Quốc hội xem xét chủ trương đầu tư đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội

Đề xuất đầu tư tuyến vành đai chiến lược kết nối 7 địa phương

Theo Tờ trình của Chính phủ về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5  - Vùng Thủ đô Hà Nội, việc đầu tư tuyến đường là yêu cầu cấp thiết nhằm cụ thể hóa các chủ trương, nghị quyết của Đảng; hình thành hành lang kinh tế mới gắn với Vành đai 5; đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng, giảm ùn tắc giao thông; hoàn thiện hệ thống đường vành đai Thủ đô theo quy hoạch và mở rộng không gian phát triển, tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội của Vùng Thủ đô Hà Nội và các địa phương liên quan.

Dự án cũng phù hợp với Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2021-2030, Quy hoạch tổng thể quốc gia, Quy hoạch mạng lưới đường bộ, Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội và các quy hoạch, kế hoạch phát triển có liên quan.

Quang cảnh Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI sáng 6-8. Ảnh: TRỌNG HẢI

Dự án có chiều dài khoảng 349km, đi qua 7 địa phương: Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên và Phú Thọ. Tuyến chính được đầu tư theo tiêu chuẩn cao tốc quy mô 6 làn xe, tốc độ thiết kế 100-120km/giờ; đường song hành có quy mô tối thiểu 2 làn xe, tốc độ thiết kế 60-80km/giờ. Tổng diện tích giải phóng mặt bằng dự kiến khoảng 4.011ha.

Thay mặt Chính phủ, đồng chí Trần Hồng Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Xây dựng trình bày Tờ trình. Ảnh: TRỌNG HẢI

Theo phương án đề xuất, sơ bộ tổng mức đầu tư của dự án khoảng 288.268 tỷ đồng, trong đó phần tuyến chính cao tốc khoảng 215.192 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương, phần đường song hành khoảng 73.076 tỷ đồng từ ngân sách địa phương. Giai đoạn 2026-2030, Chính phủ dự kiến bố trí khoảng 59.700 tỷ đồng để chuẩn bị đầu tư toàn tuyến và triển khai trước khoảng 116km tuyến chính phía Đông, đồng thời tiếp tục huy động các nguồn lực để hoàn thành toàn tuyến trước năm 2035.

Tờ trình cũng đánh giá dự án có hiệu quả về kinh tế - xã hội, góp phần hoàn thiện kết cấu hạ tầng giao thông chiến lược, mở rộng không gian phát triển, đồng thời tạo thêm một trục cơ động quan trọng phục vụ nhiệm vụ quốc phòng, an ninh khi có tình huống khẩn cấp. Chính phủ kiến nghị Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư và cho phép áp dụng một số cơ chế, chính sách đặc biệt nhằm bảo đảm tiến độ, chất lượng và hiệu quả của dự án.

Rà soát kỹ nguồn lực, cơ chế và tính khả thi của dự án

Thay mặt Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, đồng chí Phan Văn Mãi, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội trình bày Báo cáo tóm tắt thẩm tra chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội. Báo cáo thống nhất đánh giá, dự án đáp ứng tiêu chí dự án quan trọng quốc gia theo Luật Đầu tư công, hồ sơ cơ bản bảo đảm quy định của pháp luật, song đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát, hoàn thiện một số nội dung để nâng cao tính khả thi và hiệu quả đầu tư.

Đồng chí Phan Văn Mãi, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội trình bày Báo cáo tóm tắt thẩm tra chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội. Ảnh: TRỌNG HẢI

Theo Báo cáo thẩm tra, cần tiếp tục làm rõ mối quan hệ của dự án với các công trình giao thông trọng điểm khác, đánh giá đầy đủ hiệu quả của toàn bộ mạng lưới giao thông, đồng thời xây dựng cơ chế phối hợp giữa các địa phương trong quản lý quy hoạch, khai thác quỹ đất, đầu tư hạ tầng kết nối và vận hành đồng bộ toàn tuyến. Báo cáo cũng đề nghị xác định rõ cơ chế điều phối thống nhất, trách nhiệm của từng cơ quan, địa phương nhằm bảo đảm tiến độ, chất lượng công trình và giải ngân vốn theo kế hoạch.

Về nguồn lực đầu tư, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ cập nhật suất vốn đầu tư, đơn giá, chi phí dự phòng sát thực tế; bổ sung, làm rõ cơ cấu nguồn vốn, khả năng cân đối vốn của ngân sách Trung ương và địa phương theo từng giai đoạn, đồng thời có cam kết của đủ 7 địa phương về bố trí vốn cho đường song hành và công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trước khi Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư. Một số ý kiến cũng đề xuất nghiên cứu đầu tư theo giai đoạn nếu nguồn lực chưa đáp ứng, bảo đảm tính khả thi, hiệu quả và tuân thủ các quy định về phòng, chống tham nhũng, lãng phí.

Báo cáo thẩm tra cũng nhấn mạnh yêu cầu rà soát đầy đủ số liệu về đất đai, dân cư bị ảnh hưởng, chuẩn bị quỹ đất tái định cư, có chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề và ổn định sinh kế cho người dân; xây dựng phương án tổng thể về nguồn vật liệu xây dựng nhằm bảo đảm tiến độ, bảo vệ môi trường. Đối với cơ chế, chính sách đặc thù, Ủy ban đề nghị chỉ áp dụng đối với những nội dung thực sự cần thiết, có căn cứ pháp lý và thực tiễn rõ ràng, gắn với cơ chế kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán chặt chẽ, góp phần phòng, chống tham nhũng, thất thoát và nâng cao hiệu quả đầu tư dự án.