Nỗ lực thúc đẩy thi công 2 dự án cao tốc trọng điểm qua Lạng Sơn, Cao Bằng

Là phân đoạn đầu của trục cao tốc Bắc - Nam phía Đông, dự án cao tốc Hữu Nghị - Chi Lăng có chiều dài 60km, đi qua 7 xã, phường trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn. Dự án cao tốc này được đầu tư theo phương thức đối tác công - tư (PPP) với tổng mức đầu tư hơn 11.000 tỷ đồng.

Dự án được khởi công từ tháng 4-2024 và đang được triển khai với nhịp độ khẩn trương. Dự kiến, toàn bộ dự án sẽ hoàn thành vào ngày 30-9-2026, vượt tiến độ 3 tháng so với kế hoạch ban đầu.

Các đơn vị thi công huy động lượng lớn nhân sư, máy móc, thiết bị, triển khai 130 mũi thi công tại dự án cao tốc Hữu Nghị - Chi Lăng.

Ông Lương Văn Hiệp - Tổng giám đốc doanh nghiệp dự án cho biết, nhằm đáp ứng mục tiêu trên, lực lượng thi công đang huy động 2.600 nhân sự, 1.200 thiết bị và triển khai 130 mũi thi công. Giá trị thực hiện đến nay đạt hơn 71% theo giá trị hợp đồng điều chỉnh.

Cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh dài 121km, kết nối hai tỉnh Lạng Sơn và Cao Bằng, được triển khai đầu tư theo hai giai đoạn với tổng mức vốn khoảng 26.000 tỷ đồng. Trong đó, giai đoạn 1 có chiều dài 93,35km, gồm 64 cây cầu vượt, bắc qua sông Kỳ Cùng, sông Bằng Giang cùng nhiều khe suối và các tuyến tỉnh lộ. Giai đoạn 1 dự án Đồng Đăng - Trà Lĩnh có 2 hầm xuyên núi là Đông Khê (500m) và Thất Khê (200m). Đến nay, công tác thi công các hạng mục trong và ngoài hầm đã cơ bản hoàn thiện.

Cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh kết nối hai tỉnh Lạng Sơn và Cao Bằng.

Giai đoạn 2 gồm mở rộng 93,35km đã đầu tư ở giai đoạn 1 và xây mới 27,71km cao tốc (gồm 17 cầu và 3 hầm xuyên núi) nối lên cửa khẩu Trà Lĩnh (tỉnh Cao Bằng).

Toàn dự án hiện triển khai 132 mũi thi công cầu, hầm, đường với gần 900 máy móc, thiết bị và hơn 2.000 nhân sự. Một số đoạn tuyến đang tổ chức thi công mở rộng nền đường 17m lên 22m theo quy mô hoàn thiện của giai đoạn 2.

Hầm xuyên núi trên tuyến cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh.

Đặc biệt, lực lượng thi công hiện huy động 4 dây chuyền thảm bê tông nhựa công suất lớn để triển khai thảm nhựa mặt đường. Đến nay, tổng sản lượng thực hiện các gói thầu xây lắp đạt 74% giá trị hợp đồng. Đến tháng 12-2026, dự án đặt mục tiêu hoàn thành 93km từ Đồng Đăng (Lạng Sơn) tới Đông Khê (Cao Bằng) trên quy mô nền đường 22m.

Trong chuyến kiểm tra 2 dự án cao tốc này vào ngày 6-5 mới đây, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh ghi nhận tinh thần làm việc khẩn trương, quyết liệt của các lực lượng thi công. Đồng thời, yêu cầu các đơn vị tiếp tục huy động tối đa nhân lực, thiết bị để đẩy nhanh tiến độ, hoàn thành dự án theo kế hoạch.

Tuyến cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh đi qua khu vực có điều kiện địa hình, địa chất phức tạp.

