Quân sự thế giới hôm nay (31-7): Nhật Bản triển khai tiêm kích F-35B

* Nhật Bản triển khai tiêm kích F-35B

Theo thông tin từ Bộ Quốc phòng Nhật Bản, Nhật Bản sẽ bắt đầu triển khai tiêm kích tàng hình F-35B Lightning II đầu tiên tới khu vực phía Nam, bắt đầu từ ngày 7-8.

Một trong những tiêm kích tàng hình F-35B Lightning II đầu tiên đang được chuẩn bị để triển khai tại khu vực phía Nam, gần quần đảo Nansei, Nhật Bản. Ảnh: X.com

Bốn chiếc F-35B, loại có khả năng cất cánh đường băng ngắn và hạ cánh thẳng đứng (STOVL), sẽ được bố trí tại Căn cứ Không quân Nyutabaru của Lực lượng phòng vệ trên không Nhật Bản (JASDF), thuộc tỉnh Miyazaki, đảo Kyushu.

Năm 2018, chính phủ Nhật Bản phê duyệt mua 42 máy bay F-35B, bên cạnh việc mở rộng đơn hàng với biến thể F-35A, nâng tổng số máy bay tàng hình thế hệ thứ 5 mà Nhật Bản dự kiến sở hữu lên 147 chiếc. Với số lượng này, Nhật Bản trở thành quốc gia vận hành F-35 lớn nhất ngoài Mỹ, thể hiện sự đầu tư mạnh mẽ vào năng lực không quân hiện đại.

F-35B, do Lockheed Martin sản xuất, là loại máy bay chiến đấu thế hệ thứ 5 duy nhất có khả năng STOVL, cho phép vận hành từ các đường băng ngắn hoặc tàu hải quân mà không cần hệ thống máy phóng hay móc hãm đà. So với F-35A (thiết kế cho cất – hạ cánh thông thường) và F-35C (dành cho tàu sân bay Mỹ), F-35B phù hợp hơn cho các nhiệm vụ viễn chinh và mang lại tính linh hoạt tác chiến vượt trội. Hơn nữa, F-35B sở hữu khả năng tàng hình, tích hợp cảm biến, tác chiến điện tử và kết nối liền mạch với các mạng lưới chỉ huy – kiểm soát của đồng minh, cho phép JASDF duy trì ưu thế trong môi trường tác chiến phức tạp, đồng thời tiến hành các chiến dịch phân tán, linh hoạt từ các sân bay tiền phương.

Nhật Bản có kế hoạch sử dụng F-35B trên hai tàu khu trục lớp Izumo, JS Izumo và JS Kaga, hiện đang được cải hoán thành tàu sân bay hạng nhẹ. Các nâng cấp này sẽ giúp JASDF tái lập khả năng triển khai máy bay cánh cố định từ biển.

* Mỹ thử nghiệm xe chiến thuật tự hành ULTRA

Mới đây, Bộ Quốc phòng Mỹ công bố đã thử nghiệm thực địa xe chiến thuật tự hành ULTRA do các binh sĩ thuộc Đội 1, Trung đoàn Kỵ binh 91, Lữ đoàn Dù 173 của Lục quân Mỹ vận hành trong khuôn khổ cuộc diễn tập Agile Spirit 25.

Xe chiến thuật tự hành ULTRA trong buổi trình diễn thực địa tại khu huấn luyện Vaziani ngày 29-7 trong khuôn khổ cuộc diễn tập Agile Spirit 25. Ảnh: Bộ Quốc phòng Mỹ

Phương tiện này do công ty công nghệ quốc phòng Overland AI có trụ sở tại Seattle phát triển. Thiết kế của ULTRA nhằm phục vụ các nhiệm vụ hậu cần tự động trong môi trường chiến đấu khốc liệt mà không cần người điều khiển trực tiếp hay điều khiển từ xa. Hệ thống này mang lại cho Lục quân Mỹ bước tiến chiến lược trong năng lực tiếp vận mặt đất tự động, giúp giảm thiểu rủi ro cho binh sĩ ở tuyến đầu và nâng cao hiệu quả tác chiến trong các chiến dịch cường độ cao.

