Quân sự thế giới hôm nay (11-5): Mỹ tiếp nhận tàu tác chiến ven bờ lớp Freedom cuối cùng

* Mỹ tiếp nhận tàu tác chiến ven bờ lớp Freedom cuối cùng

Tàu USS Cleveland (LCS 31), chiếc tàu tác chiến ven bờ lớp Freedom cuối cùng cho Hải quân Mỹ, đã cập cảng Cleveland (bang Ohio). Sự kiện này khép lại một chương trình từng gây nhiều tranh cãi, đồng thời phản ánh quá trình chuyển hướng chiến lược của Washington sang các lực lượng hải quân phù hợp hơn với môi trường tác chiến cường độ cao.

USS Cleveland là tàu thứ 16 và là tàu cuối cùng thuộc lớp Freedom được chế tạo cho Hải quân Mỹ. Tàu được đóng nhằm thực hiện các nhiệm vụ tuần tra, chống cướp biển, chống tàu ngầm diesel và xử lý thủy lôi tại các vùng biển nước nông ven bờ.

Tàu USS Cleveland cập cảng Cleveland (bang Ohio). Ảnh: Bộ Chiến tranh Mỹ

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, chương trình liên tục đối mặt với chỉ trích liên quan đến chi phí tăng cao, lỗi kỹ thuật, khả năng sống sót hạn chế và hỏa lực chưa đủ mạnh. Dù vậy, lớp Freedom vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc định hình các khái niệm tác chiến mới của Hải quân Mỹ.  

Các tàu được thiết kế cho hoạt động phân tán tốc độ cao, có thể đạt vận tốc 74km/giờ nhờ hệ thống động cơ diesel kết hợp tua-bin khí. Thiết kế mớn nước nông cho phép tàu hoạt động gần bờ biển và tại các điểm nghẽn hàng hải mà các tàu chiến cỡ lớn gặp nhiều hạn chế.

Chương trình này cũng trở thành nền tảng thử nghiệm cho học thuyết “tác chiến hàng hải phân tán”, trong đó Hải quân Mỹ tìm cách phân tán cảm biến, tên lửa và các hệ thống không người lái trên nhiều tàu nhỏ nhằm gây khó khăn cho đối phương trong việc xác định mục tiêu.

USS Cleveland cùng các tàu cùng lớp được trang bị pháo hải quân Mk 110 57mm, hệ thống tên lửa Rolling Airframe Missile, trực thăng MH-60R Seahawk và UAV MQ-8 Fire Scout. Các tàu đời sau còn được nâng cấp hệ thống tác chiến điện tử, khả năng liên lạc và tích hợp tên lửa chống hạm NSM nhằm tăng cường năng lực tác chiến.

* Thổ Nhĩ Kỳ giới thiệu UAV cất hạ cánh thẳng đứng BG AS-6

Tại triển lãm quốc phòng SAHA 2026, các công ty BG Türkiye và Ozismak của Thổ Nhĩ Kỳ đã giới thiệu BG AS-6, mẫu UAV cất hạ cánh thẳng đứng (VTOL), được thiết kế cho các nhiệm vụ chiến thuật tốc độ cao.

Sự xuất hiện của BG AS-6 thể hiện nỗ lực của Thổ Nhĩ Kỳ trong mở rộng sang phân khúc UAV chiến thuật cỡ nhỏ, bên cạnh dòng UAV tầm trung, bay xa vốn đã thành công với các sản phẩm như Bayraktar TB2 hay Akinci. Hệ thống mới được định hướng phục vụ các nhiệm vụ trinh sát, tấn công nhanh và tác chiến tự động với khả năng sống sót cao trước các mối đe dọa phòng không hiện đại.

BG AS-6 sử dụng cấu hình 4 rotor cho khả năng cất hạ cánh thẳng đứng, kết hợp động cơ rocket G80-7T nhằm tăng tốc độ bay. Theo nhà sản xuất, UAV đạt tốc độ hành trình 236km/giờ và tốc độ bổ nhào 255km/giờ. Thiết kế lai này cho phép máy bay chuyển sang bay tốc độ cao mà không cần đường băng hay bệ phóng chuyên dụng.

BG AS-6 được cho là được thiết kế cho các nhiệm vụ trinh sát và tấn công tốc độ cao, trong đó tốc độ, thời gian phản ứng nhanh và khả năng triển khai phi tập trung được ưu tiên hơn khả năng hoạt động bền bỉ. Ảnh: Army Recognition

Theo thông tin công bố tại triển lãm, BG AS-6 dài 1,2m, đường kính thân 125mm và có trọng lượng tổng thể 16kg. UAV có thể mang tải trọng tối đa 6kg, mức tương đối lớn đối với một hệ thống VTOL nhỏ gọn. Nhà sản xuất cho biết mẫu UAV này ưu tiên tốc độ, thời gian phản ứng nhanh và khả năng triển khai phân tán hơn là thời gian hoạt động kéo dài.

