Sửa đổi Luật Giá: Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và ổn định quản lý, điều tiết giá

Sửa đổi luật để bảo đảm thực hiện mô hình chính quyền hai cấp

Dự thảo Luật gồm 2 Điều, các nội dung sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ quan trọng như: Về phân cấp, phân quyền, sửa đổi quy định về chuyển trách nhiệm triển khai bình ổn giá từ Ủy ban nhân dân cấp huyện xuống Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện, để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Sửa đổi, bổ sung tên gọi và thẩm quyền định giá đối với một số hàng hóa, dịch vụ trong lĩnh vực khí thiên nhiên, hàng không, kiểm định phương tiện vận tải, kiểm định an toàn lao động, chứng khoán, dự trữ quốc gia, đường sắt và các sản phẩm, dịch vụ công trong y tế và giáo dục - đào tạo. 

Về thanh tra, kiểm tra, dự thảo Luật bãi bỏ các quy định về thanh tra chuyên ngành về giá, dẫn chiếu việc thực hiện thanh tra về giá, thẩm định giá theo quy định của pháp luật về Thanh tra để đồng bộ với Luật Thanh tra năm 2025.

Ngoài ra, Luật lần này cắt giảm điều kiện không cần thiết, đơn giản hóa điều kiện cấp giấy chứng nhận kinh doanh dịch vụ thẩm định giá, cụ thể, bãi bỏ quy định yêu cầu người đại diện theo ủy quyền của tổ chức góp vốn phải có thẻ thẩm định viên về giá.

Liên quan sắp xếp tổ chức bộ máy, sửa đổi, bổ sung tên gọi của các bộ, ngành gắn với thẩm quyền quản lý nhà nước về giá để phù hợp với tên gọi và chức năng, nhiệm vụ theo cơ cấu tổ chức mới của Chính phủ.

Chính phủ đề xuất xây dựng Luật theo trình tự, thủ tục rút gọn trong trường hợp cấp bách để giải quyết vấn đề phát sinh trong thực tiễn. Trường hợp cần sửa đổi ngay cho phù hợp với văn bản quy phạm pháp luật mới được ban hành, đặc biệt là để xử lý các vấn đề chịu sự tác động do sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước theo Nghị quyết của Quốc hội và thể chế hóa chủ trương của Đảng về sắp xếp tổ chức bộ máy, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền. Do vậy, Chính phủ đề xuất Quốc hội xem xét và thông qua tại Kỳ họp thứ mười, Quốc hội khóa XV (tháng 10-2025).

Củng cố nguyên tắc quản lý, điều tiết giá theo cơ chế thị trường

Qua thẩm tra dự án Luật, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội tán thành với Tờ trình của Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, cho ý kiến, đồng thời quyết định việc bổ sung vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2025 và Chương trình Kỳ họp thứ mười để Quốc hội cho ý kiến và xem xét, thông qua theo trình tự, thủ tục rút gọn.

Đề cập tới danh mục liên quan đến hàng dự trữ quốc gia, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cho rằng, quy định như dự thảo Luật về bản chất thì danh mục hàng dự trữ quốc gia và hàng dự trữ quốc gia thuộc lĩnh vực quốc phòng, an ninh thuộc trường hợp do Nhà nước định giá đều được thực hiện thông qua 4 hình thức: Thực hiện mua theo hình thức chỉ định thầu, mua trực tiếp rộng rãi của mọi đối tượng, bán trực tiếp rộng rãi cho mọi đối tượng, bán chỉ định. Do đó, đề nghị cần rà soát để quy định thống nhất, các bộ, ngành thực hiện dự trữ phải thực hiện việc định giá đối với mặt hàng dự trữ khi thực hiện theo 4 hình thức nêu trên.

Quang cảnh phiên họp.

Phát biểu nêu vấn đề, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đánh giá, trọng tâm của lần sửa đổi này là hoàn thiện cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, tăng cường quản lý nhà nước về giá, đồng thời bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và kiềm chế lạm phát. Chủ tịch Quốc hội yêu cầu các cơ quan phải đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong quản lý giá, đặc biệt là tăng cường hỗ trợ công nghệ (số hóa, AI) cho cấp xã để nâng cao hiệu quả điều hành. Cùng với đó, dự luật tập trung vào chi tiết hóa trách nhiệm bình ổn giá ở cấp xã; làm rõ điều kiện doanh nghiệp thẩm định giá; bổ sung kiểm tra chuyên ngành, cập nhật tên các bộ, ngành, phụ lục danh mục…

Theo Chủ tịch Quốc hội, quan điểm là nghiên cứu đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, không để ảnh hưởng đến hoạt động của doanh nghiệp.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng phát biểu thảo luận.

Tiếp thu ý kiến các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội nêu, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh, cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát, đảm bảo thống nhất giữa các quy định của Luật Giá với các quy định pháp luật có liên quan.

Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết, Luật Giá tiếp tục củng cố nguyên tắc quản lý, điều tiết giá theo cơ chế thị trường. Nhà nước tôn trọng quyền tự định giá cạnh tranh về giá của tổ chức cá nhân kinh doanh, Nhà nước chỉ gián tiếp tác động đến mặt bằng giá cả thị trường thông qua công cụ kinh tế vĩ mô và một số công cụ điều tiết khác như: Bình ổn giá, giá kê khai, giá tham chiếu, thanh tra kiểm tra và xử lý các vi phạm pháp luật về giá, qua đó giúp bình ổn thị trường.

VŨ DUNG