêm các biện pháp an toàn sinh học; đẩy mạnh tuyên truyền để người dân không mua bán gia súc không rõ nguồn gốc.

Ở cấp Trung ương, Cục Chăn nuôi và Thú y được giao xây dựng kế hoạch giám sát trên phạm vi cả nước; chuẩn bị đầy đủ vật tư, hóa chất, sinh phẩm, quy trình xét nghiệm nhằm phát hiện sớm virus SAT1.