• Click để copy

Phát triển nguồn nhân lực an ninh mạng về cả chất và lượng

Những năm gần đây, các cuộc tấn công mạng vào cơ quan Chính phủ, hệ thống ngân hàng, tổ chức tài chính... tại Việt Nam có chiều hướng gia tăng với phương thức cực kỳ tinh vi. Do đó, việc xây dựng lực lượng bảo vệ an toàn, an ninh mạng (ANM) là nhiệm vụ vô cùng quan trọng để bảo vệ sự thịnh vượng của quốc gia.

Tuy nhiên, nguồn nhân lực an ninh mạng của Việt Nam hiện đang thiếu cả về số lượng và chất lượng, đòi hỏi cần có những giải pháp phát triển nguồn nhân lực này. Phóng viên Báo Quân đội nhân dân có cuộc phỏng vấn Tiến sĩ (TS) Trần Giang Sơn, đồng Trưởng khoa Công nghệ Thông tin và Truyền thông, Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội xung quanh vấn đề này.

Phóng viên (PV): Theo ông, ngành ANM có tầm quan trọng như thế nào trong nền kinh tế số và trong công tác bảo đảm an ninh trên môi trường mạng?

TS Trần Giang Sơn: Ngành ANM là một trong những ngành có vai trò đặc biệt quan trọng trong nền kinh tế số và trong công tác bảo đảm an ninh trên không gian mạng. ANM bảo vệ các hệ thống thông tin, dữ liệu và tài nguyên số khỏi các mối đe dọa, xâm nhập và tấn công từ bên ngoài (hoặc thậm chí từ bên trong). Bảo vệ ANM góp phần nâng cao năng lực ứng phó, phòng ngừa các sự cố liên quan đến môi trường mạng trước khi sự việc xảy ra. 

Do đó, ANM đóng góp không nhỏ cho sự phát triển bền vững của nền kinh tế số, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân khai thác, sử dụng và chia sẻ các giá trị số một cách an toàn và hiệu quả. Đây cũng là một yếu tố then chốt trong việc bảo vệ chủ quyền, lợi ích quốc gia và quyền lợi của người dân trên không gian mạng, đặc biệt là trong bối cảnh môi trường mạng ngày càng phức tạp và biến động.

PV: ANM dựa trên 3 trụ cột chính là: Công nghệ-quy trình-con người. Theo ông, trong 3 trụ cột trên, trụ cột nào quan trọng nhất? 

TS Trần Giang Sơn: ANM là một lĩnh vực rộng và phức tạp, đòi hỏi sự kết hợp hài hòa giữa 3 trụ cột: Công nghệ-quy trình-con người. Tôi cho rằng không có trụ cột nào quan trọng nhất, mà tất cả đều có vai trò thiết yếu và bổ sung cho nhau. Công nghệ là công cụ để bảo vệ và phát triển ANM, nhưng nếu không có quy trình để quản lý và vận hành công nghệ một cách hiệu quả, thì sẽ không phát huy được tối đa khả năng của công nghệ.

Quy trình là bộ khung để hướng dẫn và kiểm soát các hoạt động liên quan đến ANM, nhưng nếu không có con người để thực hiện và tuân thủ quy trình thì quy trình sẽ không có ý nghĩa. Con người là nhân tố quyết định sự thành công hay thất bại của ANM, nhưng nếu không có công nghệ để hỗ trợ và nâng cao năng lực của con người thì con người sẽ không thể đáp ứng được các yêu cầu ngày càng cao của ANM. Do đó, tất cả trụ cột chính của ANM đều quan trọng như nhau và cần được coi trọng, đầu tư một cách toàn diện.

Phát triển nguồn nhân lực an ninh mạng về cả chất và lượng
  Sinh viên Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội nghiên cứu an toàn thông tin. Ảnh: KIM NGỌC

PV: Có ý kiến cho rằng, con người được xem là mắt xích yếu nhất trong việc tạo ra môi trường kỹ thuật số an toàn và bảo mật. Tuy vậy, trực giác của con người cũng có thể là giải pháp để ngăn chặn và phòng ngừa nhiều mối đe dọa ANM. Quan điểm của ông về vấn đề này như thế nào?

TS Trần Giang Sơn: Quan điểm trên là có cơ sở, bởi con người là yếu tố quan trọng trong việc xây dựng và duy trì sự an toàn trên không gian mạng. Tuy nhiên, con người cũng có thể gây ra những sai lầm trong công tác ANM, gây ra hậu quả nghiêm trọng.

Do đó, con người cần phải nâng cao nhận thức, kiến thức và kỹ năng về ANM, cũng như biết cách sử dụng trực giác của mình để phát hiện và ngăn chặn những mối nguy hiểm tiềm tàng. Trực giác của con người là một công cụ hữu ích để đánh giá tình huống, phản ứng nhanh chóng và đưa ra quyết định phù hợp. Tôi tin rằng, nếu con người biết cách kết hợp trực giác với những công nghệ tiên tiến, chúng ta sẽ có thể tạo ra một môi trường kỹ thuật số an toàn và bảo mật hơn.

PV: Ông có thể lý giải vì sao nguồn nhân lực ANM tại Việt Nam đang thiếu cả về số lượng và chất lượng?

TS Trần Giang Sơn: Nguyên nhân là do nhu cầu về ANM tăng cao trong khi nguồn cung không đáp ứng được. Yêu cầu về trình độ, kỹ năng của các chuyên gia ANM ngày càng cao và phức tạp, thiếu các chương trình đào tạo, bồi dưỡng chất lượng cho ngành ANM. 

