Quân sự thế giới hôm nay (18-9): Nga thử nghiệm hệ thống Bastion với tên lửa Onyx

* Nga thử nghiệm hệ thống Bastion với tên lửa Onyx

Hạm đội phương Bắc của Nga mới đây đã triển khai hệ thống phòng thủ bờ Bastion, sử dụng tên lửa hành trình chống hạm siêu thanh P-800 Onyx nhằm vào mục tiêu giả định ở khoảng cách hơn 200km. Theo hãng tin TASS, hoạt động này nằm trong khuôn khổ cuộc tập trận chiến lược Zapad-2025 giữa Nga và Belarus.

Bastion, với tên chính thức K-300P, là một tổ hợp phòng thủ bờ biển cơ động, đặt trên khung gầm xe MZKT-7930 8×8, có khả năng hoạt động trong điều kiện khắc nghiệt. Mỗi bệ phóng mang hai tên lửa P-800 Oniks đặt trong ống phóng kín. Oniks dùng động cơ đẩy nhiên liệu rắn khi khai hỏa, sau đó chuyển sang động cơ ramjet (động cơ phản lực thẳng) nhiên liệu lỏng, đạt tốc độ 3.062km/giờ. Tên lửa có thể bay bám biển ở độ cao thấp hoặc theo quỹ đạo cao để mở rộng tầm bắn. Hệ thống dẫn đường quán tính, cập nhật vệ tinh và radar chủ động giai đoạn cuối giúp Oniks tấn công chính xác ngay cả khi bị gây nhiễu điện tử.

Trong cuộc tập trận, Bastion đã phóng tên lửa hành trình chống hạm siêu thanh P-800 Onyx nhằm vào mục tiêu giả định ở khoảng cách hơn 200km. Ảnh: TASS

Tầm bắn Oniks thường trong khoảng 300–600km, trong khi phiên bản xuất khẩu Yakhont bị giới hạn khoảng 300km. Được trang bị đầu đạn nặng 200–250kg, tên lửa có thể vô hiệu hóa tàu chiến cỡ lớn. Với tốc độ cao, khả năng cơ động giai đoạn cuối và diện tích phản xạ tín hiệu radar nhỏ, Oniks gây nhiều khó khăn cho hệ thống phòng thủ hiện đại. Bastion còn tích hợp với radar tầm xa và mạng lưới giám sát bờ biển, tạo thành tổ hợp trinh sát – tấn công nhiều lớp.

So với các dòng tên lửa như Harpoon của Mỹ hay YJ-12 của Trung Quốc, Oniks nổi bật nhờ tốc độ, động cơ và khả năng xuyên thủng hệ thống phòng thủ nhiều lớp. Ở Bắc Cực, nơi điều kiện khí hậu và địa hình vốn hạn chế radar, sự kết hợp Bastion – Oniks mang lại lợi thế phòng thủ đáng kể.  

* Mỹ và Saudi Arabia thử nghiệm hàng chục hệ thống chống UAV

Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), Mỹ và Saudi Arabia đã hoàn tất cuộc diễn tập bắn đạn thật chống máy bay không người lái (UAV) lớn nhất từ trước đến nay ở Trung Đông. Mang tên Red Sands 2025, cuộc diễn tập diễn ra tại thao trường Shamal-2 ở Đông Bắc Saudi Arabia, quy tụ hơn 300 quân nhân và triển khai 20 hệ thống UAV hiện đại.

Red Sands được tổ chức nhằm đối phó trực tiếp với những mối đe dọa liên quan đến UAV, thông qua việc triển khai hệ thống phòng thủ nhiều lớp, kết nối mạng lưới. Theo đó, radar tầm ngắn và cảm biến quang điện tử, cảm biến thụ động và hệ thống phát hiện âm thanh BPADS được tích hợp trong mạng chỉ huy – kiểm soát chung, cho phép phát hiện và xử lý mục tiêu theo thời gian thực. Lớp phòng thủ cuối cùng sử dụng đạn DDR, bắn bằng súng shotgun (súng bắn đạn ghém), phân tán các mảnh kim loại nhỏ để vô hiệu hóa UAV bay thấp.

Ngoài ra, diễn tập còn thử nghiệm hệ thống Vanguard đối phó UAV bầy đàn, cùng các giải pháp mặt đất như Skyguard, Shikra, tổ hợp MLIDS, cùng các phương án tác chiến điện tử nhằm gây nhiễu hoặc cắt đứt liên lạc điều khiển và định vị GPS của UAV.

