Người dân nên tiêm vaccine đầy đủ để kiểm soát bệnh sởi

Từ đầu năm 2025 đến nay, cả nước ghi nhận rải rác hơn 42.000 trường hợp nghi mắc sởi tại 63 tỉnh, thành phố, đa số trường hợp mắc bệnh ở nhóm trẻ em từ 9 tháng tuổi đến dưới 15 tuổi.

Tại Bệnh viện Nhi Trung ương, số lượng bệnh nhi mắc sởi nhập viện bắt đầu gia tăng từ cuối năm 2024 cho đến nay. Nếu như năm 2024, bệnh viện điều trị cho 796 ca sởi nhập viện, thì gần 3 tháng đầu năm 2025 đã tiếp nhận 1.367 ca. Đặc biệt, tỷ lệ trẻ mắc sởi chưa tiêm chủng chiếm khá cao.

Tiến sĩ, bác sĩ Trương Hữu Khanh, Phó chủ tịch Liên chi hội truyền nhiễm TP Hồ Chí Minh cho biết, sởi có tốc độ lây lan rất nhanh. Một người có thể truyền cho 18 người, do đó mọi người tiêm vaccine phòng bệnh càng sớm càng tốt.

Bác sĩ Khanh khuyến cáo, cần tiêm đúng và đủ liều sởi, với tối thiểu hai mũi vaccine. Ở một số địa phương, vaccine được tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi được tính là mũi chống dịch và không ảnh hưởng tới phác đồ tiêm cơ bản. Như vậy, mỗi trẻ có thể cần tới 3 mũi vaccine phòng sởi. Trẻ có bệnh nền tim mạch, bệnh bẩm sinh, suy giảm miễn dịch, tùy theo tình trạng sức khỏe, có thể được chỉ định tiêm tại bệnh viện thay vì ở cơ sở tiêm chủng.

Người dân nên tiêm vaccine đầy đủ để kiểm soát bệnh sởi.

Ngoài trẻ nhỏ, trẻ lớn và người lớn chưa có miễn dịch như chưa từng mắc sởi hoặc chưa tiêm vaccine cũng có nguy cơ cao nhiễm sởi, cần tiêm chủng vaccine. Theo bác sĩ Khanh, phụ nữ có kế hoạch mang thai nên hoàn thành phác đồ chủng ngừa trước 3 tháng nhằm bảo vệ thai kỳ, truyền kháng thể thụ động cho con trong những tháng đầu đời. Những thành viên khác trong gia đình cũng cần rà soát lịch sử tiêm chủng để tiêm phòng đủ mũi.

Bác sĩ Khanh cho biết, một số người suy nghĩ, nếu mắc bệnh sởi chỉ cần cách ly người bệnh thôi, quan điểm này không đúng. Sởi có thể lây lan từ 4 ngày trước khi có triệu chứng như phát ban và có một số trường hợp trẻ mắc sởi nhưng không phát ban. Bệnh cũng dễ nhầm lẫn với các bệnh cảm, cúm hoặc hô hấp thông thường khác. Bên cạnh đó, sởi không chỉ lây trực tiếp mà còn qua trung gian như bàn tay, mặt bàn, ghế, quần áo, môi trường sinh hoạt có nhiễm virus, rất khó kiểm soát nguồn lây.

Bên cạnh đó, khi người lớn mắc sởi, có thể có những triệu chứng không điển hình, nhẹ hơn trẻ em, nên vẫn là đối tượng phát tán virus, là nguồn lây cho các đối tượng nguy cơ cao như trẻ nhỏ, thai phụ, người cao tuổi trong gia đình. Đó là lý do có nhiều trẻ không biết tiếp xúc với ai mắc bệnh nhưng vẫn bị sởi.

Chuyên gia này cũng phân tích, người chưa có miễn dịch với sởi như chưa tiêm vaccine hoặc chưa từng mắc bệnh, nếu thoát mắc bệnh năm nay, sẽ chưa chắc thoát được trong các đợt dịch tới. "Chỉ có một vũ khí duy nhất chống lại sởi đã được chứng minh là vaccine. Theo nguyên tắc, dịch sởi chỉ có thể chặn đứng chuỗi lây nhiễm, khi tỷ lệ tiêm chủng vaccine sởi trong cộng đồng đạt từ 95% trở lên. Với tỷ lệ tiêm chủng này, không chỉ bảo vệ bản thân trẻ được tiêm, mà còn gián tiếp góp phần bảo vệ những trẻ có bệnh lý phải hoãn tiêm hay thuộc nhóm chống chỉ định”, bác sĩ Khanh khuyến cáo.

Bác sĩ Bạch Thị Chính, Giám đốc Y khoa Hệ thống tiêm chủng VNVC cho biết, Việt Nam hiện có nhiều loại vaccine phòng sởi gồm: Mũi sởi đơn MVVAC (Việt Nam); loại phối hợp sởi - rubella (MRVAC), loại phối hợp 3 trong 1 sởi - quai bị - rubella Priorix (Bỉ); loại phối hợp sởi - quai bị - rubella MMR II (Mỹ). Các vaccine được cung cấp trong chương trình Tiêm chủng Mở rộng (miễn phí) và dịch vụ.

Trong tình hình dịch sởi bùng phát như hiện nay, vaccine sởi có thể tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi. Mũi này được tính là mũi “chống dịch” (mũi sởi 0). Sau đó, trẻ vẫn tuân thủ theo đúng lịch thường quy là 2 mũi vaccine có thành phần sởi lúc 9 tháng tuổi và sau 12 tháng tuổi. Tiêm đầy đủ vaccine có hiệu quả phòng bệnh lên đến 98%.

Tin, ảnh: CHÂU ANH