"Tây Ban Nha vô địch vì họ là một tập thể"

Argentina bước vào trận chung kết với một kế hoạch rất rõ ràng: Kéo Tây Ban Nha vào một cuộc chiến thể lực thay vì một trận đấu bóng đá. Nhà đương kim vô địch chấp nhận phạm lỗi, làm chậm nhịp độ và liên tục cắt vụn trận đấu để phá hỏng lối chơi kiểm soát bóng của đối thủ.

Trong gần hai giờ đồng hồ, kế hoạch ấy phát huy tác dụng.

Nhưng Tây Ban Nha không nóng vội. Họ giữ nguyên triết lý, tiếp tục chuyền bóng, tiếp tục pressing và chờ thời điểm đối thủ cạn năng lượng. Phần thưởng đến ở phút 112, khi Ferran Torres ghi bàn duy nhất, mang về chức vô địch World Cup thứ hai trong lịch sử cho "La Roja".

Tây Ban Nha đã cắt đứt mọi đường chuyền đến Lionel Messi, khiến anh gặp khó khăn trong việc tìm kiếm khoảng trống. Ảnh: The Guardian

Trận chung kết không hấp dẫn về mặt cảm xúc. Đây là màn đấu trí giữa hai triết lý đối lập. Một bên tìm cách làm trận đấu trở nên xù xì và rời rạc; bên còn lại kiên trì với thứ bóng đá mình theo đuổi.

Argentina là đội chủ động lựa chọn cách tiếp cận ấy. Họ không đủ khả năng cạnh tranh quyền kiểm soát bóng với Tây Ban Nha nên buộc phải đưa trận đấu về những pha va chạm. Trọng tài Slavko Vincic cũng không quá quyết liệt với các tình huống tranh chấp, tạo điều kiện để đội bóng Nam Mỹ liên tục bẻ gãy nhịp luân chuyển bóng của đối phương.

Mặt sân không thực sự lý tưởng càng khiến lối chơi ban bật của Tây Ban Nha gặp khó khăn. Hiệp một vì thế diễn ra nặng nề, thiếu tốc độ và gần như không có nhiều cơ hội đáng chú ý.

Điều đáng khen dành cho Tây Ban Nha nằm ở chỗ họ không đánh mất bản sắc.

Đội bóng của huấn luyện viên (HLV) Luis de la Fuente không cuốn vào những pha ăn miếng trả miếng. Họ vẫn kiên nhẫn kiểm soát bóng, pressing (gây áp lực) ngay từ phần sân đối phương và duy trì cường độ ấy suốt cả trận.

Hệ thống pressing của Tây Ban Nha khiến Argentina gần như không thể triển khai bóng từ tuyến dưới. Enzo Fernandez và Alexis Mac Allister bị khóa chặt ở khu trung tuyến. Những đường chuyền hướng lên phía trên liên tục bị cắt đứt.

Ngay đầu hiệp 2, Lionel Scaloni buộc phải thay Leandro Paredes vào sân để gia cố tuyến giữa. Tuy nhiên, thế trận không thay đổi. Argentina vẫn chỉ biết phá lối chơi nhiều hơn là tạo ra sức ép lên khung thành đối phương. Paredes nhanh chóng nhận thẻ vàng sau một pha phạm lỗi với Rodri. Đến cuối thời gian thi đấu chính thức, Enzo Fernández nhận đủ 2 thẻ vàng và rời sân. Chiếc thẻ đỏ gần như khép lại hy vọng bảo vệ ngôi vương của Argentina.

Các cầu thủ Tây Ban Nha nâng cao chiếc cúp vàng thế giới. Ảnh: The Guardian

Nếu nhìn sâu hơn, thất bại của Argentina không chỉ đến từ tấm thẻ đỏ. Đây là tập thể đã tiêu tốn quá nhiều thể lực trên hành trình vào chung kết. 2 trận liên tiếp phải đá hiệp phụ khiến nền tảng thể lực suy giảm rõ rệt. 2 trung vệ Lisandro Martínez và Cristian Romero đều phải rời sân vì chấn thương, làm mất đi những cầu thủ có khả năng đưa bóng lên từ tuyến dưới. Khi những mắt xích ấy biến mất, Argentina càng phụ thuộc nhiều hơn vào Lionel Messi.

Tây Ban Nha hiểu rất rõ điều đó. Họ gần như cắt đứt hoàn toàn nguồn cung cấp bóng cho Messi. Mỗi khi đội trưởng Argentina nhận bóng, luôn có 2 hoặc 3 cầu thủ áo đỏ lập tức áp sát. Messi không còn khoảng trống để xoay sở, cũng không thể tung ra những đường chuyền quyết định như ở trận bán kết.

Trong suốt 120 phút, Argentina chỉ tạo ra rất ít nguy hiểm. Theo thống kê từ Opta, phải đến phút 117, họ mới tung ra cú dứt điểm đầu tiên, một pha sút xa của Messi đưa bóng đi chệch khung thành.

Những con số phản ánh rất rõ sự lép vế của đội bóng Nam Mỹ. Argentina chỉ kiểm soát bóng 34,9%, có 6 lần chạm bóng trong vòng cấm Tây Ban Nha và chỉ tung ra 2 cú sút trong suốt thời gian thi đấu chính thức. Ngược lại, Tây Ban Nha dứt điểm tới 20 lần và liên tục đẩy đối phương vào thế phải chống đỡ.

Nếu không có Emiliano Martinez, trận đấu có lẽ đã kết thúc sớm hơn. Thủ thành Argentina thực hiện tới 12 pha cứu thua, nhiều nhất trong lịch sử các trận chung kết World Cup. Anh từ chối hàng loạt cơ hội của Lamine Yamal, Mikel Merino hay Dani Olmo, giữ hy vọng cho đội nhà đến tận hiệp phụ. Nhưng một mình Martinez không thể cứu cả tập thể.

Sức ép liên tục của Tây Ban Nha cuối cùng cũng tạo ra khác biệt ở phút 112. Pedro Porro thực hiện quả tạt từ cánh phải, Nico Williams đánh đầu trả bóng thuận lợi để Ferran Torres dứt điểm cận thành ghi bàn quyết định.

Tình huống dứt điểm cận thành của Ferran Torres đưa Tây Ban Nha trở thành nhà vô địch thế giới. Ảnh: The Guardian

Đó cũng là minh chứng cho sự cao tay của HLV Luis de la Fuente. Các phương án thay người của ông đều phát huy tác dụng. Pedri mang đến khả năng cầm bóng và sáng tạo ở tuyến giữa. Nico Williams giúp Tây Ban Nha sở hữu tốc độ ở cả hai cánh, khiến hàng thủ Argentina không còn đủ người để tập trung khóa Lamine Yamal. Ferran Torres xuất hiện đúng thời điểm để kết thúc pha phối hợp mà những cầu thủ vào sân từ ghế dự bị cùng tạo nên.

Tây Ban Nha không thắng nhờ khoảnh khắc ngôi sao. Họ thắng nhờ một hệ thống vận hành ổn định, nhờ sự kiên nhẫn và niềm tin tuyệt đối vào triết lý bóng đá của mình.

Argentina đã biến trận chung kết thành một cuộc chiến sức mạnh. Tây Ban Nha biến nó trở lại thành một trận đấu bóng đá. Đó là khác biệt lớn nhất giữa hai đội. Chiếc cúp vàng đã ở lại với đội bóng xứng đáng hơn.