Quân sự thế giới hôm nay (3-6): Nga phát triển phiên bản cơ động hệ thống pháo ZAK-30 Citadel

* Nga phát triển phiên bản cơ động hệ thống pháo ZAK-30 Citadel

Nga đang lên kế hoạch phát triển phiên bản cơ động của hệ thống pháo chống UAV ZAK-30 Citadel, giúp mở rộng vai trò của khí tài này từ bảo vệ mục tiêu cố định sang bảo vệ linh hoạt các cơ sở quân sự và hạ tầng trọng yếu trước các cuộc tấn công bằng UAV. Hệ thống được đặt trên khung gầm xe tải Ural.

Theo hãng thông tấn TASS, cấu hình mới dự kiến bao gồm nhiều xe tải mang mô-đun chiến đấu cùng một phương tiện riêng biệt trang bị radar. Thông tin được công bố sau khi Tập đoàn Rostec giới thiệu ZAK-30 Citadel cỡ nòng 30mm cho nhiệm vụ bảo vệ các mục tiêu cố định tại Diễn đàn An ninh Quốc tế lần thứ nhất.

Thông tin được công bố sau khi Tập đoàn Rostec giới thiệu ZAK-30 Citadel cỡ nòng 30mm tại Diễn đàn An ninh Quốc tế lần thứ nhất dành cho nhiệm vụ bảo vệ các mục tiêu cố định. Ảnh: turdef.com

Citadel sử dụng pháo 30mm kết hợp đạn nổ phá mảnh có ngòi nổ lập trình từ xa. Thay vì yêu cầu bắn trúng trực tiếp, hệ thống tính toán điểm kích nổ tối ưu dựa trên quỹ đạo mục tiêu, tạo ra đám mây mảnh văng để tiêu diệt UAV. Cách tiếp cận này đặc biệt phù hợp với các UAV cỡ nhỏ vốn có tín hiệu radar yếu, độ tương phản nhiệt thấp và quỹ đạo bay khó dự đoán.

Theo các thông tin được công bố, hệ thống có khả năng hạ UAV cánh cố định ở cự ly tới 1km và UAV đa cánh quạt ở khoảng cách tới 800m, thuộc nhóm phòng không tầm cực ngắn và chủ yếu đảm nhiệm vai trò phòng thủ điểm.

Điểm đáng chú ý của Citadel nằm ở loại đạn thông minh 30x165mm do Rostec phát triển. Loại đạn này được tối ưu hóa cho nhiệm vụ chống UAV và đạn tuần kích, đồng thời có thể tận dụng nền tảng pháo tự động 2A42 đang được trang bị rộng rãi trên nhiều phương tiện quân sự Nga như BMP-2, BMPT, Mi-28NM và Ka-52M.

Rostec cho biết Citadel có thể hoạt động liên tục 24/7, được tích hợp radar, cảm biến quang-điện tử và hệ thống điều khiển hỏa lực tự động. Hiệu quả của hệ thống phụ thuộc lớn vào khả năng phát hiện, theo dõi mục tiêu, tính toán điểm kích nổ và lập trình ngòi nổ trước khi khai hỏa.

Việc chuyển sang cấu hình cơ động được đánh giá sẽ làm thay đổi đáng kể phương thức sử dụng Citadel. Thay vì chỉ bảo vệ một vị trí cố định, hệ thống có thể nhanh chóng triển khai đến các khu vực bị đe dọa, tăng cường bảo vệ sân bay, kho nhiên liệu, kho đạn, cơ sở năng lượng hoặc các mục tiêu hạ tầng quan trọng khác.

* Anh tăng cường tên lửa Martlet

Vương quốc Anh đang mở rộng kho vũ khí chống UAV thông qua hợp đồng trị giá 36 triệu bảng Anh để mua thêm hàng trăm tên lửa Martlet.

Theo kế hoạch, các tên lửa mới sẽ bắt đầu được bàn giao trong những tháng tới và kéo dài đến hết năm 2026. Đây không chỉ là hoạt động bổ sung kho dự trữ mà còn phản ánh sự điều chỉnh chiến lược của Anh trước môi trường tác chiến hiện đại, nơi các căn cứ quân sự, đơn vị triển khai, cơ sở hạ tầng trọng yếu và lực lượng hải quân thường xuyên đối mặt với nguy cơ bị tấn công từ các phương tiện không người lái hoạt động ở độ cao thấp.

Martlet là tên lửa đa nhiệm hạng nhẹ nặng khoảng 13kg, sử dụng cơ chế dẫn đường bằng chùm tia laser, đạt tốc độ Mach 1,5 và có tầm bắn 6km. Loại tên lửa này được thiết kế để tiêu diệt UAV, trực thăng, xuồng mặt nước cỡ nhỏ, phương tiện hạng nhẹ cùng nhiều mục tiêu cơ động khác trên bộ và trên biển.

