Thí điểm thủ tục hải quan theo mô hình thông quan tập trung từ ngày 1-6

Ngày 11-5, Cục Hải Quan cho biết, trước yêu cầu quản lý hải quan hiện đại và phù hợp với thông lệ quốc tế, việc nghiên cứu xây dựng mô hình thực hiện thủ tục hải quan tập trung là yêu cầu cần thiết. Do đó, từ tháng 9-2025, Cục Hải quan đã triển khai xây dựng Đề án thông quan tập trung.

Sau thời gian hoàn thiện Đề án, đánh giá cơ sở pháp lý và các điều kiện triển khai, Cục Hải quan đã báo cáo Bộ Tài chính và ban hành Kế hoạch triển khai thí điểm thủ tục hải quan đối với hàng hoá xuất nhập khẩu theo mô hình thông quan tập trung tại Chi cục Hải quan khu vực III từ ngày 1-6.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi làm việc với Chi cục Hải quan khu vực III về Đề án thí điểm thông quan tập trung.

Triển khai mô hình thông quan tập trung, việc giải quyết thủ tục hải quan thay vì thực hiện tại nhiều đơn vị Hải quan cửa khẩu/ngoài cửa khẩu thuộc Chi cục Hải quan khu vực như hiện nay thì việc tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ hải quan được thực hiện tập trung tại một nơi (Đội Thông quan) để bảo đảm tính chuyên sâu và phù hợp với xu hướng cắt giảm, tinh gọn biên chế hiện nay.

Theo đó, thủ tục hải quan được thực hiện theo nguyên tắc xuôi chiều (thủ tục kết thúc ở đơn vị nào thì đơn vị đó sẽ thực hiện xử lý các thủ tục phát sinh), phi giấy tờ, không có sự tiếp xúc giữa doanh nghiệp và công chức hải quan, hạn chế tiêu cực, phiền hà, sách nhiễu; chuyển mạnh từ kiểm tra trong thông quan sang kiểm tra sau thông quan.

Việc triển khai thí điểm mô hình thông quan tập trung thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của ngành hải quan trong tiến trình cải cách, hiện đại hóa và chuyển đổi số toàn diện. Mô hình không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.

Để mô hình thông quan triển khai thông suốt, Cục Hải quan đã ban hành kế hoạch triển khai, phân công các đơn vị chuyên môn thực hiện. Đồng thời, Cục Hải quan đã ban hành các quyết định sửa đổi các quy định có liên quan để bảo đảm cơ cấu tổ chức, chức năng nhiệm vụ của Đội thông quan tập trung thuộc Chi cục Hải quan khu vực III.

Chi cục Hải quan khu vực III bảo đảm các điều kiện để thực hiện thí điểm thông quan tập trung.

Từ năm 2014, thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu đã được ngành Hải quan thực hiện chủ yếu trên hệ thống VNACCS/VCIS tại 100% Cục và Chi cục Hải quan theo mô hình tập trung cấp Tổng cục Hải quan (nay là Cục Hải quan) với hơn 99,65% doanh nghiệp xuất nhập khẩu tham gia, xử lý 99% tờ khai xuất nhập khẩu với hiệu suất vận hành 24/7 giờ ổn định, an ninh, an toàn và hiệu quả, giúp nâng cao năng lực quản lý nhà nước về hải quan, áp dụng phương thức quản lý hải quan hiện đại, góp phần hiện thực hóa mục tiêu hình thành cơ quan Hải quan Việt Nam hiện đại, chuyên nghiệp, hiệu quả. Việc triển khai Hệ thống VNACCS/VCIS cũng được đánh giá là điều kiện tiên quyết, là đòn bẩy để ngành Hải quan hoàn thành mục tiêu về cải cách thủ tục hành chính, tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong những năm qua.

Mặt khác hệ thống VNACCS/VCIS tạo ra hiệu ứng đối với việc nâng cao hiệu quả toàn bộ quá trình quản lý nhà nước đối với hàng hóa xuất nhập khẩu và phương tiện vận tải xuất nhập cảnh ở tất cả các khâu và các thủ tục hành chính, đòi hỏi các bộ, ngành nhanh chóng triển khai Cơ chế một cửa quốc gia, kết nối Cơ chế một cửa ASEAN, thúc đẩy cải cách hành chính của các bộ, ngành, giảm thời gian kiểm tra chuyên ngành đối với hàng hóa xuất nhập khẩu.

Đối với doanh nghiệp, việc triển khai Hệ thống VNACCS/VCIS trong thời gian qua đã mang lại rất nhiều lợi ích như: Hồ sơ, chứng từ liên quan đến hải quan và các bộ, ngành đơn giản hơn rất nhiều, thời gian để hoàn thành thủ tục đối với hàng hóa xuất nhập khẩu và phương tiện vận tải xuất nhập cảnh giảm rõ rệt.

Tuy nhiên, đứng trước bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, hoạt động xuất nhập khẩu ngày càng gia tăng về quy mô và mức độ phức tạp; cùng với việc hoàn thành đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị đặt ra yêu cầu ngày càng cao với công tác cải cách, cắt giảm thủ tục hành chính, điện tử hóa và tiến tới thủ tục hải quan phi giấy tờ, ngành hải quan đã nghiên cứu, triển khai thí điểm thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu theo mô hình thông quan tập trung tại Chi cục Hải quan khu vực III từ ngày 1-6.