Nhiều đặc điểm kỹ thuật cho thấy BG AS-6 được thiết kế gần với một UAV tấn công chiến thuật hơn là UAV trinh sát thông thường. Việc sử dụng động cơ rocket giúp tối ưu khả năng tăng tốc và cơ động giai đoạn cuối. Hệ thống cũng được tích hợp cấu trúc điều khiển bay dự phòng và các phương thức liên lạc chống tác chiến điện tử.

* Bỉ giới thiệu trạm vũ khí điều khiển từ xa FN deFNder Medium

Bỉ mới đây đã giới thiệu trạm vũ khí điều khiển từ xa mang tên FN deFNder Medium, được phát triển nhằm thu hẹp khoảng cách giữa các trạm vũ khí hạng nhẹ và tháp pháo không người điều khiển cỡ lớn. Với khả năng tích hợp nhiều loại hỏa lực từ súng máy 7,62mm tới pháo 30mm, hệ thống cho phép các phương tiện hạng nhẹ và hạng trung tăng đáng kể sức mạnh chiến đấu mà vẫn bảo đảm an toàn cho kíp vận hành bên trong xe.

Hệ thống được thiết kế gồm hai phần tách biệt, bao gồm mô-đun vũ khí phía trên thân xe và cụm điều khiển đặt bên trong phương tiện hoặc tàu chiến. Cách bố trí này giúp xạ thủ không cần lộ diện khi tác chiến, giảm nguy cơ bị tấn công trực tiếp hoặc trúng mảnh đạn. FN deFNder Medium có khối lượng khoảng 200kg, chiều cao dưới 630mm và khả năng quay 360°, phù hợp tích hợp trên xe bọc thép hạng nhẹ, hạng trung cũng như tàu tuần tra cỡ nhỏ.

Một trong những điểm nổi bật của hệ thống là khả năng sử dụng nhiều loại vũ khí khác nhau mà không cần thay đổi kết cấu. Các cấu hình có thể bao gồm súng máy 7,62mm, súng máy hạng nặng 12,7mm, súng phóng lựu tự động 40mm và pháo xích 30×113mm. Tùy loại vũ khí, tầm bắn hiệu quả dao động từ khoảng 800m tới 2.000m.

FN deFNder Medium có khả năng khai hỏa ổn định khi đang cơ động cùng góc nâng-hạ rộng, cho phép kíp chiến đấu tác chiến từ bên trong lớp giáp bảo vệ trong nhiều tình huống khác nhau. Ảnh: Army Recognition

Theo nhà sản xuất, hệ thống ổn định hỏa lực và quang học giúp tăng đáng kể độ chính xác khi khai hỏa trong lúc phương tiện đang cơ động. Máy đo xa laser kết hợp máy tính đường đạn kỹ thuật số cho phép xử lý dữ liệu theo thời gian thực để tính toán phần tử bắn phù hợp với khoảng cách và điều kiện môi trường. Hệ thống ảnh Full HD cũng hỗ trợ nhận diện mục tiêu ở khoảng cách xa hơn.

FN deFNder Medium có góc nâng hạ từ −40° tới +70°, rộng hơn nhiều hệ thống cùng loại, cho phép tác chiến hiệu quả trong môi trường đô thị, đối phó mục tiêu trên cao. Trong khi đó, góc hạ lớn hỗ trợ xử lý mục tiêu ở cự ly gần hoặc địa hình phức tạp.

Ngoài khả năng bắn trực tiếp chính xác, FN deFNder Medium còn có thể thực hiện nhiệm vụ chế áp diện rộng và cung cấp hỏa lực cầu vồng nhờ tích hợp súng phóng lựu 40mm. Việc bổ sung pháo M230LF 30mm cũng giúp hệ thống đủ khả năng đối phó xe bọc thép hạng nhẹ và mục tiêu trên không với uy lực cao hơn súng máy thông thường.

Hệ thống còn hỗ trợ kết nối với cảm biến ngoài và mạng quản lý chiến trường, cho phép chia sẻ dữ liệu mục tiêu giữa nhiều phương tiện. Một người điều khiển cũng có thể kiểm soát đồng thời nhiều trạm vũ khí, hỗ trợ phối hợp hỏa lực trong đội hình phân tán.

Nhà sản xuất cho biết, thiết kế mô-đun với các bộ kit lắp thêm giúp FN deFNder Medium có thể nhanh chóng thích nghi với nhiều nhiệm vụ khác nhau như trinh sát, hộ tống hoặc tuần tra hải quân, đồng thời giảm chi phí bảo dưỡng và gánh nặng hậu cần trong quá trình khai thác.