Hệ thống MLIDS của Lục quân Mỹ trang bị cảm biến và vũ khí chống UAV được thử nghiệm trong diễn tập Red Sands 2025 diễn ra tại Saudi Arabia. Ảnh: Quân đội Mỹ

Các khoa mục bắn đạn thật có sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng không quân và lục quân. Máy bay AC-130, tiêm kích F-15 và Typhoon, trực thăng Apache cùng tham gia vô hiệu hóa UAV trong môi trường mở và đô thị, giúp kiểm chứng khả năng hiệp đồng trong môi trường tác chiến thực tế.  

Theo giới chuyên gia, Red Sands 2025 không chỉ là một cuộc diễn tập mà còn cho thấy sự điều chỉnh trong học thuyết của Mỹ, tập trung vào phòng thủ trước UAV nhỏ, rẻ, cơ động cao. Khi UAV cảm tử và nền tảng tàng hình giá rẻ đang tăng lên, CENTCOM đang thích ứng bằng các giải pháp phòng thủ di động, có thể mở rộng, ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

* Schiebel phát triển UAV cánh quay S-101 và S-301 mang vũ khí

Mới đây, công ty Schiebel thông báo đang phát triển 2 hệ thống UAV cánh quay có trang bị vũ khí mới, mang tên CAMCOPTER S-101 và S-301. Các nền tảng này được thiết kế nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về những phương tiện vừa trinh sát, vừa có khả năng tấn công trong môi trường tác chiến phức tạp.

S-101 và S-301 được phát triển dựa trên nền tảng của dòng S-100 đã được kiểm chứng trong thực tế, nhưng được tinh chỉnh toàn diện để tối ưu hóa khả năng tích hợp vũ khí, cảm biến mô-đun và hệ thống điện tử hàng không đạt chuẩn quân sự.

So với S-100 có tải trọng chỉ 50kg, S-301 trong dòng S-300 có thể mang tới 250kg, cho phép tích hợp nhiều loại trang bị tiên tiến như cảm biến điện quang/hồng ngoại, máy chỉ thị laser, radar gọn nhẹ và vũ khí. Điển hình là bệ phóng Thales FZ605 có thể mang tên lửa dẫn đường laser FZ275 MOD 4 với tầm bắn 7km, hoặc các loại tên lửa nhẹ như Martlet/LMM.

Trước đó, S-100 đã được sử dụng rộng rãi trong các nhiệm vụ trinh sát, giám sát và do thám trên biển và trên đất liền. Tuy nhiên, hạn chế tải trọng khiến nền tảng này chưa thể đáp ứng yêu cầu mang vũ khí. Sự xuất hiện của S-101 và S-301 khắc phục điểm yếu này, gia tăng đáng kể khả năng mang tải trọng và tính linh hoạt trong thực hiện nhiệm vụ, đưa nền tảng vượt ra ngoài vai trò giám sát để đảm nhiệm thêm năng lực tấn công trực tiếp, đồng thời giữ nguyên ưu thế cất cánh thẳng đứng và triển khai trên tàu.

S-101 và S-301 ra đời nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về những phương tiện vừa trinh sát, vừa có khả năng tấn công trong môi trường tác chiến phức tạp. Ảnh: Schiebel

Ưu thế lớn nhất của hai hệ thống mới so với các UAV tác chiến hiện nay là khả năng tích hợp đồng thời cả cảm biến và vũ khí chính xác. Trong khi UAV cánh cố định có thể bay lâu hơn nhưng khó sử dụng trên tàu hoặc khu vực hạn chế, thiết kế cánh quay của S-101 và S-301 cho phép triển khai linh hoạt, duy trì giám sát liên tục, thay đổi vị trí cảm biến nhanh chóng và tấn công ở cự ly chiến thuật.

Về chiến lược, sự phát triển của S-101 và S-301 phản ánh xu hướng mở rộng năng lực tấn công không người lái ở cấp độ chiến thuật. Với hải quân, đây là giải pháp tiết kiệm chi phí để tăng cường trinh sát và tấn công mà không cần triển khai máy bay có người lái. Với lực lượng mặt đất, chúng cung cấp lựa chọn hỏa lực chính xác chống lại cả mối đe dọa phi đối xứng lẫn truyền thống.

 TRẦN HOÀI (tổng hợp)