Sách giả, hại thật

Hiện nay, ở nước ta, tình trạng sản xuất, kinh doanh, buôn bán sách giáo khoa (SGK), sách tham khảo, các loại truyện tranh, đồ dùng học tập... giả mạo về nhãn hiệu, kém chất lượng diễn ra phổ biến. Kể từ đầu năm 2024 đến nay, lực lượng quản lý thị trường trên cả nước đã tiến hành kiểm tra, phát hiện, thu giữ hàng trăm nghìn xuất bản phẩm giả mạo bao bì, nhãn hàng hóa của các nhà xuất bản.

Nổi bật là vụ việc phát hiện gần 80.000 quyển SGK giả mạo bao bì, nhãn hàng hóa Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tại Hậu Giang; thu giữ 34.000 quyển SGK giả mạo nhãn hàng hóa tại Đồng Nai; phát hiện, thu giữ 5.500 quyển SGK vi phạm tại Tây Ninh.

Chuyên viên Tổng cục Quản lý thị trường giới thiệu những dấu hiệu phân biệt sách giả, sách thật.

Sách giả, sách in lậu thường có sai sót về màu sắc, ký hiệu, nét chữ, kiến thức, hay bị thiếu dữ liệu, không cập nhật thông tin dẫn đến sai lệch về nội dung (đường nét biên giới, vấn đề biển, đảo), ảnh hưởng đến kiến thức tiếp nhận của người đọc.

Các loại sách giả, sách in lậu thường có chất lượng giấy in thấp, in bị mờ, không bảo đảm quy cách, tiêu chuẩn kỹ thuật, gây ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất của người đọc, nhất là về thị lực. Sử dụng xuất bản phẩm giáo dục giả, độc giả sẽ không thể truy cập và sử dụng trực tuyến (online) các giá trị, tư liệu, tiện ích bổ sung, hỗ trợ việc học.

Đặc biệt, việc in ấn, phát hành sách giả là hành vi vi phạm bản quyền nghiêm trọng, gây ảnh hưởng đến quyền lợi chính đáng của giáo viên, tác giả, đơn vị xuất bản, đối tác liên kết; triệt tiêu sự sáng tạo và làm thất thu ngân sách nhà nước, ảnh hưởng đến uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế khi tham gia Công ước Berne về bảo hộ các tác phẩm văn học và nghệ thuật.

Theo ông Nguyễn Đức Lê, Phó cục trưởng Cục Nghiệp vụ quản lý thị trường, Tổng cục Quản lý thị trường, tình trạng sản xuất, kinh doanh, buôn bán SGK, sách tham khảo, các loại truyện tranh, đồ dùng học tập giả mạo về nhãn hiệu, kém chất lượng thời gian gần đây gia tăng, nhất là trên kênh bán hàng online, gây khó khăn cho việc kiểm tra, giám sát.

Theo đó, khách hàng mua trên kênh online thường chỉ nhìn thấy hình ảnh bìa sách nên dễ mua phải hàng giả. Đáng chú ý, để né tránh sự kiểm tra của cơ quan chức năng, các đối tượng đưa địa điểm sản xuất sách giả rời xa khu trung tâm, tập trung ở nơi hẻo lánh, ít dân cư, gây rất nhiều khó khăn cho lực lượng chức năng trong việc phát hiện, ngăn chặn.

Nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, theo đại diện Tổng cục Quản lý thị trường: Thời gian tới sẽ tập trung truy quét nơi sản xuất, tàng trữ SGK giả, vi phạm sở hữu trí tuệ, tăng cường giám sát cơ sở phân phối SGK, nhất là trên kênh online. Lực lượng quản lý thị trường cũng bố trí cán bộ xuống từng thôn, xóm, xã phát tờ rơi, yêu cầu các hộ kinh doanh ký cam kết bán sách thật.

Đặc biệt, bên cạnh sự nỗ lực của lực lượng chức năng, ý thức của người tiêu dùng đóng vai trò quyết định trong việc đẩy lùi vấn nạn sách giả, sách lậu. Khi người tiêu dùng, người đọc nhận thức được việc mua sách, đọc sách thật là hành vi văn hóa và tôn trọng pháp luật thì nạn sách giả, sách lậu mới không còn chỗ đứng trên thị trường.

Bài và ảnh: BÌNH AN