ULTRA tích hợp phần mềm tự hành OverDrive của Overland AI với khung gầm xe địa hình đạt chuẩn quân sự. ULTRA được trang bị một bộ điều hướng đa cảm biến bao gồm: Camera độ phân giải cao, LiDAR, công cụ định vị không phụ thuộc hệ thống định vị toàn cầu GPS, cảm biến quán tính và thiết bị ảnh nhiệt. Cấu hình này cho phép ULTRA nhận biết môi trường xung quanh, phân tích địa hình, phát hiện và phân loại chướng ngại vật, đồng thời tự động thay đổi lộ trình theo thời gian thực mà không cần dựa vào dẫn đường vệ tinh. ULTRA có thể hoạt động trong môi trường tác chiến điện tử, nơi GPS bị gây nhiễu, tầm nhìn thấp và liên lạc gián đoạn.

ULTRA có khoang hàng mô-đun có thể hoán đổi công năng, từ sơ tán thương binh, triển khai cảm biến, đến vận chuyển chất nổ. Nó có khả năng mang tải trọng lên đến 454kg, có tùy chọn động cơ điện hoặc lai điện-xăng và có thể hoạt động liên tục hơn 8 giờ tùy vào địa hình và tải trọng.

* Nga tăng cường sử dụng USV cảm tử

Nga vừa hoàn thành cuộc tập trận tác chiến hải quân lớn nhất trong năm 2025 mang mật danh “Bão táp tháng Bảy” (July Storm) tại nhiều khu vực gồm Thái Bình Dương, Bắc Cực, biển Baltic và biển Caspi. Cuộc tập trận quy mô lớn này huy động hơn 150 tàu chiến, 120 máy bay, 10 hệ thống tên lửa bờ, cùng khoảng 15.000 binh sĩ.

Hải quân Nga trình diễn việc sử dụng các USV cảm tử tấn công tàu chiến giả định của đối phương trong cuộc diễn tập "July Storm". Ảnh: Video của Bộ Quốc phòng Nga

Điểm đáng chú ý trong cuộc diễn tập là việc Nga triển khai và thử nghiệm thực chiến các tàu nổi không người lái (USV) gắn chất nổ, được giao nhiệm vụ tấn công và tiêu diệt các tàu đối phương mô phỏng. Đoạn video do Bộ Quốc phòng Nga công bố cho thấy các thiết bị không người lái trên biển này đã tấn công chính xác mục tiêu, gây ra những vụ nổ quy mô lớn – một dấu hiệu cho thấy các hệ thống không người lái đang trở thành một phần quan trọng trong học thuyết hải quân mới của Nga.

Các USV cảm tử sử dụng trong cuộc diễn tập dường như hoạt động theo bầy nhỏ, thực hiện các cuộc tấn công dồn dập vào tàu mục tiêu giả định. Với thiết kế thấp, tốc độ cao và hệ thống dẫn đường được cho là dựa vào hệ thống định vị toàn cầu GPS hoặc thị giác máy tính, chúng thể hiện năng lực ngày càng tăng trong việc thách thức hệ thống phòng thủ tàu chiến. Những hệ thống này nhiều khả năng là một thế hệ USV mới của Nga, được thiết kế để hoạt động tự động hoặc điều khiển từ xa.

Cuộc diễn tập cũng kết hợp USV cảm tử, trực thăng tấn công, hệ thống tác chiến điện tử và tàu có người lái trong những đòn tấn công đồng bộ, mô phỏng kịch bản đối đầu với nhóm tàu được bảo vệ nghiêm ngặt. Cách tiếp cận đa miền này (kết hợp vũ khí có người lái và không người lái) phản ánh xu hướng hướng đến tác chiến "bầy đàn" tích hợp, đánh dấu bước đi rõ ràng của Hải quân Nga trong việc đón nhận tương lai chiến tranh hải quân, nơi các tàu chiến có người lái sẽ ngày càng đóng vai trò như trung tâm chỉ huy trong mạng lưới các hệ thống tấn công và giám sát không người lái.

QUỲNH OANH (tổng hợp)