Quân sự thế giới hôm nay (20-4): Mỹ tái triển khai tàu sân bay USS Gerald R. Ford ở Biển Đỏ

* Australia loại biên sớm máy bay vận tải quân sự C-27J Spartan

Australia vừa quyết định loại biên sớm toàn bộ 10 máy bay vận tải quân sự Leonardo C-27J Spartan dù mới phục vụ chưa đầy 10 năm.

C-27J từng là máy bay vận tải chiến thuật nhỏ nhất của Không quân Hoàng gia Australia, bên cạnh máy bay C-130J Hercules và C-17A Globemaster III. Tuy nhiên, hiệu suất khai thác của Spartan bị ảnh hưởng bởi vấn đề bảo dưỡng kéo dài và độ sẵn sàng vận hành thấp, chủ yếu do khó khăn trong chuỗi cung ứng.

Máy bay vận tải quân sự C-27J Spartan. Ảnh: militarnyi.com

Theo kế hoạch, nhiệm vụ vận chuyển nhân lực và hậu cần cơ bản trong khu vực Thái Bình Dương sẽ được chuyển sang các máy bay thương mại, trong khi các nhiệm vụ phức tạp hơn sẽ do lực lượng C-130J đảm nhiệm. Australia đã đặt mua thêm 20 chiếc C-130J mới, dự kiến bàn giao từ năm 2028, nhằm thay thế phi đội hiện tại và bù đắp một phần năng lực vận tải chiến thuật bị thiếu hụt.

Dù bị loại biên, C-27J từng chứng minh hiệu quả trong các nhiệm vụ nhân đạo và cứu trợ thảm họa, đặc biệt trong các đợt cháy rừng năm 2019-2020 và lũ lụt tại Queensland, nhờ khả năng cất hạ cánh trên đường băng ngắn. Tuy nhiên, những ưu điểm này được đánh giá là không còn mang tính quyết định đối với phần lớn nhiệm vụ thường xuyên trong bối cảnh mới.

Về phương án thay thế, Australia đang xem xét các nền tảng thương mại như ATR 72-600 cấu hình chở hàng, có tải trọng khoảng 9,2 tấn. Dù thiếu cửa đuôi và khả năng hoạt động trên đường băng dã chiến như Spartan, các dòng máy bay này được cho là đáp ứng yêu cầu vận tải cơ bản với chi phí thấp hơn.

Song song với việc cắt giảm C-27J, chiến lược mới của Canberra tập trung tăng cường hỏa lực và năng lực tác chiến hiện đại, bao gồm tích hợp tên lửa tầm xa AGM-158 JASSM-ER và AGM-158C LRASM trên máy bay chiến đấu F/A-18F Super Hornet và F-35A Lightning II, phát triển vũ khí siêu vượt âm và đầu tư vào UAV chiến đấu MQ-28A Ghost Bat.

* Pháo tự hành ATMOS 155mm của Philippines lần đầu khai hỏa

Lục quân Philippines vừa lần đầu tiên tiến hành bắn đạn thật với hệ thống pháo tự hành bánh lốp ATMOS 155mm do Israel chế tạo trong khuôn khổ cuộc tập trận song phương Salaknib 26 với Mỹ, đánh dấu bước tiến đáng kể về hỏa lực tầm xa và cơ động chiến thuật trên chiến trường hiện đại.

ATMOS do Tập đoàn Elbit Systems (Israel) phát triển, tích hợp pháo 155mm trên khung gầm xe tải cơ động cao cấu hình 6x6 hoặc 8x8. Hệ thống có khả năng sử dụng đạn tiêu chuẩn NATO, tầm bắn hơn 40km tùy loại đạn.

Các binh sĩ Philippines khai hỏa pháo tự hành ATMOS 155mm gắn trên xe tải trong cuộc tập trận Salaknib 26. Ảnh: Bộ Chiến tranh Mỹ

Điểm nổi bật của ATMOS là khả năng bắn - cơ động, cho phép kíp chiến đấu nhanh chóng rời vị trí sau khi khai hỏa nhằm giảm nguy cơ bị phản pháo. So với các pháo kéo truyền thống, hệ thống này rút ngắn đáng kể thời gian triển khai và thu hồi, đồng thời duy trì tốc độ bắn cao ở cả chế độ bắn nhanh và bắn duy trì. Các hệ thống tự động hóa trong ngắm bắn, dẫn đường và điều khiển hỏa lực giúp nâng cao độ chính xác, giảm tải cho kíp pháo và tăng tốc độ phản ứng trong môi trường tác chiến cường độ cao.

