Quân sự thế giới hôm nay (21-7): Nga biến trực thăng Mi-8 thành “lá chắn điện tử” chống UAV tầm xa

* Khinh hạm của Tây Ban Nha phóng tên lửa Harpoon tại RIMPAC 2026

Khinh hạm F-101 lớp Álvaro de Bazán của Hải quân Tây Ban Nha đã phóng thành công tên lửa chống hạm RGM-84 Harpoon trong giai đoạn tác chiến trên biển tại cuộc tập trận hải quân đa phương Vành đai Thái Bình Dương (RIMPAC) 2026 ở gần quần đảo Hawaii (Mỹ), khẳng định năng lực tấn công hải quân tầm xa trong biên đội liên quân do Mỹ dẫn đầu.

Khinh hạm lớp Álvaro de Bazán (F-101) của Hải quân Tây Ban Nha phóng tên lửa chống hạm RGM-84 Harpoon trong cuộc tập trận RIMPAC 2026. Ảnh: Bộ Quốc phòng Tây Ban Nha

RIMPAC 2026 có sự tham gia của 30 quốc gia, hơn 30 tàu chiến mặt nước, 5 tàu ngầm và 206 máy bay.

Khinh hạm F-101 được trang bị 8 tên lửa Harpoon Block 1C thuộc dòng RGM-84D được bố trí trên 2 bệ phóng Mk 141 đặt giữa thân tàu, tách biệt với hệ thống phóng thẳng đứng Mk 41 chứa tên lửa phòng không SM-2 và ESSM. Điều này đồng nghĩa tàu chỉ có tối đa 8 đạn chống hạm cho mỗi đợt triển khai.

Harpoon Block 1C là tên lửa hành trình chống hạm dài 4,6m, nặng khoảng 691kg, đạt tốc độ khoảng 855km/giờ, tầm bắn 111km. Tên lửa mang đầu đạn xuyên phá nặng 221kg, bay bám mặt biển để giảm khả năng bị radar đối phương phát hiện trước khi kích hoạt đầu dò radar chủ động ở giai đoạn cuối.

Để khai hỏa ở cự ly tối đa, F-101 phải nhận dữ liệu mục tiêu từ các nền tảng bên ngoài như tàu chiến, máy bay tuần thám, trực thăng SH-60B Seahawk hoặc thông qua mạng liên kết dữ liệu Link 11 và Link 16, do giới hạn đường chân trời radar.

Cuộc bắn đạn thật diễn ra trong bối cảnh Tây Ban Nha đang từng bước thay thế Harpoon bằng tên lửa chống hạm NSM của Na Uy. Theo kế hoạch, các khinh hạm F-110 sẽ được trang bị NSM trước, sau đó đến lớp F-100 trong chương trình nâng cấp giữa vòng đời. Trước khi quá trình chuyển đổi hoàn tất, Harpoon vẫn là vũ khí chống hạm chủ lực trên các tàu chiến lớp Álvaro de Bazán.

* Nga biến trực thăng Mi-8 thành “lá chắn điện tử” chống UAV tầm xa

Nga được cho là đã phát triển một phiên bản tác chiến điện tử (EW) mới của trực thăng vận tải 2 động cơ Mi-8 nhằm đối phó các máy bay không người lái (UAV) tấn công tầm xa. Thông tin được hé lộ sau khi một kênh Telegram tuyên truyền của Nga vô tình công bố hình ảnh mẫu trực thăng mang cấu hình chưa từng được biết đến.

Trực thăng Mi-8 được lắp nhiều ăng-ten mảng pha trên thân, tạo vùng gây nhiễu gần 360 độ nhằm đối phó UAV tấn công tầm xa. Ảnh: Defence Blog

Theo phân tích của trang Militarnyi, Mi-8 được lắp nhiều ăng-ten mảng pha trên thân, tạo vùng gây nhiễu gần 360 độ. Hệ thống này nhiều khả năng không nhằm chế áp UAV điều khiển vô tuyến ở tuyến trước mà tập trung gây nhiễu tín hiệu định vị vệ tinh GPS/GLONASS, vốn được các UAV tầm xa sử dụng để tấn công sâu trong lãnh thổ Nga.

Giới phân tích cho rằng thiết bị có thể phát nhiễu đồng thời nhiều dải tần định vị, làm giảm đáng kể độ chính xác của hệ thống dẫn đường. Dù UAV vẫn có thể sử dụng hệ thống dẫn đường quán tính, sai số sẽ tăng nhanh nếu phải bay qua vùng gây nhiễu rộng, khiến chúng dễ chệch mục tiêu.

Việc lắp tổ hợp tác chiến điện tử trên Mi-8 giúp Nga linh hoạt triển khai năng lực gây nhiễu tới các khu vực có nguy cơ bị UAV tập kích, thay vì chỉ bảo vệ các vị trí cố định. Động thái này diễn ra khi Nga đang tăng mạnh sản lượng trực thăng Mi-8, tạo thêm nguồn khung thân để phát triển các biến thể tác chiến điện tử trong tương lai nếu mô hình mới chứng minh hiệu quả trên thực địa.

Theo Dallas Analytics, Moscow dự kiến chế tạo 72 trực thăng Mi-8MTV-1 trong giai đoạn 2026-2027, riêng Nhà máy Trực thăng Kazan dự kiến bàn giao ít nhất 37 chiếc trong năm nay.

* Không quân Mỹ đặt mua thêm tên lửa JSM

Bộ Chiến tranh Mỹ vừa trao cho công ty Kongsberg Defence & Aerospace của Na Uy hợp đồng trị giá 98,412 triệu USD để sản xuất thêm tên lửa tấn công liên hợp (JSM), tiếp tục tăng cường năng lực tấn công tầm xa cho tiêm kích tàng hình F-35A.

Tên lửa JSM được thiết kế để gắn trong khoang vũ khí của F-35A, giúp máy bay duy trì khả năng tàng hình trong khi có thể tấn công tàu chiến và mục tiêu mặt đất ở cự ly hơn 350km. Tên lửa sử dụng đầu dò hồng ngoại ảnh nhiệt kết hợp hệ thống nhận dạng mục tiêu tự động, cho phép tấn công chính xác mà không cần phát sóng radar.

Công ty Kongsberg Defence & Aerospace của Na Uy sẽ cung cấp thêm tên lửa JSM cho Không quân Mỹ. Ảnh: Army Recognition Group

Khác với các tên lửa chống hạm truyền thống, JSM có khả năng bay bám địa hình, tự động lựa chọn đường bay tránh các khu vực phòng không và tiếp cận mục tiêu từ nhiều hướng, làm tăng độ khó cho hệ thống đánh chặn của đối phương.

Đây là hợp đồng bổ sung sau các đơn hàng trị giá hơn 520 triệu USD mà Không quân Mỹ đã ký với Kongsberg trong giai đoạn 2025 - 2026 để đưa JSM vào sản xuất hàng loạt. Tuy nhiên, số lượng tên lửa trong hợp đồng mới không được công bố.

Theo kế hoạch, quá trình thử nghiệm và tích hợp JSM trên F-35A sẽ tiếp tục đến năm 2027 trước khi đạt năng lực tác chiến đầy đủ. Ngân sách năm tài khóa 2027 của Không quân Mỹ dự kiến mua tối đa 100 tên lửa JSM, với tổng kế hoạch trang bị 283 tên lửa đến năm 2028.

Việc bổ sung JSM sẽ giúp F-35A có thể tự đảm nhiệm nhiệm vụ chống hạm và tấn công mục tiêu ven biển trong giai đoạn đầu của xung đột.