Thế hệ tiên phong “quốc tế hóa” bản sắc dân tộc

Đưa âm nhạc xưa “sống” lại trong nhịp đập thời đại

Đến với xẩm năm 2020 và chỉ sau 5 năm, nỗ lực đưa xẩm xưa “sống” lại trong nhịp đập của thời đại, đến gần hơn với khán giả trẻ đã giúp ca sĩ Hà Myo khẳng định mình và giá trị nghệ thuật mà cô theo đuổi. Điển hình như MV "Xẩm Hà Nội" kết hợp giữa xẩm với âm nhạc hiện đại, nhạc điện tử EDM. Ngay sau khi ra mắt, MV đã đạt kỷ lục về lượt xem (view) cho âm nhạc cổ truyền với rất nhiều bình luận tích cực của khán giả, đặc biệt là khán giả trẻ. Bởi khi nghe xẩm dưới sự sáng tạo của một người trẻ, khán giả có thể nhảy rap chứ không ủy mị như cách hát truyền thống.

Vì lẽ đó, xẩm xưa đã được Hà Myo biểu diễn trên nhiều sân khấu lớn, có sự tham dự của lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Đặc biệt, nữ ca sĩ trẻ đã trở thành Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu năm 2022. “Nỗ lực làm mới xẩm xưa là lý tưởng, là khát khao và là ước mơ của Hà”, nữ ca sĩ nói.

Hà Myo thừa nhận, cô đã phải liều lĩnh, tiên phong để tạo nên sự khác biệt so với nhiều nghệ sĩ khác. “Đã có nhiều khán giả để lại bình luận chê và ý kiến trái chiều, tôi đều dành thời gian để đọc, tiếp nhận sự góp ý của cộng đồng nhằm hoàn thiện tác phẩm của mình mỗi ngày. Tôi mong mình sẽ truyền cảm hứng được đến nhiều bạn trẻ hơn nữa về việc giữ và quảng bá giá trị văn hóa truyền thống của Việt Nam tới bạn bè quốc tế”, Hà Myo nói.

Ca sĩ Hà Myo đưa xẩm lên sân khấu hiện đại.

Hơn 10 năm làm nghệ thuật, ca sĩ gen Z Phương Mỹ Chi đã gặt hái nhiều giải thưởng, điển hình như danh hiệu Công dân trẻ tiêu biểu TP Hồ Chí Minh năm 2024, Gương mặt trẻ Việt Nam triển vọng năm 2024. "Để vượt qua khó khăn, tôi luôn nhìn nhận lại lý do mình bắt đầu con đường nghệ thuật, đó là niềm đam mê âm nhạc, tình yêu truyền thống dân tộc. Xung quanh tôi luôn có nhiều bạn trẻ đồng hành. Chính sự khích lệ và tin yêu của khán giả là năng lượng dồi dào để tôi vững vàng tiếp bước trên con đường nghệ thuật mình đã chọn”, ca sĩ Phương Mỹ Chi nói.

Với tình yêu văn hóa Việt Nam, trong đó, văn hóa dân gian là một nguồn cảm hứng vô tận cho quá trình sáng tạo nghệ thuật, Phương Mỹ Chi luôn mong muốn lan tỏa giá trị ấy tới khán giả trên hành trình làm nghệ thuật.

Tạo giá trị tinh thần mang tầm vóc khu vực

Một trong những giá trị của nghệ thuật và điều làm nên thương hiệu của một ca sĩ là tính nhân văn được kết tinh từ sản phẩm âm nhạc. Ở Việt Nam, công nghiệp văn hóa đang phát triển với nhiều loại hình đã phổ biến ở nước ngoài nhưng mới du nhập vào trong nước, nhất là thể loại rap. Những năm qua, nhiều bạn trẻ đã có bước chuyển mạnh mẽ với nhạc rap, sáng tác rap dựa trên chất liệu đời thường, như ca sĩ Đen Vâu hay Bùi Xuân Trường (Double2T), rapper nhí Xệ Xệ...

"Ánh sáng của con là bên bếp lửa, trang sách, quyển vở và bài học/ Là cây đèn dầu sắp cháy hết bấc và một ước mơ vào đại học/ Nếu mà ngày mai đèn không sáng nữa thì con phải làm sao/ Rồi nước mắt con rơi trên trang giấy, mẹ hỏi tại sao con lại khóc/ Và con từng mơ, con sẽ có thể đánh cắp ánh mặt trời/ Để đem ánh sáng đến khắp bản làng nhảy múa tung tăng khắp mọi nơi".

Đó là những lời nhạc rap của Double2T đã chạm tới trái tim khán giả và đánh thức lòng nhân ái của cộng đồng. Nhạc rap của anh như lời tâm sự ấm áp gói trọn cả tuổi thơ gian khó, lớn lên ở làng dân tộc Tày thôn Bản Lai, xã Phúc Sơn, huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang. Đi bất cứ đâu, Double2T vẫn luôn tìm cách “được làm gì đó” cho quê hương. Vì thế, anh cùng nhóm Từ Thiện Thật triển khai Dự án “Đánh cắp mặt trời”, đưa điện năng lượng mặt trời đi muôn nơi.

Tại Lễ trao Giải thưởng Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu năm 2024, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã nhắc tới “3 tiên phong” và “6 trọng tâm”; trong đó có tiên phong dân tộc hóa nền văn minh nhân loại vào đất nước ta và quốc tế hóa nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc của Việt Nam ra thế giới.

 “Thanh niên Việt Nam phải không ngừng đột phá, tạo ra các sản phẩm văn hóa mới, độc đáo, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc; đồng thời chọn lọc, tiếp thu những tinh hoa văn hóa được nhân loại thừa nhận, góp phần thúc đẩy phát triển mạnh mẽ công nghiệp văn hóa, công nghiệp giải trí, tạo ra những giá trị tinh thần mới mang tầm vóc khu vực, thế giới và không ngừng nâng cao giá trị thụ hưởng của nhân dân ta về văn hóa. Cuối cùng thì sản phẩm văn hóa, công nghiệp văn hóa, công nghiệp giải trí phải mang đến cho người dân của đất nước chúng ta được thụ hưởng một nền văn hóa văn minh trên thế giới và một nền văn hóa bản sắc dân tộc của đất nước chúng ta”, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh.

Bài và ảnh: MINH CHÂU