Trong đợt bắn đạn thật tại Salaknib 26, lực lượng pháo binh Philippines phối hợp chặt chẽ với các đơn vị Mỹ sử dụng pháo kéo M777A2. Hoạt động này không chỉ thể hiện khả năng tích hợp ATMOS vào mạng lưới chỉ thị mục tiêu và điều khiển hỏa lực của đồng minh, mà còn cho phép so sánh, hoàn thiện học thuyết tác chiến giữa pháo tự hành và pháo kéo.

Việc đưa ATMOS vào trang bị xuất phát từ hợp đồng Bộ Quốc phòng Philippines ký năm 2020 trong khuôn khổ giai đoạn Horizon 2 của Chương trình Hiện đại hóa Lực lượng vũ trang Philippines, với các lô bàn giao đầu tiên từ năm 2022. Hệ thống này được kỳ vọng khắc phục những hạn chế lâu nay về cơ động và khả năng sống sót của pháo binh Philippines, đặc biệt trong điều kiện địa lý quần đảo đòi hỏi khả năng triển khai nhanh và phân tán lực lượng.

* Mỹ tái triển khai tàu sân bay USS Gerald R. Ford ở Biển Đỏ

Hải quân Mỹ đã tái triển khai tàu sân bay USS Gerald R. Ford tới Biển Đỏ. Động thái này nhằm củng cố răn đe và bảo đảm khả năng triển khai hỏa lực liên tục trong môi trường tác chiến hàng hải có tranh chấp.

Là tàu dẫn đầu lớp Ford, USS Gerald R. Ford có lượng giãn nước hơn 100.000 tấn, mang theo không đoàn hơn 75 máy bay, bao gồm tiêm kích tấn công F/A-18 Super Hornet, máy bay tác chiến điện tử EA-18G Growler và máy bay cảnh báo sớm E-2D Advanced Hawkeye. Tổ hợp này cung cấp đầy đủ năng lực từ không kích chính xác, chế áp phòng không đối phương đến giám sát và kiểm soát.

USS Gerald R. Ford (CVN 78) là tàu sân bay lớn nhất thế giới, có lượng giãn nước hơn 100.000 tấn, mang theo không đoàn hơn 75 máy bay. Ảnh: Bộ Chiến tranh Mỹ

Nhóm tác chiến tàu sân bay đi kèm các khu trục hạm trang bị hệ thống chiến đấu Aegis và tên lửa Standard, tạo nên lá chắn phòng không - phòng thủ tên lửa nhiều lớp, đồng thời đảm bảo khả năng chống ngầm và bảo vệ đội hình trước các mối đe dọa từ UAV, tên lửa chống hạm.

Việc triển khai tàu sân bay USS Gerald R. Ford tại Biển Đỏ giúp không đoàn trên tàu tiếp cận nhanh các điểm nghẽn chiến lược như eo biển Bab el-Mandeb và tuyến hàng hải dẫn vào kênh đào Suez. Điều này cho phép duy trì nhịp độ xuất kích cao, thực hiện không kích mục tiêu mặt đất cũng như bảo vệ các tuyến vận tải thương mại trước nguy cơ bị tấn công bằng tên lửa và UAV.

Trước đó, tàu đã tạm rời khu vực để sửa chữa tại vịnh Souda (Hy Lạp) sau vụ cháy ngày 12-3. Sự cố không ảnh hưởng đến hệ thống động lực và chiến đấu, cho thấy khả năng phục hồi nhanh của lực lượng hải quân triển khai tiền phương.

Về công nghệ, lớp Ford tích hợp hệ thống phóng máy bay điện từ và thiết bị hãm đà tiên tiến, giúp tăng tốc độ xuất kích và giảm tải cho thủy thủ đoàn so với lớp Nimitz. Các radar và hệ thống chỉ huy hiện đại giúp nâng cao nhận thức tình huống và quản lý tác chiến trong môi trường đe dọa cao.