Anh đã đặt mua thêm hàng trăm tên lửa Martlet theo hợp đồng trị giá 36 triệu bảng Anh nhằm tăng cường năng lực phòng thủ chống UAV. Ảnh: Bộ Quốc phòng Anh/Thales/Army Recognition

Điểm đáng chú ý là tên lửa Martlet có thể được triển khai từ cả các bệ phóng mặt đất Rapid Sentry và trực thăng Wildcat HMA2 của Hải quân Hoàng gia Anh. Sự kết hợp này tạo nên một mạng lưới phòng thủ nhiều lớp, giúp tăng khả năng phát hiện và đánh chặn các mối đe dọa trên không trước khi chúng tiếp cận mục tiêu cần bảo vệ.

Năng lực phòng thủ được tăng cường nhờ việc tích hợp các radar giám sát 3D như Giraffe 1X của Saab. Anh đã đặt mua 11 hệ thống radar loại này từ năm 2023 nhằm phục vụ nhiệm vụ giám sát trên không, phát hiện UAV và cảnh báo sớm. Việc kết hợp giữa radar, mạng lưới chỉ huy - kiểm soát và tên lửa đánh chặn giúp rút ngắn thời gian phản ứng, đồng thời nâng cao hiệu quả đối phó với các mục tiêu nhỏ có diện tích phản xạ radar thấp.

Quyết định mở rộng mua sắm tên lửa Martlet phản ánh những bài học thực tế từ các cuộc xung đột gần đây, nơi UAV giá rẻ đã tạo ra áp lực lớn đối với các hệ thống phòng thủ truyền thống. Trong bối cảnh đó, Martlet được xem là giải pháp trung gian hiệu quả giữa pháo phòng không và các hệ thống tên lửa đánh chặn đắt tiền hơn.

* FN Herstal ra mắt súng bộ binh FN Arka 5,56mm

Nhà sản xuất vũ khí FN Herstal của Bỉ vừa giới thiệu mẫu súng bộ binh mới mang tên FN Arka trước thềm Triển lãm Quốc phòng Eurosatory 2026 tại Paris. Đây là dòng vũ khí sử dụng đạn 5,56×45mm NATO, được phát triển nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của các lực lượng quân sự và thực thi pháp luật đối với những loại súng kết hợp công thái học theo chuẩn súng trường AR-15 với độ tin cậy của hệ thống trích khí piston hành trình ngắn.

Theo FN Herstal, FN Arka không được thiết kế để thay thế dòng FN SCAR nổi tiếng mà nhằm mở rộng danh mục sản phẩm của hãng, hướng tới các khách hàng ưu tiên hệ thống điều khiển và khả năng tương thích phụ kiện của nền tảng AR.

FN Arka kế thừa hệ thống trích khí piston hành trình ngắn và khóa nòng xoay đã được kiểm chứng trên dòng SCAR, hiện đang được sử dụng bởi hơn 20 lực lượng vũ trang trên thế giới. Tuy nhiên, thay vì tay kéo khóa nòng bên hông đặc trưng của SCAR, Arka sử dụng tay kéo hình chữ T phía sau thân súng, tương tự như trên các súng trường AR-15. Súng cũng tương thích với nhiều loại tay cầm và báng súng chuẩn AR, cho phép người dùng tận dụng các phụ kiện hiện có mà không cần điều chỉnh.

FN Arka kết hợp công thái học theo chuẩn súng trường AR-15 với độ tin cậy của hệ thống trích khí piston hành trình ngắn. Ảnh: FN Herstal

Tại thời điểm ra mắt, FN Arka có cỡ đạn 5,56×45mm. Hai phiên bản được giới thiệu gồm CQC với nòng dài 11,25 inch (khoảng 28,5cm) dành cho tác chiến cự ly gần và phiên bản Standard với nòng dài 14,5 inch (khoảng 37cm), phù hợp cho nhiệm vụ tác chiến thông thường. Khối lượng không hộp tiếp đạn lần lượt là 3,7kg và 3,9kg.

Cả hai phiên bản đều sử dụng hộp tiếp đạn 30 viên, tốc độ bắn lý thuyết từ 600 đến 700 phát/phút và có các tùy chọn bắn bán tự động hoặc tự động. 

Một trong những điểm đáng chú ý của FN Arka là khả năng sử dụng hiệu quả với ống giảm thanh. Mỗi khẩu súng đều được trang bị bộ điều chỉnh khí tiêu chuẩn, cho phép điều chỉnh lưu lượng khí phù hợp với từng loại đạn và điều kiện sử dụng. FN Herstal cũng phát triển riêng một loại ống giảm thanh nhằm giảm lượng khí phụt ngược về phía người bắn, đồng thời duy trì độ tin cậy của hệ thống.