Tiếp tục tháo gỡ khó khăn, giải tỏa áp lực

Để bảo đảm mục tiêu đưa dự án Hữu Nghị - Chi Lăng về đích đúng và sớm tiến độ, doanh nghiệp dự án kiến nghị các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền sớm bố trí nguồn vốn ngân sách Trung ương sau khi điều chỉnh dự án. Đối với dự án Đồng Đăng - Trà Lĩnh, để hoàn thành toàn bộ dự án theo quy mô hoàn chỉnh 22m, các đơn vị liên quan đã kiến nghị bổ sung nguồn lực tài chính nhằm đáp ứng nhu cầu vốn trong giai đoạn tới.

Công tác giải phóng mặt bằng tiếp tục được xác định là nhiệm vụ then chốt để đáp ứng tiến độ hoàn thành cao tốc Hữu Nghị - Chi Lăng. Đặc biệt, chính quyền địa phương cần quyết liệt xử lý các vướng mắc liên quan đến đất ở, di dời hạ tầng kỹ thuật, đồng thời đẩy nhanh tiến độ hoàn thành các vị trí đường gom, đường ngang trong tháng 5-2026.

Thảm bê tông nhựa trên cao tốc Hữu Nghị - Chi Lăng.

Ngoài ra, trong bối cảnh giá vật liệu, nhiên liệu, nhất là nhựa đường, có biến động tăng mạnh từ tháng 3-2026 đến nay, Bộ Xây dựng cần sớm có hướng dẫn cụ thể về điều chỉnh giá hợp đồng, tạo điều kiện để các nhà thầu ổn định thi công, hạn chế rủi ro tài chính.

Theo PGS, TS Trần Chủng - Chủ tịch Hiệp hội các Nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam (VARSI), trong bối cảnh các dự án cao tốc qua Cao Bằng và Lạng Sơn (Hữu Nghị - Chi Lăng và Đồng Đăng - Trà Lĩnh) phải đối mặt với hàng loạt khó khăn do thiên tai kéo dài từ năm 2025, các nhà đầu tư và nhà thầu đã thể hiện quyết tâm rất lớn trong việc khắc phục hậu quả, tổ chức lại thi công và duy trì mục tiêu đưa dự án về đích trong năm 2026.

Các đơn vị thi công còn chịu áp lực lớn từ biến động giá xăng dầu, vật tư vật liệu tăng cao, tình trạng khan hiếm nguồn cung cũng như khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng. Tuy nhiên, các nhà thầu đã chủ động lựa chọn giải pháp thi công phù hợp, huy động nhân lực, thiết bị, tổ chức thi công khoa học để nâng cao năng suất, qua đó nhiều hạng mục đã hoàn thành, bảo đảm yêu cầu về tiến độ và chất lượng.

Nhiều đoạn tuyến trên cao tốc Hữu Nghị - Chi Lăng đã cơ bản hoàn thiện.

Với đặc thù địa chất phức tạp đặc trưng của khu vực miền núi phía Bắc, đặc biệt là các hang các-xtơ (karst) và hiện tượng sạt trượt phát sinh ngoài dự báo cũng là những khó khăn không nhỏ cho dự án. Có những vị trí buộc phải thay đổi giải pháp kỹ thuật, chuyển từ phương án nền đường sang cầu để bảo đảm an toàn và ổn định công trình. Điều này làm tăng đáng kể khối lượng, chi phí cũng như thời gian thi công.

PGS, TS Trần Chủng đánh giá cao tinh thần vượt khó, sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà đầu tư và các nhà thầu trong việc vừa triển khai giai đoạn hoàn thiện, vừa thực hiện mở rộng một số đoạn tuyến theo quy mô 4 làn xe hoàn chỉnh, nền đường rộng 22m nhằm đồng bộ với định hướng phát triển toàn tuyến.

Về giai đoạn nước rút từ nay đến cuối năm 2026, các thách thức lớn nhất sẽ đến từ điều kiện thời tiết bất thường, đặc biệt ảnh hưởng đến công tác thảm bê tông nhựa. Đồng thời, nguy cơ phát sinh địa chất phức tạp, biến động nguồn vật liệu và thiếu hụt nhân lực thi công. Vì vậy, các nhà đầu tư và nhà thầu cần tiếp tục chủ động nhận diện toàn bộ rủi ro để xây dựng kế hoạch thi công linh hoạt, khoa học và sát thực tế.