Trong khi đó, giữa các tổ chức và doanh nghiệp (đặc biệt các doanh nghiệp nước ngoài) có sự cạnh tranh gay gắt trong việc chiêu mộ và giữ chân các nhân tài. Tại Việt Nam, các cơ sở đào tạo đại học thường tập trung nhiều hơn vào lĩnh vực công nghệ thông tin, còn ngành an toàn thông tin hiện không có quá nhiều trường đào tạo.

PV: Vậy chúng ta cần có giải pháp gì để phát triển nguồn nhân lực ANM, thưa ông?

TS Trần Giang Sơn: Nhà nước cần tăng cường đầu tư cho các trường đại học có chương trình đào tạo liên quan đến ANM, cung cấp các thiết bị, phần mềm và tài liệu học tập hiện đại, tiên tiến và chất lượng. Khuyến khích các doanh nghiệp, tổ chức trong và ngoài nước hợp tác với các cơ sở giáo dục để tạo ra các cơ hội thực tập, việc làm và hỗ trợ học bổng cho sinh viên có năng khiếu và đam mê với ANM.

Tổ chức các cuộc thi, hội thảo, hội nghị về ANM để tạo sân chơi cho các nhà nghiên cứu, chuyên gia và sinh viên trao đổi kinh nghiệm, cập nhật kiến thức và kỹ năng mới nhất trong lĩnh vực này. Xây dựng và duy trì hệ thống chứng chỉ quốc gia về ANM, bảo đảm tính chuẩn mực, minh bạch và chuẩn quốc tế, giúp nguồn nhân lực ANM Việt Nam có thể cạnh tranh với các nước khác.

PV: Trân trọng cảm ơn ông!

LA DUY (thực hiện)

Bài liên quan

Tin mới

Quản lý thị trường hàng hóa phái sinh: Rõ thẩm quyền, hiệu quả giám sát, giảm chi phí tuân thủ
Quản lý thị trường hàng hóa phái sinh: Rõ thẩm quyền, hiệu quả giám sát, giảm chi phí tuân thủ

Một thị trường hàng hóa phái sinh hiện đại không thể được quản lý hiệu quả chỉ bằng các biện pháp hành chính truyền thống. Yêu cầu đặt ra không đơn thuần là tăng cường số lượng thủ tục hay cơ quan tham gia quản lý, mà quan trọng hơn là xác định rõ thẩm quyền, nâng cao khả năng phát hiện và kiểm soát rủi ro, đồng thời bảo đảm chi phí tuân thủ hợp lý cho doanh nghiệp. Đây cũng là những vấn đề trọng tâm cần được giải quyết trong quá trình xây dựng Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh, nhằm hình thành khuôn khổ pháp lý minh bạch, an toàn, tạo điều kiện cho thị trường phát triển và phục vụ nền kinh tế thực.

Thúc đẩy phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh minh bạch, hiện đại và kết nối quốc tế
Thúc đẩy phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh minh bạch, hiện đại và kết nối quốc tế

Ngày 16/11/2026, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) phối hợp với Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC) tổ chức Hội nghị tuyên truyền, phổ biến Nghị định số 302/2026/NĐ-CP ngày 01/8/2026 của Chính phủ và Thông tư số 47/2026/TT-BCT ngày 03/9/2026 của Bộ trưởng Bộ Công Thương.

Khởi tố 22 đối tượng sản xuất, mua bán khí cười
Khởi tố 22 đối tượng sản xuất, mua bán khí cười

Ngày 15-11, Công an TP Hà Nội cho biết, đơn vị vừa triệt phá đường dây sản xuất, mua bán trái phép khí N2O (khí cười), khởi tố, bắt tạm giam 22 đối tượng để điều tra về tội “Sản xuất hàng cấm” và “Mua bán hàng cấm”.

Vụ án Mr Pips: Phó Đức Nam và Lê Khắc Ngọ bị phạt tù chung thân
Vụ án Mr Pips: Phó Đức Nam và Lê Khắc Ngọ bị phạt tù chung thân

Sau 3 tuần xét xử và nghị án, chiều 16-11, Tòa án nhân dân TP Hà Nội tuyên án phạt 188 bị cáo trong vụ án Phó Đức Nam (tức Mr Pips) và đồng phạm về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; Rửa tiền; Chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có; Trốn thuế” xảy ra tại Hà Nội và một số tỉnh, thành phố.

Học sinh tranh tài lập trình robot, giải bài toán môi trường đô thị
Học sinh tranh tài lập trình robot, giải bài toán môi trường đô thị

Với chủ đề “Thành phố thông minh” (Synapse City), Vòng chung kết toàn quốc Cuộc thi Robotics Quốc tế AIROC 2026 khu vực miền Bắc đã quy tụ 700 học sinh đến từ gần 50 trường học tham gia tranh tài.

Năm 2027, cộng tối đa 0,5 điểm trong tuyển sinh
Năm 2027, cộng tối đa 0,5 điểm trong tuyển sinh

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa thông tin, đã ban hành Thông tư số 95/2026/TT-BGDĐT ngày 11-11-2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của các thông tư của Bộ ban hành quy định về xác định số lượng tuyển sinh, chương trình đào tạo, tuyển sinh và đào tạo cao đẳng ngành giáo dục mầm non, đại học và sau đại học.